categories: phat phap, phật pháp, thuyet phap, thuyết pháp, phap am, pháp âm, thuyết pháp sư, giảng đạo, giang pháp, thuyet giang phap, thuyết giảng đạo, mp3 thuyết pháp, mp3 thuyet phap, thuyết pháp cd, thuyet phap cd, Phật Thuyết Kinh A Di Đà, Khai Thị, Tinh Hoa Tinh Độ, mp3 thuyết pháp Tinh Hoa Tịnh Độ, phat hoc, phật học, ton giao, mp3 thuyết pháp Hé Mở Cửa Giải Thoát, mp3 thuyet phap Tinh Hoa Tinh Do, mp3 thuyet phap He Mo Cua Giai Thoat, thuyết pháp Bố Thí Cúng Dường, thuyet phap Bo Thi Cung Duong, tôn giáo, Tinh Do, pháp môn Tịnh Độ, chùa Tịnh Độ,Tịnh Độ, Tu Vien, Tu Vien Temple, Tu Vien Tu, Niem Phat Duong, Tu Viện, Niệm Phật Đường, Tu Viện Tự, Tầm Sư Học Đạo, Bổn Tánh Hoàn Nguyên, name: Tu Vien, giang dao, giảng đạo, tam linh, tâm linh, tiem hieu ton giao, tiềm hiểu tôn giáo, hanh phuc, hạnh phúc, hanh phuc gia dinh, hạnh phúc gia đ́nh, cau sieu, cầu siêu, sieu do, siêu độ, cau an, cầu an, thien chua va phat, thiên chúa và phật, cong giao phat giao công giáo phật giáo, vang sanh, văng sanh, trong một kiếp, nhứt kiếp, nhất kiếp, phóng quang độ, cực lạc quốc, cơi cực lạc, niệm Phật nhứt tâm bất loạn, hồng danh đức Phật A Di Đà, sanh về Cơi Phật, sanh ve Coi Phat, phép tu, phep tu, pháp tu Tịnh Độ, tu hoc, tu học, phat tu, phật tử, giai thoat, giải thoát, luc lam trung, lúc lâm trung, luc sap chet, lúc sắp chết, tren giuong benh, trên giường bệnh, niem phat, niệm phật, niem A Di Đa Phat, niệm A Di Đà Phật, A Di Da Phat, A-di-da phat, A-di-đà, Amitaba,Amitābha, Amitabha, viet nam phat giao, Việt Nam Phật Giáo, Vietnamese buddhism

 

Audio Truyện Phật Giáo Audio Kinh điển đại thừa Audio Đại tạng kinh (Nikaya) Audio Kinh Tụng Audio Luận tạng Audio Luật tạng Phật pháp cho người bắt đầu Audio Thiền học Audio Tịnh độ Audio Triết học phật giáo Âm nhạc phật giáo Upload nhạc Phật Giáo Thư viện media tổng hợp Cư sĩ - Diệu Âm (Australia) Pháp Sư Ngộ Thông Pháp Sư Tịnh Không Các bài Thuyết Pháp Truyện Phật Giáo Chết & Tái sinh Nghệ thuật sống đẹp Thơ Thiệp điện tử H́nh ảnh Phật Giáo Ăn chay Hướng dẫn nấu chay Tài liệu chữa bệnh Bồ Tát Hạnh Kinh Điển I Kinh Điển II Lịch sử Phật Giáo Nghi Lễ Danh Nhân Thế Giới Phật Học I Phật Học II Đức Phật Luận Giải Giới Luật Thiền Nguyên Thủy Tổ Sư Thiền Mật Tông Triết Học Phật Giáo

Phát Tang, Để Tang, Xả Tang 

Thanh Tịnh Liên, Thích Nữ Chân Thiền
( Trích Việt  Báo Online  số 4137 ngày 31.07.06 )



         - Những sự xúc động, những t́nh cảm vui buồn bởi cách cư xử đối với nhau khó mà cảm nhận rơ ràng trong những lúc b́nh thường chưa có biến cố ǵ, hoặc nếu có th́ chỉ sơ sơ thôi, th́ cái t́nh thương yêu, ḷng hiếu thảo, điều ân nghĩa, cùng mọi sự ăn năn, hối hận đối với người thân như cha mẹ, vợ chồng, con cháu, họ hàng, bạn bè v...v… ít được tỏ rơ và ít mănh liệt; Nhưng khi có biến cố như Sự Chết Chóc, th́ những thứ t́nh cảm này được bộc lộ một cách mạnh mẽ, chân thành rơ rệt nhất qua những truyền thống và h́nh thức của các lễ Phát Tang, Để Tang, Xả Tang và những buổi lễ lạy để cầu xin sự độ tŕ cho người quá cố. Sở dĩ có những truyền thống này là để chúng ta có cơ hội tỏ ḷng : Hiếu hạnh, yêu thương, biết ơn, luyến tiếc cũng như những sự hối hận, ăn năn đối với người đă chết.

