categories: phat phap, phật pháp, thuyet phap, thuyết pháp, phap am, pháp âm, thuyết pháp sư, giảng đạo, giang pháp, thuyet giang phap, thuyết giảng đạo, mp3 thuyết pháp, mp3 thuyet phap, thuyết pháp cd, thuyet phap cd, Phật Thuyết Kinh A Di Đà, Khai Thị, Tinh Hoa Tinh Độ, mp3 thuyết pháp Tinh Hoa Tịnh Độ, phat hoc, phật học, ton giao, mp3 thuyết pháp Hé Mở Cửa Giải Thoát, mp3 thuyet phap Tinh Hoa Tinh Do, mp3 thuyet phap He Mo Cua Giai Thoat, thuyết pháp Bố Thí Cúng Dường, thuyet phap Bo Thi Cung Duong, tôn giáo, Tinh Do, pháp môn Tịnh Độ, chùa Tịnh Độ,Tịnh Độ, Tu Vien, Tu Vien Temple, Tu Vien Tu, Niem Phat Duong, Tu Viện, Niệm Phật Đường, Tu Viện Tự, Tầm Sư Học Đạo, Bổn Tánh Hoàn Nguyên, name: Tu Vien, giang dao, giảng đạo, tam linh, tâm linh, tiem hieu ton giao, tiềm hiểu tôn giáo, hanh phuc, hạnh phúc, hanh phuc gia dinh, hạnh phúc gia đ́nh, cau sieu, cầu siêu, sieu do, siêu độ, cau an, cầu an, thien chua va phat, thiên chúa và phật, cong giao phat giao công giáo phật giáo, vang sanh, văng sanh, trong một kiếp, nhứt kiếp, nhất kiếp, phóng quang độ, cực lạc quốc, cơi cực lạc, niệm Phật nhứt tâm bất loạn, hồng danh đức Phật A Di Đà, sanh về Cơi Phật, sanh ve Coi Phat, phép tu, phep tu, pháp tu Tịnh Độ, tu hoc, tu học, phat tu, phật tử, giai thoat, giải thoát, luc lam trung, lúc lâm trung, luc sap chet, lúc sắp chết, tren giuong benh, trên giường bệnh, niem phat, niệm phật, niem A Di Đa Phat, niệm A Di Đà Phật, A Di Da Phat, A-di-da phat, A-di-đà, Amitaba,Amitābha, Amitabha, viet nam phat giao, Việt Nam Phật Giáo, Vietnamese buddhism

 

Audio Truyện Phật Giáo Audio Kinh điển đại thừa Audio Đại tạng kinh (Nikaya) Audio Kinh Tụng Audio Luận tạng Audio Luật tạng Phật pháp cho người bắt đầu Audio Thiền học Audio Tịnh độ Audio Triết học phật giáo Âm nhạc phật giáo Upload nhạc Phật Giáo Thư viện media tổng hợp Cư sĩ - Diệu Âm (Australia) Pháp Sư Ngộ Thông Pháp Sư Tịnh Không Các bài Thuyết Pháp Truyện Phật Giáo Chết & Tái sinh Nghệ thuật sống đẹp Thơ Thiệp điện tử H́nh ảnh Phật Giáo Ăn chay Hướng dẫn nấu chay Tài liệu chữa bệnh Bồ Tát Hạnh Kinh Điển I Kinh Điển II Lịch sử Phật Giáo Nghi Lễ Danh Nhân Thế Giới Phật Học I Phật Học II Đức Phật Luận Giải Giới Luật Thiền Nguyên Thủy Tổ Sư Thiền Mật Tông Triết Học Phật Giáo

Già và chết
(Thuyết tŕnh tại buổi hội thảo chuyên đề y học quốc tế về bản chất và tiến tŕnh của cái chết)

Bhikkhu P.A. Payutto
Mỹ Thanh
dịch

 

Ngày 22 tháng 4 - 2539/ 1996

Kính thưa toàn thể quư vị,

Hôm nay thay v́ tŕnh bày về cái chết và tiến tŕnh của cái chết, tôi xin được trao đổi với quư vị về tiến tŕnh của già và chết.Già và cái chết là những hiện tượng thiên nhiên. Theo quy luật thiên nhiên, tất cả các sự vật duyên khởi đều vô thường và phải bị biến đổi, tùy thuộc vào sự chi phối của nguyên nhân, và điều kiện. Bắt cứ cái ǵ có khởi đầu đều phải có kết thúc.

