categories: phat phap, phật pháp, thuyet phap, thuyết pháp, phap am, pháp âm, thuyết pháp sư, giảng đạo, giang pháp, thuyet giang phap, thuyết giảng đạo, mp3 thuyết pháp, mp3 thuyet phap, thuyết pháp cd, thuyet phap cd, Phật Thuyết Kinh A Di Đà, Khai Thị, Tinh Hoa Tinh Độ, mp3 thuyết pháp Tinh Hoa Tịnh Độ, phat hoc, phật học, ton giao, mp3 thuyết pháp Hé Mở Cửa Giải Thoát, mp3 thuyet phap Tinh Hoa Tinh Do, mp3 thuyet phap He Mo Cua Giai Thoat, thuyết pháp Bố Thí Cúng Dường, thuyet phap Bo Thi Cung Duong, tôn giáo, Tinh Do, pháp môn Tịnh Độ, chùa Tịnh Độ,Tịnh Độ, Tu Vien, Tu Vien Temple, Tu Vien Tu, Niem Phat Duong, Tu Viện, Niệm Phật Đường, Tu Viện Tự, Tầm Sư Học Đạo, Bổn Tánh Hoàn Nguyên, name: Tu Vien, giang dao, giảng đạo, tam linh, tâm linh, tiem hieu ton giao, tiềm hiểu tôn giáo, hanh phuc, hạnh phúc, hanh phuc gia dinh, hạnh phúc gia đ́nh, cau sieu, cầu siêu, sieu do, siêu độ, cau an, cầu an, thien chua va phat, thiên chúa và phật, cong giao phat giao công giáo phật giáo, vang sanh, văng sanh, trong một kiếp, nhứt kiếp, nhất kiếp, phóng quang độ, cực lạc quốc, cơi cực lạc, niệm Phật nhứt tâm bất loạn, hồng danh đức Phật A Di Đà, sanh về Cơi Phật, sanh ve Coi Phat, phép tu, phep tu, pháp tu Tịnh Độ, tu hoc, tu học, phat tu, phật tử, giai thoat, giải thoát, luc lam trung, lúc lâm trung, luc sap chet, lúc sắp chết, tren giuong benh, trên giường bệnh, niem phat, niệm phật, niem A Di Đa Phat, niệm A Di Đà Phật, A Di Da Phat, A-di-da phat, A-di-đà, Amitaba,Amitābha, Amitabha, viet nam phat giao, Việt Nam Phật Giáo, Vietnamese buddhism

 

Audio Truyện Phật Giáo Audio Kinh điển đại thừa Audio Đại tạng kinh (Nikaya) Audio Kinh Tụng Audio Luận tạng Audio Luật tạng Phật pháp cho người bắt đầu Audio Thiền học Audio Tịnh độ Audio Triết học phật giáo Âm nhạc phật giáo Upload nhạc Phật Giáo Thư viện media tổng hợp Cư sĩ - Diệu Âm (Australia) Pháp Sư Ngộ Thông Pháp Sư Tịnh Không Các bài Thuyết Pháp Truyện Phật Giáo Chết & Tái sinh Nghệ thuật sống đẹp Thơ Thiệp điện tử H́nh ảnh Phật Giáo Ăn chay Hướng dẫn nấu chay Tài liệu chữa bệnh Bồ Tát Hạnh Kinh Điển I Kinh Điển II Lịch sử Phật Giáo Nghi Lễ Danh Nhân Thế Giới Phật Học I Phật Học II Đức Phật Luận Giải Giới Luật Thiền Nguyên Thủy Tổ Sư Thiền Mật Tông Triết Học Phật Giáo

Chuẩn Bị Cho Cái Chết

Sri Swami Rama
Diệu Liên
dịch

 

Cái chết cũng tự nhiên như sự Sống, cũng đầy mầu nhiệm và huyền diệu như sự Sống.

