.

 

 

 

 

SUỐI ĐẠO THI PHẨM

 

Nguyên Tác: Ni Trưởng Thích Nữ Huỳnh Liên

Tuyển Tập: Thích Nữ Hằng Liên

 

PHẦN II: KHUYẾN TU

 

Ngày đã cận cần tu gấp rút,

Giới giữ sao trong sạch như xưa.

Định-Tuệ không thiếu không thừa,

Lợi ích dân chúng đúng vừa khả năng.

 

 

1. Khuyến Tu

2. Khuyến Nhẫn

3. Ơn Tín Thí

4. Thập Lục Hạnh

5. Lục Căn

6. Thập Thiện

7. Ngũ Phước

8. Năm Hạnh Thí

9. Phóng Sanh

10. Thân

11. Khẩu

12. Ý

13. Ý Tốt

14. Nhẫn

15. Giới

16. Giới Sát

17. Huệ

18. Bốn Nghiệp Miệng

19. Khuyên Con

20. Văn Với Đạo

21. Cúng Chùa Không Cầu Phước

22. Tứ Y Pháp

23. Mảnh Đất Phước Duyên

24. Tứ Pháp

25. Bố Thí

26. Lỗi Bước

27. Nguyện Về Cõi Phật

 

  

KHUYẾN TU

Chen lấn dầu ai giữa thị thành,

Riêng mình tự tại cõi vô tranh.

Sông mê sóng bủa cơn rùng rợn,

Biển khổ bèo trôi kiếp mỏng mành.

Rộn rịp giàu sang mây ghẹo gió,

Lững lơ quyền quý nước đeo cành.

Trăm năm luống tưởng gầy cơ nghiệp,

Một phút đâu dè phủi lợi danh.

* * *

Lợi danh câu nhử kiếp hôn trầm,

Tối mắt nên lòng hoá tối tăm.

Nung đốt thời sao không nóng bức,

Đẩy xô hồ dễ khỏi vương lâm.

Rừng tham lố xố ngàn cây bạc,

Biển vọng lờ mờ một nước thâm.

Định trí nhìn ra hai nẻo bước:

Mê phàm – tỉnh Phật, tại nơi tâm.

* * *

Tâm tình cố gắng, hạnh cần chuyên,

Hữu chí sao sao cũng chí nguyền.

Mài sắt nên kim ngời dạ nhẫn,

Xuyên non thành lộ sáng gương kiên.

Dần dần hé cánh màn chơn giác,

Nhẹ nhẹ nâng then cửa định thiền.

Đuốc tuệ, hoa Đàm tuy khó gặp,

Trăm ngàn muôn kiếp một cơ duyên.

* * *

Cơ duyên nay gặp chớ buông rơi,

Mựa để thuyền trôi giữa biển đời.

Tinh tấn buồm no trương thuận gió,

Định thiền lái vững hướng nhằm nơi.

Bến mê nhẹ tách đừng lưu luyến,

Bờ giác liền sang mới thảnh thơi.

Hỏi đợi chờ chi lần lựa mãi?

Trăm năm trăm tuổi chuyện không rồi!

* * *

Rồi vương tử phược vấn thê thằng,

Mảnh áo, ngôi nhà, thức uống ăn.

Dây cát lằng nhằng đeo đẳng cội,

Tàn tre bận bịu chở che măng.

Trải bao cuộc thế bao tình tội,

Hễ lắm trò đời lắm nhố nhăng.

Tha thiết lòng son xin nhắn nhủ,

Hở môi còn ngại lạnh chơn răng.

* * *

Răn khuyên: đời khổ lắm thương ôi,

Sanh, chết, đau, già mãi thế thôi.

Duyên tục vấn vương, vương chẳng dứt,

Nợ trần vay trả, trả không rồi.

Cỗ xe giác ngộ rong ngàn dặm,

Giấc mộng hoàng lương chín một nồi.

Kiếp sống ai hơn trăm tuổi thọ,

Xanh, vàng, đen, đỏ, chuyện xa xôi.

* * *

Xa xôi tạo hoá chẳng riêng lò,

Đạo đức thậm thâm gắng sức mò.

Không giận, không hờn, không khổ sở,

Chẳng ganh, chẳng ghét, chẳng phiền lo.