Đời sống của tất cả chúng sinh, sau khi được sanh ra là phải chịu biến đổi vơí sự kiếm khuyết của các giác quan. Cái chết chỉ là một sự thay đổi, sự chấm dứt đời sống ở nơi nầy ; sự tan ră của các tế bào, sự vất bỏ của thân xác nầy. Mặc dầu theo luật thiên nhiên, Già và Chết là một sự thật hiển nhiên của đời sống con người. Trên mặt tâm lư, thường th́ Già và Chết tượng trưng cho sự mất mát, hết hy vọng, một ngă rẻ đi vào bóng tối với sự hiện diện của sợ hăi, lo lắng. Dù vậy, tuổi già cũng có thể là một cơ hội để ⦣128;˜trưởng thành⦣128;™, và cái chết là một sự giải thoát. Ít ra, một người khi có được đời sống tốt đẹp và có ư nghĩa; lúc chết ít nhất cũng sẽ không bị hoang mang mà c̣n có thể được giải thoát ngay lúc ấy.Cuộc sống của con người thường th́ được chia ra làm ba giai đoạn: trẻ thơ, trung niên và cuối cùng là ⦣128;˜tuổi già⦣128;™. Trong những thời gian nầy, một người khi sống với Chánh Niệm trong từng hành động thường ngày, có thể sống tốt đẹp ở giai đoạn đầu và đoạn giữa của cuộc sống, nhưng c̣n đoạn cuối th́ sao ?Đức Phật là một điển h́nh của sự toàn thiện trong cả ba giai đoạn. Có nghiă là một đời sống an vui, hạnh phúc trong tuổi ⦣128;˜già⦣128;™ vẫn có thể thực hiện được. Thêm vào đó, như đă nói trên, một người vẫn có thể tiến triển đến mức hoàn thiện vào lúc cuối cuộc đời.Bao người đă bỏ hai phần ba cuộc đời chạy theo danh vọng, tiền tài, địa vị, quyền lực, và đua đ̣i vật chất. Họ có thể nói đời sống của họ là đáng giá. Thật ra th́ chưa đủ. Họ đă không nhận ra tiềm năng thật sự của con người. Khi có cơ hội được sống lâu hơn kẻ khác, đó là lúc họ có thể tiến bước trên con đường t́m lại những khả năng tiềm ẩn của chính ḿnh.

Muốn được sống lâu, chúng ta phải biết săn sóc bản thân. Săn sóc trên mọi phương diện : tinh thần, thể chất, sinh lư cũng như tâm lư. Sự tương quan giưă những điểm nầy cần được hướng dẫn chu đáo để đời sống hằng ngày được nhiều lợi lạc. Ngoài việc ăn uống đầy đủ và thể dục đều đặn, một cuộc sống không làm tổn hại đến người và vật ở chung quanh là một điều rất cần thiết cho một cuộc sống hạnh phúc & huân b́nh.

Ngày nay, xă hội phát triển trên đà tranh chấp và tiêu thụ. Con người v́ lao theo nhịp sống nầy chỉ lo tranh giành và gom góp của cải ,và v́ vậy đă không c̣n thời gian dành cho chính ḿnh. V́ sống trong một xă hội như thế, không ai có thể lo cho ai, nên người già phải tự lo. Trong trường hợp nầy, người già nên giải trí bằng cách tập thể dục, năng vận động trong môi trường thiên nhiên. Trên phương diện t́nh cảm gia đ́nh, t́nh thương dành cho con cái vẫn giữ vai tṛ quan trọng. Nhưng đôi lúc, cha mẹ đă lo lắng thái quá và việc đó làm cho con cái bực bội.

Theo lời Bụt dạy : một khi con cái đă trưởng thành và có thể tự lập, cha mẹ nên xan xẻ t́nh thương của ḿnh một cách công bằng, không quá đáng. Có nghĩa là t́nh thương mà có tính cách trói buộc vào người hay vật, phải được chuyển đổi thành t́nh thương công b́nh - t́nh thương được cân bằng ở mức độ như t́nh bạn & t́nh nhân ái.

