Một lần nào đó nếu có dịp ngồi trên máy bay nhìn xuống, chúng ta thấy thành phố nơi con người sinh sống chỉ là ô những nhỏ xíu, bị nhốt giữa mênh mông rừng núi Còn rất nhiều vùng hoang dã chưa có dấu chân người Chúng ta cảm thấy yêu thương cái mênh mông
Truyện Tỳ Kheo sống trong rừng

Một lần nào đó nếu có dịp ngồi trên máy bay nhìn xuống, chúng ta thấy thành phố nơi con người sinh sống chỉ là ô những nhỏ xíu, bị nhốt giữa mênh mông rừng núi.  Còn rất nhiều vùng hoang dã chưa có dấu chân người. Chúng ta cảm thấy yêu thương cái mênh mông lặng lẽ của thiên nhiên. Thời đức Phật các thành phố chưa phát triển nhiều, tinh xá của chư Tỳ-kheo vẫn còn mang dấu ấn rừng: tinh xá Trúc Lâm, Đại Lâm, vườn Kỳ-đà, vườn Xoài, vườn cây Ni-câu-luật…

Nơi ấy tĩnh tu an cư hẳn là rất dễ chịu. Dân chúng mỗi buổi sáng mang dược phẩm, các món cháo lỏng cơm khô đến cúng dường, dĩ nhiên họ đi bộ từ nhà, đi qua những đoạn đường thơm mùi lá cây cỏ. Buổi chiều thì mang hương hoa đến lễ Phật nghe pháp, tối trở về cũng qua đoạn đường nồng hương đêm. Tất cả diễn tiến êm ru. Vậy mà vẫn có các vị Tỳ-kheo thích ở xa hơn, vắng vẻ hơn, chỉ có một mình. Trưởng Lão Tăng Kệ kể lại vô số trường hợp như vậy.


Trưởng Lão Vanavaccha, quê hương ở thành Ca-tỳ-la-vệ. Ngài sanh ra trong rừng, khi mẹ Ngài đi vào rừng viếng cảnh. Lớn lên, yêu thích rừng núi, được đặt tên là Vanavaccha. Về sau, khi theo Phật xuất gia, Ngài cũng sống trong rừng tinh tấn tu hành và chứng quả A-la-hán. Các vị đồng phạm hạnh đã hỏi Ngài: Thích thú gì ở rừng núi? Ngài dùng kệ tán thán vẻ đẹp thiên nhiên. Lời đơn giản mộc mạc, gợi tả nét hoang sơ
         

         Đẹp sắc, mây xanh biếc,
          Nước mát lạnh, chảy trong
          Kẻ chăn bò Inda
          Che kín cả ngôi rừng
          Những ngôi núi đá ấy
          Làm hân hoan tâm ta


“Kẻ chăn bò Inda” là để chỉ cho các côn trùng màu đỏ óng bay đầy núi sau những cơn mưa. Vị Tỳ-kheo lặng lẽ ngồi giữa màu xanh biếc và màu đỏ óng ánh, nước suối tràn trề như nội tâm tự do.

Thầy Vanavaccha có một đệ tử duy nhất là anh con của dì, tên Sìvaka. Khi mẹ Sìvaka nghe tin cháu mình xuất gia sống trong rừng, đã bảo con trai: “Này Sìvaka, con hãy xuất gia dưới sự hướng dẫn của Vanavaccha và phục vụ cho người”. Sìvaka nghe lời mẹ, xuất gia và sống với thầy trong rừng núi. Một hôm, Sìvaka đi về làng - chắc để tìm thực phẩm - thầy bị đau nặng bất ngờ không thể trở vào rừng.

Đêm đó trưởng lão Vanavaccha đi tìm, săn sóc, cho Sìvaka uống thuốc. Khi bình minh bắt đầu, Trưởng lão nói với học trò: “Này Sìvaka, từ khi ta xuất gia, ta không sống trong chốn làng mạc. Vậy chúng ta hãy đi vào rừng”. Sìvaka trả lời: “Dầu thân con ở ngoài làng nhưng tâm con bao giờ cũng hướng về rừng núi. Vậy nay tuy con nằm ở đây, con sẵn sàng đi vào rừng”. Trưởng lão dắt tay học trò đi, khích lệ sách tấn. Nhờ vậy, Sìvaka tuy đang đau vẫn nỗ lực thiền quán và chứng A-la-hán. Một tấm gương vâng lời, ưa thích viễn ly đã in dấu trong Tăng Kệ:
         

           Thầy ta nói với ta:
          “Hãy đi! Sìvaka!”
          Thân ta sống trong làng
          Nhưng tâm hướng về rừng
          Dầu còn nằm ta đi
          Người biết, không trói buộc


Ở một mình trong rừng, trở ngại nhất có lẽ là vấn đề đau bệnh. Chỉ có sự mãnh liệt của tâm mới giúp thân vươn lên, rũ bỏ sự trói buộc của bệnh yếu.