Tam bành xua đuổi tiêu tan hết,

Lục tặc ngăn ngừa tận tụy cho.

Giáo Pháp thực hành tuy vẫn khó,

Muốn theo Thầy, trước phải theo trò.

* * *

Trò đời, lẽ đạo tính sao đây?

Bể khổ đầy vơi cạn lại đầy.

Hễ kiếp luân hồi không dứt khoát,

Thì cơ nghiệp báo cứ vần xoay.

Giác, mê hai nẻo tìm nơi thoát,

Nhơn, quả đôi đường chọn đất gây.

Trí thức nhắn nhe ai đó ta?

Mau chơn trồi gót khỏi nơi nầy.

* * *

Nầy trong cửa Phật, cảnh thanh kỳ,

Một nấc thang là một khoá thị.

Bảng đạo kê danh người thọ bát,

Sổ duyên ghi đức bực truyền y.

Tinh thông giáo lý tâm vô ngại,

Lân mẫn sanh loài lượng đại bi.

Bỉ ngạn hồi đầu lo tự giác,

Giác tha bổ xứ khuyến tu trì.

* * *

Trì giới chi màng chuyện cạnh tranh,

Lâng lâng cõi tịnh cảnh riêng dành.

Xả thân cầu đạo lòng thơ thới,

Trục lợi tham danh kiếp mỏng mành.

Đuốc tuệ rỡ ràng soi diệu lý,

Nước dương mát mẻ gội quần sanh.

Hồi chuông cảnh tỉnh ngân ngân mãi,

Chen lấn dầu ai giữa thị thành.

 

KHUYẾN NHẪN

Vào cửa Đạo làm người thiện tín

Phải học câu nhẫn nhịn thuận hoà

Việc nỏ nhen thắc mắc bỏ qua

Chỗ tranh cãi rầy rà nên tránh

Tu phải học cẩn ngôn cẩn hạnh

Đạo phải hành sửa tánh trau tâm

Kiếp chúng sanh đoạ lạc luân trầm

Ai cũng có căn thâm gốc tội

Vì lẽ ấy ngày nay sửa đổi

Bước đường tu nhuần gội Phật ân

Nước cành dương rưới tắt lửa trần

Lòng nóng nảy thói sân dẹp bỏ

Phải phòng bị đối đầu cái khó

Người ý kia, ý nọ khác nhau

Dẫu lâm cơn bình địa ba đào

Nhẫn! Ráng nhẫn! Sao sao cũng nhẫn!

Thử tưởng cảnh điên cuồng tức giận

Lửa đốt rừng nộ phẩn gớm ghê

Lúc hung hăng cháy dậy bốn bề

Ai vào đó dám khoe khỏi nóng

Chi bằng sớm cất mình bay bỗng

Liệu không hoà chóng chóng lui chân

Khỏi lo điều chác oán mua hờn

Không ngại nỗi gieo nhơn hái quả

Rủi gặp kẻ vu oan giá hoạ

Chuyện đặt điều dốc phá thanh danh

Lời cam ngôn phân nói đành rành

Đèn công lý chiếu minh tỏ rõ

Rủi gặp kẻ ganh hiền ghét ngỏ

Cứ lời kia, tiếng nọ chích châm

Câu mỹ từ giọng nói thâm trầm

Nét hoà diện quả tâm ái mẫn

Đừng lộ sắc oán hờn ghét giận

Cùng buông lời nộ phẫn cộc cằn

Chút nhẫn lòng được giải khó khăn

Câu niệm Phật vừa dằn nóng nảy

Học phép nhẫn chẳng sanh oan trái

Giữ tâm không khỏi phải lụy phiền

Sống cõi đời thong thả bình yên

Hướng nẻo đạo diệu huyền trực chỉ.

 

ƠN TÍN THÍ

Đầu tiên giải thoát mới lìa đời,

Khất thực trì bình thẹn lắm thôi.

Cất bước hoá duyên chân bỡ ngỡ,

Ngửa tay thọ thí dạ bồi hồi.

Trải thân khắp xứ ăn vay chúng,

Ngại bụng từ đây mắc nợ người.

Lần lựa xuân qua, xuân trở lại,

Chịu ơn tín chủ biết bao rồi.