          Với truyền thống, h́nh thức của những Lễ Lạy ấy mặc dầu chưa rốt ráo cho lắm, nhưng cũng là điều rất tốt để chúng ta có dịp nhóm họp đông đảo, để giúp đỡ, để hộ niệm, để tỏ ḷng kính thương, tiếc nuối nhau đồng thời cũng là có dịp nói lên những điều suy tư hợp lư, hợp t́nh và hữu hiệu hơn cho việc Phát Tang, Để Tang, Xả Tang này. Vậy trong lúc thi hành với những Truyền Thống Lễ Lạy của Tang lễ, hỏi chúng ta có một chút suy tư ǵ không? Hay chỉ tự động làm theo những tục lệ đă vạch sẵn, là khi sự việc xẩy ra như thế th́ phải làm như thế là đă trọn vẹn mọi ân t́nh, mọi sự hiếu đễ, sót thương đối với người thân yêu của chúng ta rồi! Trong thực tế liệu có đúng như vậy không? Hăy thử luận bàn, v́ trước khi làm một việc ǵ quan trọng, chúng ta không thể không t́m hiểu cho rơ ràng về việc đó.

          Trước hết chúng ta hăy định nghĩa cho rơ ràng, khúc triết hơn về việc Phát Tang, Để Tang và Xả Tang này, rồi sau đó sẽ bàn sâu rộng hơn, trọn vẹn hơn về những việc báo hiếu, việc ân đền, nghĩa trả cùng ḷng kính trọng, tiếc thương đối với người quá cố.


Định nghĩa tổng quát:


-    Phát Tang: là sự bắt đầu thi hành cho việc buồn thương, tiếc nuối người đă chết.

-          Để Tang: Đang thi hành nhiệm vụ và bổn phận của sự buồn thương, nuối tiếc cũng là sự trả hiếu, trả ân nghĩa cho nhau trong một thời hạn cố định.

-          Xả Tang: Thời hạn, nhiệm vụ và bổn phận để tang đă hoàn tất.


Tùy theo sự liên hệ gần hay xa đối với người chết mà có sự ấn định thời hạn để tang


     * Như Đại Tang: Là 3 năm (thực ra có 27 tháng )


1. Để Tang Tứ Thân Phụ Mẫu

2. Và để Tang Vợ, Chồng


C̣n Tiểu Tang: Th́ tính từng tháng cho đến tối đa là một năm

 

1.     Như Tang Anh Chị Em Ruột

2.     Và Tang Họ Hàng Nội Ngoại


Đi vào chi tiết hơn về việc Để Tang, phải chăng khi đang Để Tang là đang tỏ ḷng thương sót, đang đền bù, đang biết ơn, trả ơn, đang trả hiếu một cách vô cùng chân thành, nồng nhiệt.

¢ Của các con cháu hiếu hạnh đối với ông bà, cha mẹ, họ hang

¢ Của những người vợ, người chồng có t́nh, có nghĩa

¢ Của họ hàng, bạn bè tốt đối với người thân thương


Đồng thời cũng là:


- Của những người con, người cháu đă lỡ bất hiếu, bất mục, nay v́ biến cố chết chóc này mà họ đang bắt đầu biết thương sót, biết ăn năn, hối hận đối với ông bà, cha mẹ, họ hàng...


- Của những người vợ, người chồng đă lỡ bội bạc, xấu xa nay v́ biến cố chết chóc này mà họ đă bắt đầu biết ăn năn, hối hận, sót thương nhau.


- Và của tất cả những ai là người không tốt trong họ hàng, trong bạn bè v..v.. Nay v́ biến cố chết chóc này họ cũng đă biết bắt đầu ân hận về cách cư xử không đẹp đối với người xấu số!


Bài Thơ: Chăng Là Đă Trễ?


Đừng chờ khi chết mới trả hiếu cho nhau

Đừng chờ khi chết mới ân hận u sầu

Hỏi dâng được chi khi mẹ cha đă chết

Để Tang được ǵ, thêm tủi nhục thương đau!

 
Đừng chờ khi chết mới trả nghĩa cho nhau

Đừng chờ khi chết mới hối hận bắt đầu

Chà đạp nặng lời suốt cuộc đời chung sống

Để Tang làm ǵ thêm mai mỉa cho nhau!