Chúng tôi trong dịp về Hà Nội dự lễ đặt viên đá đầu tiên thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên, xã Đại Đình, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc. Đây là vùng đất cổ tích của thời Văn Lang, bốn ngàn năm lịch sử. Những dãy núi liên tiếp kề nhau, in bóng trên đồng ruộng xanh biếc, suối chảy trong veo theo triền đá mấp mô. Giấc mơ sống trong rừng lại trở về. Ai cũng từng một lần nuôi mộng như vậy, khi đọc qua những trang thiền sử đầy dẫy dấu tích rừng, chưa có trang kinh nào ghi chép việc ra sức công phu bên nền công nghiệp hiện đại. Chắc chưa kịp ghi vào.

Trang kinh nguyên thủy còn vang lời huấn thị của đức Thế Tôn: “Này các Tỳ-kheo! Kia là gốc cây, kia là động đá, hãy đến đó tu tập”. Cho nên chúng tôi rất đỗi hâm mộ khi nghe nói, vào sâu trong rừng này là nơi tu tập của các vị Ni. Tăng tu trong rừng, không có gì trở ngại. Ni làm sao dám vào rừng tu? Nghe kể lại đã thấy thú vị, dù chưa đặt chân đến. Trí tưởng hay kéo người ta đi xa. Chưa chi tôi đã nhớ tới mấy câu thơ của Giả Đảo:

          Xuất trần đầu vị bạch
          Nhập định nạp ngưng sương
          Mạc thoại Ngũ Hồ Sự
          Linh nhân tâm dục cuồng.


Những người tu ở rừng này, có người còn rất trẻ: Xuất trần tóc chưa bạc. Và hẳn là chỉ chăm chăm một việc thôi, một việc tu tập thiêng liêng nhất. Còn “Nhập định nạp ngưng sương”? Ngồi tịnh hàng giờ, khí núi rừng đẫm ướt áo nạp - Tôi tự hỏi chính mình có làm được như vậy không, không kể gì đến việc thế sự, không nói bàn dông dài để khiến tâm người rong ruổi náo loạn. Câu này răn nhắc cũng bằng thừa, không ai muốn mua việc vào mình.

Nhân khi gặp gỡ, việc chúng tôi quan tâm nhất là ở trong rừng như vậy, rủi đau ốm ngặt nghèo làm sao. Trong đầu mấy huynh đệ nghĩ đến xe cứu thương rú còi. Chư Ni cho biết chưa có khi nào xảy ra. Quả thật đem tâm thức của dân thành phố để tính chuyện núi rừng, thấy không xong. Nhìn sự trong sáng của các ni ẩn tu, đã đủ tin tưởng.

Nếu đức Phật không ra đời, giáo lý hiền thiện của chư Phật không hướng dẫn người tu, chúng ta không dễ gì nếm hương vị độc cư và giải thoát. Ở rừng không phải là một hình thức lập dị hoặc chỉ để làm du lịch xanh. Ở rừng với bổn phận tìm cho ra sức mạnh nội tâm, sức mạnh không bị lệ thuộc quần chúng. Ít ra thì mình cũng bớt bị bận tâm rằng mình chưa có cái điện thoại di động như bạn bè.

 Trưởng lão Tekicchakàrì, được đặt tên như vậy có nghĩa là “Người được các bác sĩ cứu sống” vì khi sinh, mẹ Ngài phải giải phẫu. Khi lớn lên, Tekicchakàrì trở thành một thiếu niên thông thạo của dòng Bà-la-môn. Thân phụ của Ngài bị vua Ba-la-nại bắt giam, vì ảnh hưởng chánh trị. Tekicchakàrì bỏ trốn, lánh mình trong tinh xá của một trưởng lão. Sau đó chàng xuất gia, trở thành một Tỳ-kheo sống ngoài trời không kể gì lạnh nóng, hoàn toàn chú tâm tu tập để đạt thánh quả. Ác ma muốn phá rối, đi đến gần Ngài dưới hình thức một mục đồng, than thở:

       
          Lúa đã gặt thâu xong
          Gạo đã được đập giã
          Nhưng một miếng không có
          Ta sẽ làm gì đây?


Vị Trưởng lão nghĩ rằng: “Người này nói đến tình cảnh của nó. Nhưng ta cần phải giáo huấn ta! Không phải phần việc của mình để mà thuyết giảng.” Thầy tự khuyên mình thiền quán trên ba quy y:

         
         Hãy niệm Phật vô lượng!
          Tâm hân hoan thoải mái
          Tâm thấm nhuần hỷ thọ
          Luôn luôn cảm phấn chấn.
          Hãy niệm Pháp vô lượng!
          Tâm hân hoan thoải mái
          Tâm thấm nhuần hỷ thọ
          Luôn luôn cảm phấn chấn.
          Hãy niệm Tăng vô lượng!
          Tâm hân hoan thoải mái
          Tâm thấm nhuần hỷ thọ
          Luôn luôn cảm phấn chấn.