* * *

Chịu ơn tín chủ biết bao rồi,

Đêm nhớ ngày lo chẳng chút ngơi.

Mảnh áo phước điền mang trịu trịu,

Bát cơm huệ lộc quảy vơi vơi.

Thuốc thang vật liệu thường dư dã,

Am cốt Chùa chiền lắm thảnh thơi.

Công đức dẫy tràn khôn xiết kể,

Nghĩ suy, suy nghĩ dạ bồi hồi.

* * *

Nghĩ suy, suy nghĩ dạ bồi hồi.

Tu quyết đền công vẹn mới thôi.

Phát nguyện khăng khăng hằng giữ nguyện,

Độ đời canh cánh những thương đời.

Vay nên nhớ mãi vay thì trả,

Trả phải làm sao trả có lời.

Tạo Pháp luân xa chờ tín chủ,

Cùng nhau nương bước vượt trùng khơi.

 

THẬP LỤC HẠNH

Đi bước khoan thai

Đứng ngay thẳng hàng.

Ngồi đứng nghiêm trang

Nằm nghiêng thanh thản.

Nói lời pháp ngữ

Làm sự độ sanh.

Aên thức trai thanh

Mặc manh hoại sắc.

Thức tánh Thanh Văn

Ngủ tiên Duyên Giác

Sống hành Bồ Tát

Chết đạt Chơn Như.

Thân trau giới luật,

Tâm buộc định thiền

Trí chiếu tuệ viên

Tánh yên chơn tánh.

 

LỤC CĂN

Mắt chẳng nhìn quanh

Tai không nghe lóng

Mũi chẳng ngửi xằng

Miệng không nói khống

Thân chẳng lăng xăng

Ý không vọng động.

 

THẬP THIỆN

Thường phải giữ tâm mình

Không được dâm, đạo, sát,

Không ỷ ngữ, vọng ngôn,

Không hai lưỡi, nói ác,

Chớ bỏn xẻn, tham lam,

Đừng giận hờn gay gắt,

Trừ tà kiến mê si,

Aáy là hạnh bố thí.

 

NGŨ PHƯỚC

Kẻ không sát sanh

Được khương minh thọ mệnh.

Kẻ không trộm tham

Được giàu sang hưng thịnh.

Kẻ không tà dâm

Được người yêu kính.

Kẻ không vọng ngôn,

Được thêm nhiều uy tín.

Kẻ không say sưa,

Được sáng tâm tỏ tánh.

 

NĂM HẠNH THÍ

Thí thuốc được sống lâu

Thí thực thêm sức khoẻ

Thí y được hồng hào

Thí đèn thêm trí tuệ

Thí xe vui về sau

Người hành năm hạnh thí

Khi tái sanh cõi nào

Đều được phần vui vẻ

Dứt phiền não trần lao

Dứt dục tình ô uế

Đến thánh vức thanh cao

Diệu huyền không xiết kể.

 

PHÓNG SANH

Phật dạy tánh hiền lành

Thương yêu cả chúng sanh

Dầu là loài vật mọn

Cũng Phật tánh như mình.

Con tập lòng từ ái

Nay mua vật phóng sanh

Nguyện ơn trên Phật chứng

Con tạo chút nhơn lành.

Phước đức xin hồi hướng

Về cho cả chúng sanh

Nguyện cầu đời hết khổ

Dứt tuyệt nạn đao binh.

Sanh mạng này tồn tại

Do nhờ Pháp Phật linh

Vậy từ nay nguyện nhớ

Câu niệm Phật tu hành.

 

THÂN

Thân này chưa biết ra chi,

Của kia lại có chắc gì mà ham.

Bao nhiêu cho thoả lòng tham,

Càng thâu, càng đắm, càng làm, càng say.

Tiếc cho tháng rộng năm dài,

Chung quy hoang phí về tay đồng tiền.

Được thua, thua được, chuyền chuyền,

Hả hê mới đó ưu phiền đâu đây.

Đem thân làm kẻ tội đày,

Cho bao vật chất nó cai trị mình.

Để tâm làm vật hy sinh,

Suốt đời theo lịnh dục tình kéo lôi.

Cái tham bao thưở cho rồi,

Cái không một phút tỉnh hồi là xong.