Chúng ta cần hiểu về cái Chết để biết Sống, ngược lại ta phải thông suốt về sự Sống, để hiểu về cái Chết. Chết không phải là sự cáo chung của cuộc đời, nó là sự gián đoạn của một ḍng chảy. Cái Chết giống như là một bến đổ, một trạm dừng, một nơi chúng ta xuống tàu để chuẩn bị cho một chuyến đi khác.

Nói thế không phải để làm giảm ư nghĩa của vấn đề Sinh Tử. Chúng ta đă sống như thế nào, nói cách khác đi là sự chọn lựa chuyến tàu để chúng ta bước chân lên, sẽ quyết định tâm trạng của chúng ta khi tới bến, sẽ sửa sọan cho chuyến đi sắp tới của chúng ta. Chúng ta có thể đă chọn một con tàu rụt rặt, nhơ nhuốc, hay một con tàu bóng loáng. Có thể chúng ta đă chọn một chuyến tàu đầy thú vui, cám dổ, với các cô gái nhảy, các tṛ chơi,với bao mời mọc của tiến tài và danh vọng. Chúng ta sẽ đau khổ biết bao khi phải rời chuyến tàu đó nếu như chúng ta đă bị dính mắc vào các thú vui hưỡng thụ xác thịt. Mặt khác có thể chúng ta đă chọn một chuyến tàu chở ta qua bao nhiêu cảnh thiên nhiên đẹp đẻ bên đường, một chuyến tàu mà khi đổ bến, chúng ta khoan khoái đứng dậy từ giă nó không quyến luyến.

Đừng dính mắc

Chỉ có thân xác chúng ta bị hủy hoại, cái áo che cho Tâm thức chúng ta khi sống ở đời. Tâm thức ta không hề bị hủy hoại.

Làm sao không buồn khi ta phải mất đi những ǵ chúng ta yêu thích ở cơi đời. Khi người thân ta mất, hăy thương xót, nhưng đừng để sự khổ đau về mất mát kéo dài đến phủ lất cuộc đời ta. Quá đau khổ là u mê. V́ sự mất mát, cái chết là điều không thể tránh khỏi. V́ thế, ở nhiều tôn giáo, nhiều tập quán văn hóa đă đề ra thời gian dành cho tang chế. Thí dụ, người Do thái tỏ ḷng thương tiếc người chết bằng cách ở trong nhà suốt 7 ngày, họ không ra đường trừ khi khẩn cấp. Họ không cạo râu, không cắt tóc hay mặc đồ mới. Họ c̣n không được ngồi trên ghế hay mang giày. Trong 7 ngày nầy, họ chiêm nghiệm về nỗi đau khổ của ḿnh.

Chúng ta đau khổ v́ sự ra đi của người thân và sợ cho chính cái Chết của ḿnh. Kiếp con người là một ṿng tṛn của đến và đi, của Sinh và Tử. Sự mất mát thân xác không phải là tất cả. Tâm vẫn tồn tại, v́ thế đau khổ kéo dài quá hạn định là u mê.

Nếu con người quá coi trọng những mất mát, th́ cái Chết là một nỗi ám ảnh lớn lao, khủng khiếp của họ. Với họ, cái Chết là sự tận cùng của tất cả. Là nỗi khổ đau khôn tả. Nhưng nếu chúng ta biết buông bỏ những ǵ đă qua, đă mất dầu đó là của cải vật chất, hay thân bằng, quyến thuộc, và chỉ chú trọng vào sự trường tồn của Tâm thức th́ cái Chết không c̣n đáng sợ nữa. Đó chỉ là một ngă rẻ, một sự thay áo. Hăy thương xót, nhưng chớ kéo dài quá lâu nỗi đau khổ.Lời khuyên nầy có thể áp dụng cho tất cả mọi thứ mất mát khác: t́nh yêu, hạnh phúc gia đ́nh, công việc làm, bạn bè, nhà cửa... Hăy đau khổ, nhưng rồi bước tới.