Đừng chờ khi chết mới ân đền cho nhau

Đừng chờ khi chết mới thức tỉnh quay đầu

Cho được cái chi khi thầy tôi đă chết

Để Tang được ǵ hay đau lại thêm đau!


Đừng chờ khi chết mới sử đẹp thương nhau

Sao trong khi sống lại tàn tệ thương đau

Cư xử hài ḥa là để Tang khi sống

Chết c̣n Tang ǵ, thêm tủi hổ cho nhau!


(Chú Ư: Câu số 11 bài trên chúng ta có thể để anh, chị, em hay bất cứ tên ai.)


Một chút suy tư về Phát Tang, Để Tang và Xả Tang:


     - Về Mặt H́nh Tướng: Có bao giờ chúng ta thắc mắc về những việc Phát Tang, Để Tang, Xả Tang có h́nh thức, có cố định thời gian mà lại tỏ cho đủ hết được ḷng sót thương, hiếu hạnh, sự hối hận, ăn năn và sự đền ơn đáp nghĩa? Liệu những h́nh thức ấy có thật là đă vẹn toàn cho những ư nghĩa linh thiêng này không? Hay là đă quá trễ, không thiết thực và cũng không ảnh hưởng ǵ cho người đă chết!

         Tới đây tưởng cũng không cần có câu trả lời cho sự thắc mắc ở trên, v́ mỗi người mỗi ư đều được tôn trọng nhưng có lẽ đa số đều bất đồng với quan điểm không được rốt ráo này.



     - Về Mặt Vô H́nh Tướng: Việc Phát Tang, Để Tang, Xả Tang Vô Tướng đương nhiên là bao la, trọn vẹn và hợp lư hơn v́ không có sự giới hạn, cố định thời gian nào cả.

 

Thực sự mà nói th́ có cái ǵ có thể trả được hiếu, trả được ơn với những công lao trời biển của cha mẹ? Cũng như những ân t́nh giữa vợ chồng, gia đ́nh, họ hàng v..v.. Thật khó mà đền đáp cân xứng cho nhau, thế cho nên chúng ta đều bị lâm vào t́nh trạng là chẳng ǵ trả được và cũng không bao giờ trả xong!


     o Tại sao chẳng ǵ trả được? Quí vị nào có con cái th́ đă đều biết từ lúc người mẹ mang thai đến khi sinh nở, nuôi nấng con cực khổ trăm bề, hy sinh vô cùng tận cho đến khi con đă trưởng thành, đă thành đạt rồi mà cha mẹ cũng vẫn c̣n lo, thậm chí nhiều bậc cha mẹ đă lo xong cho con, lại tiếp tục lo cho cháu; Đấy là trường hợp những đứa con lành lặn, thông minh, ngoan ngoăn; C̣n những đứa con tật nguyền hoặc những đứa con hư hỏng, th́ ôi thôi cha mẹ c̣n cực khổ tới đâu? Bút nào mà tả cho xiết được!

Vậy thử hỏi chúng ta lấy ǵ mà trả hiếu cho đồng với công lao xương máu của cha mẹ?


     o Tại sao không bao giờ trả xong? Theo thuyết nhà Phật th́ gia đ́nh vợ chồng, con cháu, cha mẹ, anh chị em đều v́ nhân duyên mà hợp lại với nhau và đều có nguyên do là nợ nần, ân oán, duyên nợ trả vay, vay trả ấy không bao giờ có thể đồng đều, nên mới có sự luẩn quẩn loanh quanh, luân hồi, sinh tử không bao giờ dứt, và sự vay trả, trả vay cũng không bao giờ xong!

 

Để trở lại vấn đề báo hiếu, trả ân, trả nghĩa, phát tang, xả tang: Nhiều người sẽ nói rằng tổ tiên, cha mẹ đă sinh ra ta th́ bổn phận các ngài phải lo cho ta chứ đâu lại cần sự đền bù, trả đi, trả lại kỹ lưỡng đến thế! Xin thưa rằng:


- Về Phương Diện H́nh Thức, Lư Lẽ của Thế Gian th́ sự trả ơn, trả nghĩa cho nhau như thế là tạm đủ, hay đă đủ.