Dã tràng xe cát biển Đông,

Vô tình lượn sóng cướp công nhọc nhằn.

Tuồng đời ai biết cho chăng?

Như mây tan hiệp, như trăng khuyết tròn.

Đêm tàn, tim lụn, dầu mòn,

Cái đi mờ mịt, cái còn mỏng manh.

Chắc chi bọt nước đầu gành,

Chắc chi sương đọng trên cành ban mai.

Bọt kia làn gió nhẹ lay,

Sương kia ánh nắng chiếu ngay tan rồi.

Mênh mông trong khoảng đất trời,

Thân ta biết gởi về nơi chốn nào?

Tử thần tay dắt làm sao!

Gần xa mấy nẻo, thấp cao mấy từng.

Đòn cân phước thưởng tội trừng,

Biết công hay nợ, biết mừng hay lo.

Thử theo công quá mà so,

Tội dồn muôn kiếp biết to thế nào!

Phước gom nghĩ được là bao?

Nếu đem trừ cấn biết sao thiếu thừa.

Dặc dày kiếp cũ căn xưa,

Biết bao oan nợ mà chưa trả đền.

Tiền cừu hậu hận há quên,

Một bên đi trả, một bên đến đòi.

Lung tung trong cạm luân hồi,

Day qua, trở lại, biết đời nào ra.

Mấy ai suy kỹ nghĩ xa,

Rảo chân sấn bước cho qua khoảng này.

Chán chê mộng cảnh đoạ đày,

Đưa tay trí tuệ, tháo dây dục tình.

Đoạn trừ hoặc chướng vô minh,

Tâm chơn trở lại, tánh linh đem về.

Gieo lan hạt giống Bồ Đề,

Xanh tươi nhành lá, sum xuê cội tàn.

Nước dương rưới khắp trần hoàn,

Diệt trừ phiền não, tiêu tan tội tình.

Gay chèo thuyền giác độ sanh,

Bến mê phút chốc, biến thành ao sen.

 

KHẨU

Trăm năm vật đổi người dời,

Một câu quý giá muôn đời còn ghi.

Mở lời trước cạn xét suy,

Rằng ta cất tiếng ích chi chăng là?

Bằng như lời ấy thốt ra,

Làm buồn kẻ khác thì ta xin đừng.

Nói chi mắng nhiếc tưng bừng,

Miệng xây núi nghiệp biết chừng nào tan.

Nói chi chưởi rủa kêu vang,

Lưỡi đào hố nghiệp biết đàng nào lên.

Hoạ tai vì miệng mà nên,

Bịnh căn vì miệng mà truyền vào thân.

Ai ôi nghĩ lại kẻo lầm,

Đóng bưng cửa miệng, chớ tầm quỷ ma.

Cũng thời tiếng nói thốt ra,

Của chư Phật thánh dịu hoà biết bao.

Là câu nói pháp thanh tao,

Đưa người giữa biển sóng xao lên bờ.

Pháp ngôn thật quý không ngờ,

Đương phàm hoá thánh một giờ đổi thay!

Học đòi theo đạo Như Lai,

Mượn lời chánh lý, trình bày pháp môn.

Ta nên cất tiếng ôn tồn,

Phá tan những giấc mộng hồn tối đen!

Miệng ta là cánh hoa sen,

Một khi hé nở, một phen thơm lừng!

Tiếng ta là gió mùa xuân,

Một cơn thổi nhẹ, muôn dân mát lòng!

 

Ý

Con người ý vọng gồm hai,

Khi mừng, khi giận, đổi thay không lường.

Vội vàng, khi ghét, khi thương,

Khi vui, vui ngất, khi buồn, buồn hiu.

Muốn ưa tạo sắm đủ điều,

Rồi khi chê chán bỏ liều như chơi.

Pháp nương tương đối không rời,

Pháp nương tương đối ý đời phát sanh.

Ngủ trần ngoại cảnh chung quanh,

Dưỡng nuôi vọng ý, trưởng thành tội duyên.

Thói đời càng nhiễm, càng quen,

Bụi đời càng đóng, càng đen tinh thần.

Nhiều năm chung lộn phong trần,

Chơn tâm còn giữ nguyên phần được đâu.