Sợ chết, nổi đau khổ v́ chết chóc gây ra do ta bám víu vào những thứ bên ngoài chúng ta như thân xác, danh vọng. Ta luôn t́m cách chiếm đoạt của cải, t́nh cảm... trong đời như một cách để phủ nhận cái Chết, để trốn tránh phải đối mặt với thực tại là cuộc đời nầy chỉ tạm bợ. Sự dính mắc, cái ư nghỉ là chúng ta không thể sống thiếu những thứ đó càng làm cho cái Chết trở nên thêm khủng khiếp. Trong khi tính cách vô thường sẳn có trong mọi vật, trong mọi tương quan t́nh cảm càng làm cho sự thay đổi, mất mát là điều không thể tránh khỏi. Sự thay đổi, sự hủy hoại, mất mát... không làm con người thức tỉnh, trái lại c̣n làm họ thêm sợ. Họ sợ sự mất mát của thân xác, tư tưởng, của cải, tương quan t́nh cảm.

Ch́a khóa để giải thoát khỏi những khổ đau nầy là buông bỏ mọi dính mắc.

Tứ đế của Đức Phật đă dạy chú khủng khiếp. Trong khi tính cách vô thường sẳn có trong mọi vật, trong mọi tương quan t́nh cảm càng làm cho sự thay đổi, mất mát là điều không thể tránh khỏi. Sự thay đổi, sự hủy hoại, mất mát... không làm con người thức tỉnh, trái lại c̣n làm họ thêm sợ. Họ sợ sự mất mát của thân xác, tư tưởng, của cải, tương quan t́nh cảm.

Ch́a khóa để giải thoát khỏi những khổ đau nầy là buông bỏ mọi dính mắc.

Tứ đế của Đức Phật đă dạy chúchúng ta đau khổ, ḷng ham muốn khiến chúng ta sợ hăi, người không ham muốn sẽ không đau khổ, bớt sợ hăi", Phật nói.  

Bám Víu Vào Ngoại Cảnh

Từ khi c̣n nhỏ, chúng ta đă được huân tập là Hạnh phúc được đo lường bằng những của cải, tương quan t́nh cảm ta có thể chiếm hữu được. Nên khi vật chất bị đánh mất, liên hệ t́nh cảm thay đổi, con người trở nên khổ đau. Chúng ta đă gắn chặt ḿnh với những h́nh ảnh, t́nh cảm nào đó, nên chúng ta đau khổ khi mất chúng. Chúng ta nghỉ thân xác nầy là chính chúng ta nên ta đau đớn khi nó bịnh hoạn, già nua hoặc khi nh́n người khác bịnh hoạn, già nua, chúng ta cũng thấy đau khổ.

Sự đau khổ là dấu hiệu của sự mất thăng bằng trong đời sống. Sự đau khổ khi mất mát của cải vật chất, thay đổi t́nh cảm, hư hoại cơ thể, nói với ta điều ǵ? Có thể đơn gỉan là bản chất cuộc đời là như thế. Chúng ta có mặt ở cơi đời, đấu tranh, giành giựt để đạt được những ǵ ta nghĩ là ta cần có, và đau khổ trên con đường t́m kiếm chúng. Hết chuyện. Nhưng thật vô nghĩa nếu cuộc đời chỉ có thế. Nếu bạn cảm thấy đau ở chân, cái đau báo cho bạn biết chân bạn bị nhiễm trùng, bạn có chỉ rùng vai nói: "Oᩬ đời là vậy mà. Có chân, th́ phải đau". Nếu thế, sự nhiễm trùng sẽ lan tràn cơ thể, làm chúng ta mất mạng sống. Như thế thật vô lư. Con người sẽ biết cái đau đă báo hiệu một bộ phận nào đó bị thương tổn, cần được chữa trị. Con người sẽ biết cái đau là một vấn đề cần được giải quyết. Cũng thế, những đau khổ trong cuộc đời có lẻ là dấu hiệu cảnh báo với chúng ta rằng cách chúng ta cảm nhận về của cải vật chất, liên hệ t́nh cảm, tư duy, cơ thể...không đúng.