 

- Nhưng về Phương Diện Đạo Lư có hơi khác v́ nó sâu sắc hơn; Qua Giáo Lư nhà Phật th́

         Cái Nghiệp không h́nh, không tướng của chính chúng ta nó cứ âm thầm diễn tiến, âm thầm hành động chỉ v́ sự vay trả, oán ân không đồng đều nên sự luân hồi, trôi lăn phải bị triền -miên! Do duyên này chưa kịp dứt th́ chính chúng ta lại tạo thêm những nhân duyên mới để liên tiếp có nhân, có quả, có nghiệp riêng, nghiệp chung liên hệ với nhau về những ân oán, nợ nần, danh, tài, ái, dục, thân mạng v..v.. Tùy theo ít hay nhiều, sâu hay nông mà tương ứng thành duyên vợ chồng, cha mẹ, anh chị em, họ hàng hay bạn bè trong một thời gian dài, ngắn cũng tương ứng với sự hội tụ và chia ĺa ấy. Chúng ta cứ luẩn quẩn, loanh quanh chằng chịt với nhau như thế v́ nợ này chưa dứt lại vay nợ kia, do lẽ đó mà sự vay trả, trả vay không bao giờ có thể cân bằng, nên cũng không bao giờ có thể trả xong để chấm dứt.

Sự việc vô cùng phức tạp, phiền năo này cũng có thể giải quyết tuy là khó khăn nhưng cũng c̣n tùy từng quan niệm của từng cá nhân như:

- Người chấp nhận sự việc ấy th́ lư luận rằng việc Luân Hồi, vay trả là tṛ chơi rất vui ...

- Người không chấp nhận th́ lại khắc khoải, suy tư và nói rằng: "Đó là một tṛ chơi vô minh đầy nước mắt! " cần chấm dứt.

Để giải quyết vấn đề rắc rối, phức tạp này là làm sao có thể trả hiếu, trả nghĩa, trả ơn cho nhau được trọn vẹn, dứt được ân oán, nợ nần, ngoài ṿng Sinh Tử Luân Hồi và cũng là đă Xả Tang. Th́ ngay Đức Phật c̣n ngao ngán, suy tư và cuối cùng cũng phải có biện pháp là Đi Tu rồi Giác Ngộ mới thoát ra được cái ṿng Luân Hồi rắc rối ấy.

Khi nói đến chữ Tu là ai cũng sợ hăi vô cùng v́ tưởng Tu là phải ở chùa, phải xuống tóc, phải mặc áo Cà Sa, phải ăn chay và sống một cuộc đời thật kham khổ v..v... Thực ra th́ không ắt hẳn là phải như thế; Dù Tu tại gia mà Tu cho thật nghiêm chỉnh, th́ cũng đạt được mục đích y như những người xuất gia ở chùa không hơn không kém một mảy may nào hết, v́ Đạo Phật là Đạo Trí Huệ và B́nh Đẳng, ai ăn nấy no, ai làm nấy được, miễn Tu cho đúng đường lối Chính Pháp, Tu sao cho Trực Chỉ để nhận ra được Bản Thể Sẵn Có Của Ḿnh là tự động giải thoát chính ḿnh, giải thoát người và cũng là trọn vẹn việc ân đền, nghĩa trả, việc Để Tang và Xả Tang.

Bởi thế cho nên khi chúng ta bắt đầu Tu là bắt đầu trả ơn, đang Tu là đang trả ơn và khi Tu xong là đă trọn vẹn việc trả ơn cho mọi khía cạnh, dù phức tạp đến đâu về ân , oán, hiếu đễ, t́nh, tiền, danh -vọng ngay cả về thân mạng ... Vấn đề Tu Hành dễ hay khó là do thật Tâm chúng ta có muốn hay không muốn mà thôi, nếu muốn th́ dễ vô cùng mà không muốn th́ lại cũng khó vô cùng!

Để cho những ai muốn Phát Tang, Để Tang và Xả Tang một cách hợp lư rốt ráo cũng chính là sự tu tŕ chân chính và thiết thực nhất, th́ tại sao chúng ta không Tu ngay bằng cách là thực hành cả lư lẫn Sự (cả H́nh Tướng lẫn Vô H́nh Tướng) ngay trong đời sống hàng ngày của chúng ta? Nếu làm được thế th́ đây là đường lối Tu Hành nhanh nhất đồng thời cũng là việc Phát Tang, Để Tang, Xả Tang rất thực tế và tuyệt đối!