Chịu mang ảnh hưởng từ lâu,

Vọng căn thôi đã ăn sâu lắm rồi.

Mới là phóng ý buông khơi,

Mới là bị ý cuốn lôi luân trầm.

Dắt đi theo nẻo lạc lầm,

Đoạ chìm vào cõi tối tăm mịt mờ!

Nghiệp nhơn, tội quả bao ngờ,

Biết đâu phương hướng bến bờ là đâu.

Lướt theo vọng ý mong cầu,

Đèo cao băng gót, biển sâu lao mình.

Ra vào ngưỡng cửa tử sinh,

Sáu đường lui tới, muôn hình đổi thay.

Chết đi, sống lại, chuyển hoài,

Cũng vì vọng ý đổi thay không ngừng,

Lên cao, xuống thấp vô chừng,

Cũng vì vọng ý xoay vần không thôi.

Yù năng chế ngự không rời,

Phục tùng răm rắp, người người vâng theo.

Nguồn đời nước chảy thuận chiều,

Cảm thương bọt nổi riu riu xuôi dòng!

Mấy ai cưỡng ý nén lòng,

Vượt nguồn quyến rũ, thoát vòng muốn ham.

Tịnh tâm, bớt nói, ngưng làm,

Tịnh tâm, nhập thánh siêu phàm từ đây.

Đừng lòng cố chấp riêng tây,

Đừng lòng dung dưỡng, ý này, ý kia.

Ta, người, đừng tính phân chia,

Có, không, đừng tính đoạn lìa hai bên.

Như thường, như vậy, như nhiên,

Như như, chẳng động, không thiên, không dời.

Sự duyên thì đạo khác đời,

Lý chơn, đời đạo không rời không xa.

Chấp không, chấp có bất hoà,

Đến khi vô chấp, mới là thuận nhau.

Sao sao thôi cũng là sao,

Sự chi cũng vậy, bề nào cũng xong.

Tâm không, vạn sự đều không,

Tâm chơn vạn pháp thảy đồng quy chơn.

Học đòi theo bậc triết nhơn,

Phải trừ tâm vọng, mới hườn bổn nguyên.

Vọng tâm là ý tư riêng,

Thất tình lục dục một tên khác gì.

Thường nên kiểm soát hành vi,

Khi ăn, khi nói, lúc đi, lúc nằm.

Đừng cho vọng ý phóng tâm,

Phải nhờ giới luật buộc cầm khít khao.

Tuy không thấy ý chỗ nào,

Nhưng khi động tác ý xao ra ngoài.

Nếu ai thiền định thường hoài,

Aáy là ý mã sa chân lạc đường.

Ngày ngày ra sức kiềm cương,

Giờ giờ, phút phút, tâm thường soi tâm.

Oân hoà, điềm đạm, trầm ngâm,

Vẻ đoan trang chỉnh, nét đằm thắm nghiêm.

Mắt thường thanh tịnh quan chiêm,

Đừng hay nhìn liếc, kiếm tìm chi chi.

Ngó đường chánh, ngó nẻo đi,

Ngó vào tâm trí, kiên trì không lơi.

Tai thường thanh tịnh thảnh thơi,

Đừng hay nghe lóng những lời đơn sai.

Nghe thuyết pháp, nghe giảng bảo,

Nghe vào tâm trí, hôm mai sửa mình.

Mũi thường thanh tịnh trong lành,

Đừng hay ngửi hít thơm tanh thế thường.

Ngửi giới hương, ngửi định hương,

Ngửi vào tâm trí, hơi thường tinh anh.

Lưỡi thường thanh tịnh sạch lành,

Đừng hay nói dối, đừng tranh mối lằn.

Nói pháp lý, giảng kinh văn,

Nếm vào tâm trí, thức ăn tinh thần.

Thân thường thanh tịnh xúc trần,

Đừng hay ô nhiễm xúc căn đụng sờ.

Sờ diệu lý, nắm huyền cơ,

Sờ vào tâm trí, xem hờ kẻo quên.

Ý thường thanh tịnh tự nhiên,

Đừng hay vọng tưởng, rối ren mơ màng.

Tưởng bát chánh, tưởng tam không,

Tưởng vào tâm trí, tập trung điển lành.