Bên Thái Lan, người già t́m được sự quân b́nh trong t́nh thương khi họ t́m đến Chùa hay Thiền Viện và ở đấy, họ thực tập, làm công quả cả tuần với những bạn già khác. Xa hơn nữa, hăy khuyến khích họ chọn lựa, tự t́m cho ḿnh một việc ǵ để làm. Nghĩa là họ phải tự biết ḿnh nên làm ǵ, v́ điều đó rất tốt, có ư nghĩa, và v́ họ thích làm được việc đó. Chẳng hạn, viết một quyển sách về những kinh nghiệm đă sống qua, làm một chương tŕnh về công tác trồng cây, hay t́m hiểu về vấn đề tâm linh. Cần nhất là phải thiết tha làm một việc mà ḿnh tin tưởng và muốn thành công. Hăy tự nói với ḿnh : ⦣128;˜ Tôi phải làm xong việc nầy trước khi lià đời.⦣128;™Có những người già, sau một thời gian về hưu th́ cảm thấy trơ trọi, trống vắng, chán nản, và buồn rầu. Họ héo sầu và ít khi kéo dài tuổi thọ. Vài người khác bị xuống tinh thần, và có kẻ đă tự kết liễu đời ḿnh. Nhưng những người già có ư chí và có ḷng tin nơi việc ḿnh làm sẽ không như vậy. Lúc đó, ư chí và sự tin tưởng mănh liệt vào việc làm có ư nghĩa sẽ giúp họ vượt qua trở ngại. Họ có việc để làm và có chỗ để nương tựa niềm tin. Họ tiếp tục học hỏi, t́m ṭi thêm ; họ sẽ sống mạnh khỏe, về thể chất cũng như tinh thần. Như Bụt đă từng dạy, "ai có bốn điểm như sau : Muốn làm, có ư chí, biết dấn thân, và kinh nghiệm t́m hiểu vấn đề tâm linh, sẽ giúp họ kéo dài tuổi thọ."Người già thường dễ nhuốm bệnh v́ cơ thể bị suy yếu. Do đó, họ hay lo lắng và thường tủi thân. Bụt dạy ḿnh nên tự ngẫm : ⦣128;˜ Thân bệnh, nhưng tâm không bệnh.⦣128;™, hoặc ⦣128;˜mặc dầu cơ thể suy yếu nhưng tâm tôi không suy yếu.⦣128;™ Nhiều người nghĩ hạnh phúc là khi sung măn về vật chất. Nếu hạnh phúc là thỏa măn những nhu cầu của các giác quan th́ tuổi già thật là một nỗi thống khổ to tát, bởi v́ tuổi già có nghĩa là các giác quan bị thoái hóa hoặc kiếm khuyết. Sự thật th́ có hai loại hạnh phúc:-- Hạnh phúc vật chất. Có những người chuyên chạy theo cảm thọ vật chất ; và trong lúc t́m kiếm thứ hạnh phúc nầy, họ phải lao tâm, lao lực để đạt mục đích. Việc nầy đôi khi c̣n được khuyến khích bởi xă hội. Con người có khả năng sáng tạo. Ngày nay con người đă sáng chế ra rất nhiều thứ kỹ thuật tối tân. Nếu sức sáng tạo nầy được hướng dẫn xoay về bên trong, khả năng nầy có thể tạo ra niềm vui và sự hài hoà trong tinh thần.

Chẳng may những người t́m kiếm khoái lạc cũng như hạnh phúc đă hao tổn sức lực để đi t́m những cảm thọ nhất thời. Do đó đă không có thời gian để mà t́m lại bên trong của chính ḿnh. Sức sáng tạo và khả năng tiềm ẩn không được phát huy, dẫn đến sự thiếu an lạc, tinh thần bất an. Lúc họ đi t́m khoái lạc vật chất, họ đă vô t́nh tự tạo những hiện tượng bất an ở bên trong như : sự căng thẳng, lo lắng, hồi hộp, thất vọng, sợ hăi, mất ngủ và biết bao là tính trạng tâm thần bất an khác, kể cả bệnh điên.