          Ác ma, làm ra vẻ lo lắng:
          Ngài sống giữa ngoài trời
          Những đêm này giá lạnh
          Chớ để lạnh hại Ngài!
          Hãy vào trong tinh xá
          Có cửa đóng then gài


          Trưởng lão trả lời:
          Ta sẽ cảm thọ được
          Với bốn tâm vô lượng
          Ta sẽ sống an lạc
          Với những tâm tư ấy
          Giá lạnh không hại ta
          Ta sống không dao động.


Nói xong Ngài phát triển thiền quán và chứng quả vô sanh.

Khía cạnh của câu chuyện này, cho thấy người độc cư dễ có tâm lý cô đơn, muốn bắt chuyện, muốn giao tiếp. Vị Trưởng lão thức tỉnh trên phận sự của mình, chỉ hướng về giáo dục mình. Nếu ai cũng được như vậy, dù sống trong đám đông cũng không ngại.

Rừng núi và những tấm gương ẩn cư lung linh cùng mây chiều sương sớm. Cao nhân đạo sĩ khuất nẻo mù khơi. Không dễ gì thực hiện mơ ước của mình, thôi thì đọc tạm những bài thơ. Giả Đảo, thi sĩ đời Đường, viết nhiều nhất về núi non lâm tuyền, về những người ở ẩn. Trong thơ của ông, ta ít thấy dáng người hiện hữu, chỉ là dấu tích vương mây, như bài thơ nổi tiếng ai cũng biết này:
         

          Tùng hạ vấn đồng tử
          Vân sư thái dược khứ
          Chỉ tại thử sơn trung
          Vân thâm bất kiến xứ.


Đến chùa hỏi thăm thầy, được chỉ ra đám mây trong núi. Không thấy người nên mãi mãi là ước vọng.

Ở một bài khác, ông kể lại rằng sau khi vượt qua những nẻo đường núi cheo leo gập ghềnh, đến tìm vị tăng ở ẩn, thì không được tiếp.

          Dã tự nhập thời xuân tuyết hậu
          Khi khu đắc đáo thử phòng tiền
          Lão tăng bất xuất nghinh triêu khách
          Dĩ trụ thượng phương tam thập niên.

                                    Giả Đảo (779-843)


Sau mùa xuân đi tìm một ngôi chùa hoang dã, gập ghềnh biết mấy mới tới được phòng thầy. Nhưng thầy không ra tiếp khách, (chỉ biết) thầy trụ ở non cao này ba mươi năm. Hầu như là không bao giờ gặp. Để cho giấc mộng rừng núi vẫn cứ là giấc mộng.

 


Về Menu

truyện tỳ kheo sống trong rừng truyen ty kheo song trong rung tin tuc phat giao hoc phat phat phap thien phat giao

Thi viết Ăn chay khoa học mộng oan nhat 7 cách tránh say tàu xe cây khô héo mới là tốthay xanh tươi Phật hoàng Trần Nhân Tông Chút 9 cach phat bo de tam tiểu tảng 籀n Thuốc Khoai tây và 7 công dụng tốt cho sức thể HÃƒÆ bắt so luot va y nghia 18 vi la han trong phat giao Vì sao nên kiểm tra huyết áp vào buổi han quoc tra va tra dao trong van hoa tinh than dung song voi cai toi qua lon lành nha lanh dao ton giao the gioi thich nguyen tang Vitamin và khoáng chất đừng để thiếu HÃƒÆ duc phat trong doi hoc cach gieo nhan lanh de cuoc song tot dep hon Thầy Tôi trong cõi gió trăng Chơn thành tay mình nắm quên mình lo niem vui va noi niem dem phap hoi hoa dang via thÃ Æ xoa tan muon phien Thơm ngon các món ăn từ cốm hoẠLá thư không gửi Yoga có tác dụng chống oxy hóa trai tim biet tro ve voi nguon coi thieng lieng chat virus mang chui Tưởng niệm cố Ni trưởng khai sơn chùa Nói về chuyện Niêm hoa vi tiếu Mộc dục tượng thờ Lịch nhu Quả me Thuốc hay ngày hè hòa thượng thích hoằng đức 1888 hay tu bi hy xa nhung xin dung chim trong vo minh nhan ra than huu thiền là sống tỉnh thức trong từng Na vị thuốc hạ khí tiêu đờm Những nén nhang không tắt niem