Phàm trong sự thể tu hành,

Đừng buông cái ý tung hoành tự do.

Bước đầu học tập lần dò,

Ý xao, ý vọng, phải lo phục hàng.

Trước nhờ qui giới buộc ràng,

Sau nhờ thiền quán diệt tan ý xằng.

Sống chung giáo hội hoà Tăng,

Không còn tự ý, mới năng thuận hoà.

Đừng làm trái ý người ta,

Đừng hay tự ý kiêu xa của mình.

Mới mong vui vẻ an lành,

Mới mong Đông độ biến thành Tây Phương.

 

Ý TỐT

Ta nay ý thanh tao

Bị mắng chẳng hề nao

Phải quấy không bàn luận

Đạo đời chẳng khác nhau.

Tỏ lòng thì tỏ đạo

Không chậm cũng không mau

Người thế vọng che lấp

Bụi lòng phải kíp lau.

Ta nay ý thinh thoang

Chẳng làm, nói tâm an

Thung dung thường tự tại

Qua lại chẳng gian nan

Thường giữ lòng vắng lặng

Năng xét tánh Kim cang

Thong thả hằng tỏ đạo

Sanh tử dễ nào can.

Ta nay ý thanh kỳ

Chẳng bận đời dối khi

Vinh hoa tuồng giả tạm

Khổ hạnh chí cao dài

Ta gặp người lặng lẽ

Người gọi ta ngu si

Ngoài lu, trong sáng rỡ

Hạnh kín có ai hay.

 

NHẪN

Tục răng no quá mất ngon,

Và khi giận quá, mất khôn thành khờ.

Lửa sân đôi mắt đã mờ,

Trắng đen phải quấy, bây giờ thấy đâu.

Khôn phân nghĩa nặng tình sâu,

Khôn rành sự lý đuôi đầu làm sao.

Con tâm đã lánh đường nào,

Mà con ma giận nhập vào đó thôi.

Đánh Nam, dẹp Bắc một hồi,

Múa men nào kể đất trời là chi.

Người sầu vật khóc lâm li,

Rõ ràng một cảnh A Tỳ gớm ghê.

Đau lòng, xót mắt mọi bề,

Mà người gây thảm, chớ hề có hay.

Đứng xa trông thấy thương thay,

Lửa lòng bốc ngọn, ai tày chữa chuyên.

Một cơn nóng giận cơn điên,

Rượu sân đốt ruột, lửa phiền cháy gan.

Hại lây lắm kẻ vô can,

Hoả tai một trận, khổ nàn biết bao.

Gió lên ngọn lửa càng cao,

Bao nhiêu sự nghiệp đổ nhào như chơi.

Phật xưa có dạy mấy lời,

Thửa rừng công đức một đời trồng gieo.

Lửa sân nổi dậy đốt thiêu,

Như chim mất cánh, như diều đứt dây.

Hỡi ai nghe mấy lời này,

Có nên tiếc đám rừng cây chăng là.

Có nên dẹp lửa cho xa,

Có nên nhẫn nhục cho qua tháng ngày.

Có nên lấp mắt ngơ tai,

Có nên niệm Phật hoài hoài hay chăng?

 

GIỚI

Nhịn nhường là giới đầu tiên,

Kìa chư Phật vẫn nhắc khuyên ta hoài.

Kẻ mong lìa bỏ trần ai,

Mà còn phiền giận thật ngoài chữ tu.

Người lanh mắt khác phàm phu,

Vượt qua vưct thẳm hố sâu dễ dàng.

Kìa Phật tánh thoát trần gian,

Cũng nhờ qua khỏi con đàng chông gai.

Giữ giới hạnh chớ lầm sai,

Nói hành tật đố tránh hai tánh này.

Hằng gìn bổn nguyện đủ đầy,

Thích nơi thanh vắng am mây tu trì.

Xét dò kẻ khác làm chi,

Hạnh ta, ta giữ cho y mới là.

Cũng như lấy mật trong hoa,

Con ong có phá màu hoa bao giờ.

Cái tâm chớ để bơ phờ,

Phải dùng giới buộc, phải nhờ luật vây.

Kết gom hạnh đức đủ đầy,

Nhiễu nhương phiền não từ đây xa lìa.