Những kẻ chạy theo vật chất lúc thiếu thời sẽ khổ gấp đôi trong lúc tuổi già. Lúc nầy các giác quan bị suy kém, và v́ họ không được thỏa măn như lúc c̣n trẻ ; họ sẽ cảm thấy bực bội, căng thẳng, sợ hăi, lo lắng, và thất vọng. Sư bực bội v́ những cảm thọ bên ngoài không được thỏa măn sẽ làm tăng cường những cảm giác bất an bên trong. Lúc nầy thật là khổ cho tuổi già.

-- Người sáng suốt, thông minh sẽ không chỉ t́m kiếm vật chất để thỏa măn những cảm thọ, mà họ c̣n t́m cách tạo ra những cảm giác tốt cho tinh thần, và một niềm an lạc bên trong. Bụt đă khuyên chúng ta nên khai thác năm tính chất tốt cho tinh thần, đó là: Niềm vui, phấn khởi , thoải mái, an lạc và chú tâm. Năm điều nầy giúp chúng ta gạt bỏ được những cảm giác bất an, đau khổ. Đây là một cách tu tập để được an lạc và hạnh phúc.

Lúc về già, người có tuổi nên học tập để có được nhiều niềm vui bên trong, nhờ đó họ có thể sống an lạc, tự do và hạnh phúc. Niềm hạnh phúc nầy cao hơn, vượt khỏi những h́nh thức. Đây là thứ hạnh phúc cao tột khi mà một người nhận chân được tất cả sự thật về vạn vật cũng như vũ trụ.

Trên bước đường tu tập để tự giải thoát khỏi vô minh, Bụt dạy chúng ta phải học hỏi, t́m hiểu sự thật về mọi sự vật. Già và Chết là một phần của sự sống cần được tham vấn. Bụt nói : "Đây là năm sự thật về đời sống. Mỗi người phải tự suy ngẫm, dù là nam hay nữ, người cư sĩ hay tu sĩ: ⦣128;˜ Tôi sẽ già, tôi không thể tránh khỏi tuổi già. Tôi sẽ bệnh, tôi không tránh được bệnh. Tôi sẽ chết, tôi không tránh khỏi cái chết. Mọi người cũng như mọi vật tôi hằng yêu mến sẽ bị đổi thay hay xa cách. Tôi là chủ những việc làm của tôi, tốt hay xấu, tôi phải chịu trách nhiệm."Cái Chết là điểm then chốt của những điều nêu trên, là một điểm cần được suy ngẫm. Người Phật tử được nhắc nhở, cần phải trau dồi Chánh Niệm, và luôn suy ngẫm về cái Chết. Sự suy ngẫm đúng và sáng suốt sẽ giúp chúng ta nhận chân ra sự vô thường của cuộc đời. Hơn nữa, sự suy ngẫm giúp chúng ta sống với Chánh Niệm, để chuyên cần tinh tấn trước khi cuộc đời chấm dứt. Thêm vào đó, điều nầy dẫn chúng ta đến sự hiểu biết chân thật về vô thường. Sự nhận thức chân thật nầy giúp chúng ta giác ngộ và giải thoát. Ai đạt đến đây coi như là người hạnh phúc nhất.

Nhiều đệ tử của Bụt đă giác ngộ và giải thoát ngay trước phút lâm chung. Những người chưa hoàn toàn giải thoát, lúc chết nhờ được nhắc nhở, nên họ chết một cách an lành, không sợ hăi, loạn động.

Tóm lại, ba điểm cần được soi xét lúc già và chết là: Già và Chết là luật tự nhiên, phải chấp nhận và nhận thức một cách không sợ hăi. Già và Chết cũng là một cơ hội để thăng hoa đời sống, và chúng ta nên làm hết ḷng. Nơi Già và Chết c̣n có cái Không già & Không chết , mà ai ai cũng có thể có được. Với những điểm tŕnh bày sơ lược bên trên, tôi xin kết thúc buổi nói chuyện hôm nay.Chân thành cảm ơn tất cả quư vị.
 


(nguồn: http://quangduc.com)

<< về trang Chết & Tái sinh >>