Chíng ta lệ thuộc vào của cải vật chất, con người, t́nh cảm, thân thể chúng ta. Chúng ta tưởng chúng chính là chúng ta, và bám víu vào chúng. Khi chúng bị hư hoại, hay mất mát, chúng ta cảm thấy đau khổ. Chính sự bám víu nầy, cùng với u mê, là nguyên do đưa đến sự sợ Chết. Càng bám víu, ta càng sợ Chết. Ai biết buông thả -biết rằng không có ǵ thuộc về ḿnh, biết rằng thân chúng ta chỉ là một phương tiện- người ấy được gỉải thóat khỏi sự sợ hăi.

Thế nào là bám víu hay đồng hóa ta với điều ǵ đó? Bám víu có nghĩa là chúng ta nghỉ rằng chúng ta cần có điều ǵ đó để hiện hữu. Đó là sự chấp Ngă. Nói cách khác là "Tôi là người quan trọng, nên tôi cần có chiếc xe nầy. Chiếc xe nầy là của tôi, làm chủ chiếc xe nầy chứng tỏ là tôi giàu có, thành công ở đời, chiếc xe nầy giúp tôi xác định chính tôi". Hay "Tôi cần gắn bó với người phụ nữ nầy. Không có cô ta, tôi sẽ không có hạnh phúc. Nếu cô ta bỏ tôi, tôi sẽ ngă gục, cuộc đời tôi sẽ mất hết ư nghĩa". Người ta c̣n bám víu vào cả một tư duy nào đó. Thí dụ, trong văn hóa Mỹ, từ nhỏ người ta đă giáo dục con cái là phải có thứ nầy, thứ kia mới là có một cuộc sống xứng đáng. Mẫu cuộc đời đó là sinh ra, lớn lên có một gia đ́nh hạnh phúc, sống trong những ngôi nhà gạch trắng, bao bọc bởi những ṿng rào bằng hoa, có những đứa con hiếu thảo.Ước vọng của mọi người là làm sao để tậu được những căn nhà rộng lớn, có được hai chiếc xe,có được căn nhà thứ hai ở những nơi nghỉ mát, và được hưu trí sớm. Những ước vọng nầy đă được xă hội mớm cho họ, gầy mầm trong họ, và khi họ không đạt được những điều nầy, họ trở nên khốn khổ. Họ nghỉ là cuộc đời đă bạc đăi họ.

Đó là bạn đă đồng hóa ḿnh với ngoại vật. Bạn đă tự vẽ ra ḿnh, tự đồng hóa ḿnh với những mẫu người sống trong các ngôi nhà sạch sẻ, sang trọng và có một cuộc đời hoàn hảo. Bạn nghỉ đó mới chính là bạn. Nhưng sự thật không phải thế. Đừng bám víu vào các h́nh ảnh nầy. Hảy sống như cuộc đời dẩn dắt chúng ta với những thăng trầm của nó.

Cũng thế, khi chúng ta sân si, chúng ta nghỉ "Tôi giận". Nói rằng "Tôi giận" là tự đồng hóa ḿnh với t́nh cảm giận, là nghỉ rằng t́nh cảm đó là chúng ta. T́nh cảm không phải là chúng ta. Là con người, chúng ta có khả năng giận dữ, có cảm thọ giận nhưng tất cả các cảm thọ đó không phải là chúng ta.

Cũng thế, thân chúng ta không phải là chúng ta. Chúng ta có thân. Chúng chỉ là phương tiện. Ta nói: Tôi cao thước sáu. Tóc đen. Da trắng". Nhưng đó không phải là chúng ta. Vậy mà có ai chê ǵ về dáng vẻ bề ngoài của ta, th́ ta thấy đau khổ. Chúng ta hỏang sợ khi nhận ra cơ thể của chúng ta trở nên già nua, chậm chạp.