Điều lành hãy gắng làm bia,

Lánh xa điều ác phân chia hai đường.

Để tâm trong sáng như gương,

Chẳng màng sự thế, chẳng vương bụi trần.

Hãy gìn lời nói là cần,

Giữ cho tâm ý lần lần thanh bai.

Chớ làm một việc đơn sai,

Là theo chánh đạo Như Lai lưu truyền.

 

GIỚI SÁT

Muôn loài nào khác chi ta

Cũng cần sanh sống lánh xa tai nàn

Có cha mẹ, có họ hàng

Kết bè sinh hoạt, hiệp đoàn tương thân

Ta đừng giết nó mà ăn

Cũng đừng bắt nó trói trăn giam cầm

Bẫy câu chước độc mưu ngầm

Làm cho chúng nó âm thầm đớn đau

Lạc bầy dớn dát xôn xao

Lại e cái nạn thớt dao hầu gần

Mình có thân, nó cũng thân

Nuôi mình giết nó, nào cân công bằng

Lâm mình cảnh ấy khổ chăng?

Giả như có kẻ bắt phăng chúng mình

Mẹ cha, cô bác thảm tình

Xót xa đã lắm, bất bình xiết bao

Ruột rà ai cắt chẳng đau

Tình thương ai dứt chẳng xao gan vàng

Nếu ta suy nghĩ kỷ càng

Tình này cảnh ấy, rõ ràng tương thân

Làm người là có lòng nhân

Hãy khơi tánh Phật lần lần sáng ra

Người cùng muôn vật một nhà

Ta là anh chị, chúng là đàn em

Khôn hơn ta phải xét xem

Trông nom giúp đỡ bầy em dại khờ

Lâm nàn khi chúng bơ vơ

Mau tay tiếp cứu chớ ngơ mắt nhìn

Thấy ai giết thác sanh linh

Lấy lời khuyên giải, dụng tình cản ngăn

Thú kia nó cũng là thân

Cũng xương, cũng thịt có phần như ta

Đánh đau chúng nó kêu ca

Tiếng rên đứt ruột, tiếng la xé lòng

Tánh linh người vật cũng đồng

Xuống tay bao nỡ, cầm lòng sao đang

Thân ta thì muốn cho an

Mà thân của chúng lại toan xéo dày

Lòng ta muốn tránh nạn tai

Sao cùng kẻ yếu ra oai dữ dằn

Nếu ta biết lẽ công bằng

Biết cân tội phước, biết căn luân hồi

Chớ nên giết nó đành rồi

Cũng đừng hành hạ tỏ lời dễ khinh

Chớ cho chúng khổ vì mình

Mở lòng thương xót tấm hình hài kia

Đừng làm chúng nó chia lìa

Con này xa mẹ, vợ kia cách chồng

Đừng bày cắt cổ mổ lông

Việc làm cũng phải dự phòng về sau

Dây oan ai lại buộc vào

Kiếp này gây nợ, kiếp nào trả xong

Muốn cho mình được thong dong

Đừng làm kẻ khác khổ lòng mà chi

Chớ vì một chút mê si

Mà bao oan trái kéo trì cuốn lôi

Muốn ra khỏi biển luân hồi

Quả kia phải hái, cho rồi đừng gieo

Dừng chơn là bóng chẳng theo

Nhơn tay thì nghiệp chẳng đeo bên mình

Ai ơi hãy khá giữ gìn!

 

HUỆ

Trí thần sáng chiếu thế gian,

Trừ tiêu tiếng khổ phá tan bóng mờ.

Sông mê đã vượt khỏi bờ,

Soi ra ngũ uẩn một giờ thành không.

Tai ương nạn khổ thoát vòng,

Nơi đây cái sắc, cái không khác gì.

Sắc không, không sắc đó chi,

Chịu ưa, tưởng nhớ, hành vi, thất tình.

Thảy đều một thứ như in,

“Uẩn” từ “không” đến, không sanh uẩn về.

Này là các pháp chấp nê,

Vốn không có tướng nào hề diệt sanh.

Chẳng dơ, chẳng sạch khó rành,

Chẳng thêm, chẳng bớt, thôi thành hư không.