Thưa vâng, chỉ cần giản dị như thế này trong suốt quăng đời hiện sống:

 

Là hăy tự hỏi: Tại sao chúng ta không sót thương nhau, không kính trọng nhau, không nhường nhịn, giúp đỡ nhau, không tiếc thương nhau ngay từ bây giờ, tức là chúng ta đang Phát Tang, đang Để Tang nhau khi c̣n đang sống để sẽ không có những ân hận, hối tiếc cũng như những ǵ muốn chứng tỏ, muốn cho nhau không quá trễ! Lư do chúng ta nên thương tiếc nhau ngay, v́ mọi Vô Thường, mọi mất mát, mọi tang tóc không ai tránh được! Nó sẽ xẩy ra bất cứ lúc nào, cho nên khi thấy Sự Vô Thường hàng ngày ngay trước mắt , th́ chúng ta cũng biết rằng tất cả mọi người thân thương quanh ta đều sẽ phải bỏ ta mà đi bất cứ lúc nào, ngay cả thân ta cũng vậy! Khi đă hiểu như thế th́ chúng ta không nỡ nói hay làm những hành động ǵ không tốt đẹp đối với nhau, mà trái lại chúng ta biết trân quí, biết sót thương, biết ơn nhau trong từng giây phút; V́ hiểu Vô Thường nên chúng ta sẽ tự động biết làm những cái hay, cái đẹp nhất cho nhau như:


- Chúng ta sẽ cư xử với nhau trong t́nh thương yêu chân thật.

- Chúng ta sẽ thật nhă nhặn, khiêm cung, luôn chấp nhận mọi hoàn cảnh tốt, xấu, mọi thiệt tḥi và mọi lỗi lầm trong sự hiểu biết Sáng Suốt, Từ Bi.

- Hiểu lẽ Vô Thường dĩ nhiên chúng ta sẽ luôn bao dung, độ lượng, hỷ xả cho nhau ngay cả với những người có tội, và chúng ta cũng sẽ biết hối hận, ăn năn ngay khi gây tội lỗi.

- Hiểu Vô Thường chúng ta sẽ hiếu hạnh từng sát na khi chúng ta c̣n được cận kề bên cha mẹ.
- Hiểu Vô Thường chúng ta cũng sẽ biết sống trọn t́nh, trọn nghĩa, biết ơn đối với vợ chồng, con cháu, gia đ́nh, họ hàng, bạn bè v…v…

- Và hiểu Vô Thường chúng ta c̣n biết ơn, biết trung thành với Quốc Gia, Xă Hội, cùng là yêu thương muôn loài, muôn vật v…v…

Nếu can đảm, kiên tŕ thực hành được như thế th́ quả đúng là chúng ta đang Tu, đang Phát Tang, đang Để Tang tất cả mọi người, đồng thời chúng ta đang Phát Tang, đang Để Tang chính chúng ta trong suốt cuộc đời, không có hạn định, cố định thời gian, và cũng là chúng ta đang Sáng Suốt, Hài Ḥa, Từ Bi vui sống trong thực hành tu tŕ như những ǵ đă kể ở trên, rồi lại c̣n tiếp tục trau dồi để thăng hoa bằng cách là tham khảo, học hỏi, đi sâu vào Kinh -Điển; Dùng Kinh Điển làm Kim Chỉ Nam và dùng một trong 84 ngàn Pháp Môn của Đức Phật làm Công Phu th́ lo ǵ Đạo Đời chẳng vẹn toàn và những việc Phát Tang, Để Tang, Xả Tang cũng đă tự động được giải quyết xong xuôi.


Bài thơ: Tôi Hết Để Tang Tôi


Tôi Để Tang tôi ngay từ lúc mới ra đời

Tôi sót thương tôi khó tránh khỏi tả tơi

Tôi biết thân tôi như làn sóng chơi vơi

Tôi sợ cho tôi ngụp lặn măi luân hồi


Tôi để tang tôi ôi suốt cả cuộc đời!

Tôi lo tôi sẽ thành kẻ mồ côi

Tôi lo mất trọn, rồi mất cả thân tôi

Tôi cố sao cho khỏi hối tiếc kịp thời


Tôi Để Tang tôi từ khi mới ra đời

Tôi muốn Vô Thường không khuất phục được tôi

Tôi không muốn mất, và mất hết khơi khơi

Nên tôi là muôn loài, muôn vật tuyệt vời


Tôi để tang tôi ôi đă suốt cả cuộc đời!

Minh chứng liên hồi, toàn sinh tử ly bôi

Giả, chân, c̣n, mất toàn vọng niệm mà thôi

Động tịnh, tịnh đồng Tôi Hết Để Tang Tôi

 

Chỉ v́ bản ngă, tôi phân tích lôi thôi

V́ vô minh dầy, tôi nhị biên tương đối

Ngă, Pháp, vỡ nhẽ, tôi vượt, tôi thay đổi

Dung thông tịnh đồng, Tôi Đă Xả Tang Tôi



Thiền Viện Sùng Nghiêm

11561 Magnolia Street,

Garden Grove, CA 92841;

Tel: (714) 636-0118


(nguồn: http://quangduc.com)

<< về trang Chết & Tái sinh >>