Hầu hết chúng ta đều bám víu vào Thân, đồng hóa thân và chúng ta. Do đó ta trở nên sợ hăi khi nghỉ đến mất Thân, tức là mất đi cá thể và sự hiện hữu của ḿnh. Bao giờ chúng ta c̣n chưa thức tỉnh, chúng ta c̣n sợ hăi cái chết. Chúng ta c̣n là nô lệ của sự sợ hăi.

Cũng thế, ai bám víu vào của cải vật chất, nhà cửa, quần áo, nữ trang, tiến bạc. Người đó càng sợ mất chúng. V́ chúng đồng hóa với họ, mang đến cho sự hănh diện, ư nghỉa trong cuộc sống. Lại có người bám víu vào người khác. Họ đồng hóa t́nh cảm gắn bó là họ. Họ sợ cái Chết của ḿnh sẽ cướp mất đi t́nh cảm đó. Họ sợ cái chết của người họ thương cũng v́ cùng một lư do.

Để giải thóat khỏi những khổ đau, ta đừng bám víu vào thân, của cái vật chất hay người khác. Ta cần phải nhớ rỏ điều nầy. Việc giảm bớt dần, rồi đi đến chổ dứt bỏ hẳn những bám víu đó, không có nghĩa là chúng ta phải quay lưng lại với cuộc đời, từ bỏ hết những niềm vui trong cuộc sống, làm cho cuộc đời chúng ta nghèo nàn, mất ư nghĩa sống. Trái lại là khác. Khi không vướng mắc, bám víu vào thứ ǵ, cuộc đời ta sẽ thêm ư nghĩa,hạnh phúc hơn. Ta sẽ biết cho, biết nhận và cởi mới hơn với tất cả. Bám víu có nghĩa là nắm chặt, giử lấy, không buông thả. Nên khi cái Chết đến, tất cả những nắm giử sẽ bị dằn ra khỏi tầm tay chúng ta. Càng nắm chặt, sự giằng co, xé rời càng dữ dội. Nổi đau càng bội phần. Nếu chúng ta đi qua cuộc đời với hai bàn tay mở rộng, không nắm giử, th́ dầu cái Chết có đến, chúng ta cũng sẽ ung dung tự tại, không luyến tiếc, níu kéo ǵ.

Tuy nhiên, không phải tự dưng một buổi sáng thức giấc là chúng ta có thể buông thả hết mọi vướng mắc. Cần phải tu tập cả đời. Cần phải thức tỉnh từng giây phút mới làm được việc đó v́ có biết bao quyến rủ, cảm dổ trong cuộc đời để chúng ta lại rơi vào sự dính mắc.  

Ngă Vào Đời

Cái Chết có phải là sự tận cùng của cuộc đời? Có phải tử thần là ma quỷ trong bóng tối, ŕnh ṃ để bất chợp phủ lấy chúng ta không báo trước?

Theo triết lỷ Đông phương, Chết không phải là sự tận cùng của đời sống. Cơ thể ta ngưng hoạt động, các duyên hợp (trong không gian và thời gian) tan ră. Nhưng tâm thức không mất. Hiểu như thế th́ cái Chết không quá đen tối, khủng khiếp. Cái Chết cũng tự nhiên như sự Sống, cũng diệu kỳ và tốt đẹp như nhau. Tử cũng như Sinh đều dẩn đến sự sống, sự phát triển.

Nh́n dứơi khía cạnh đó, con người do duyên hợp (trong không gian và thời gian) v́ một nhân duyên nào đó. Giống như trồng trọt ngoài đồng. Phải đợi đúng lúc, đúng nơi để gieo mầm. Nhưng khi xong việc rồi, không có lư do ǵ để nấn ná ngoài ruộng.Rồi đến giai đoạn chờ đợi cho hạt nẩy mầm, lớn lên. Lúc lúa đă chín, cây đă cao, ta lại ra đồng v́ một mục đích khàc, ở một thời điểm khác. Cuộc đời con người cũng thế. Chúng ta sinh ra để sửa soạn, phân bón cho một mănh đất vào một thời điểm nào đó, rồi lại ra đi, chờ khi đến mùa gặt hái lại trở về.

Người ta có thể nói về cuộc đời con người như một căn duyên, một năng lực, một kết hợp của không gian, thời gian. Nguồn năng lực đó không thể bị hủy diệt, nó chỉ có thể được luân chuyển. Con người đến ở một khỏang thời gian, không gian nào đó, rồi lại ra đi, đến một nơi khác. Triết lư phương Đông cho rằng nghiệp lực của con người dẩn dắt con người từ nơi nầy đến nơi khác, v́ mục đích nầy hay mục đích khác, trong khỏang thời gian nầy hay khoảng thời gian khác.

Dù ít, dù nhiều, Chết vẫn là mối đe dọa của chúng ta.

Giây phút từ giă cuộc đời là giây phút trọng đại khi con người chiếu rọi lại tất cả những ǵ đă xảy ra trong cuộc đời ḿnh trong giây phút cuối: tất cả t́nh cảm, kỷ niệm, việc làm của cả một đơi người được cô động lại, tạo thành một lực dẩn dắt ta đi.Năng lực đó mạnh mẽ đến nỗi nó có thể tạo h́nh cho cuộc đời mới của ta.

Chúng ta đă sống như thế nào cho tới giờ trước khi ra đi rất quan trọng.

Thử so sánh cái Chết và giấc ngủ. Suốt ngày ta làm ǵ sẽ tác động đến giấc ngủ của ta. Nếu ta lên giường ngủ với bao hối tiếc, sợ hăi, bất măn... th́ giấc ngủ của ta sẽ bất ổn, và chắc chắn chúng sẽ ảnh hưởng đến cả ngày hôm sau của chúng ta. Những ước vọng chưa được thơa măn của ngày hôm trước sẽ ám ảnh ngày kế tiếp. Hay đúng hơn một ngày mới đă bị đánh mất v́ những hồi tưởng của ngày vừa qua.

Trái lại nếu ta đi vào giấc ngủ với một tấm ḷng thỏai mái, bằng ḷng, th́ ngày hôm sau sẽ là một ngày mới mẻ đón chờ chúng ta. Hăy sống trọn vẹn cho ngày hôm nay và đừng vướng mắc. Ngày mai là chuyện của ngày mai. Mổi ngày có nhiệm vụ và mục đích riêng của nó.

Cũng vậy, con người đă sống một cuộc đời như thế nào th́ sẽ ảnh hưởng đến giây phút lâm chung của họ thế ấy. Nếu cuộc đời một người chỉ toàn sống bằng sợ hăi, ám ảnh th́ giây phút lâm chung sự sợ hăi c̣n tăng gấp vạn lần. Một người đă sống cuộc sống vô lề lối, th́ cái chết cũng đến một cách vô lề lối. Một người không làm chủ đời ḿnh, sống không có mục dích th́ cái Chết cũng không thể lường trước được.

Trái lại, một người đă sống cuộc đời nề nếp, kỷ luật, không bám víu vào ǵ, sẽ ra đi một cách thong thả. Như một người khách biết đă đến lúc phải chia tay. Mục đích của cuộc đời họ đă đạt. Họ thản nhiên ra đi, biết rằng thực tại ở bên trong họ vĩnh hằng, không hề bị ảnh hưởng hay xao xuyến bởi người khác, bởi vật chất của cuộc đời mà họ sắp giă tữ.

Sống hay Chết cũng nằm trên ṿng chuyển của bánh xe luân hồi. Hết ṿng nầy lại đến ṿng kia, nối tiếp nhau, không ngừng...

(Trich dịch từ SACRED JOURNEY: LIVING PURPOFULLY AND DYING GRACEFULLY)

 


(nguồn: http://quangduc.com)

<< về trang Chết & Tái sinh >>