Vậy nên cái sắc bông lông,

Thọ, tưởng, hành, thức cũng đồng thế ni.

Mắt, tai, mũi, lưỡi có chi,

Tính chung thân, ý cũng y một chiều.

Sắc, thinh, hương, vị mỹ kiều,

Kể luôn xúc pháp cũng đều không ngơ,

Sự nhìn của mắt chết trơ,

Sự nghe, sự ngửi, lặng lờ giác quan.

Lưỡi này sự nếm khô khan,

Thân này xúc động sá màng chi chi.

Ý kia đã dứt nghĩ suy,

Bao nhiêu cái thức chung qui chẳng còn.

Vô minh đâu có sinh tồn,

Vô minh cũng chẳng hao mòn mất đi.

Cái già cái chết thấy chi,

Pháp nào tận diệt ai bi chết già.

Bốn đề thanh diệu bao la,

Khổ, tập, diệt, đạo cũng xa mấy vòng.

Đến đây cái trí không không,

Có chi là đắc, mà trông cho thành.

Bởi không có đắc riêng mình,

Thế nên, Bồ Tát tận tình không ngăn.

Nương theo trí tuệ vô ngần,

Không còn sợ hãi băn khoăn cảnh đời.

Đảo điên mộng tưởng xa vời,

Không còn ưa thích nghĩ ngơi Niết Bàn.

Ba đời chư Phật khắp tàng,

Nương thuyền trí tuệ mà sang bến bờ.

Quả linh hiển đắc kịp giờ,

Chánh đẳng, chánh giác tôn thờ không trên.

Cho hay trí tuệ tảng nền,

Ai mà thấu nhập trở nên pháp thần.

Oai to lực rộng vô ngần,

Phép nào cao cả, dám cân phép này.

Năng trừ các thứ nạn tai,

Rõ ràng chơn thật chẳng sai ngoa lời.

Bến bờ trí tuệ lộng khơi,

Buông ra muôn trượng, gom thời một câu.

Độ đi, độ khắp đâu đâu,

Độ cho giác ngộ chóng mau viên thành.

*

Vật chi nếu có tướng hình

Thảy đều hư mộng vọng hình bông lông,

Bằng xem tướng có là không

Nhận ra đức Phật khắp trong cảnh tình

*

Nếu ai chấp có biết mình

Biết người cùng biết chúng sanh kia là

Lại thêm mạng số biết tà

Phải đâu Bồ Tát vượt qua lưới mành

Nếu xem Phật ở tướng xinh

Lại nghe Phật ở âm thinh dịu dàng

Thì ra kẻ ấy lạc đàng

Như Lai chơn tánh có tàng chi chi

*

Những là các pháp hữu vi

Giống như mộng ảo khác gì huyễn thôi

Tựa hồ bọt nước giòng khơi

Mảnh hình ảnh giả chút hơi sương tàn

Thoáng qua chớp nhoáng lẹ làng

Phải nên soi sáng hiệp tan đó là

*

Cái tâm đã biết vừa qua

Vốn thành quá khứ chạy xa lạc loài

Cái tâm vừa biết đương nay

Thì tên hiện tại nào ai thấy nào

Cái tâm chưa biết về sau

Vị lai chẳng có ước ao chi mà.

 

BỐN NGHIỆP MIỆNG

Mở lời trước cạn xét suy

Bốn điều răn cấm, lòng ghi tạc lòng

Một là chuyện có nói không

Chuyện không nói có, tình trong gạt người

Hoặc khi giấu lỗi, tráo lời

Hoặc vì tức giận, tiếng vơi, tiếng đầy

Hai là dệt gió, thêu mây

Rót lời đường mật vào tai ngọt lòng

Vẽ duyên, chuyện lạt ra nồng

Xui người lầm lỡ, xui lòng đảo điên

Ba là đâm thọc hai bên

Vui đâu chúc đó, khiến nên rầy rà

Vắng người, chuyện xấu đem ra

Có người, kể nỗi tình xa nghĩa gần

Bốn là buông tiếng ác nhân

Mở lời nguyền rủa thánh thần chẳng kiêng

Trong tâm chứa nghiệp chẳng hiền

Mở môi tung não, rãi phiền chung quanh.

 

KHUYÊN CON

Lên đường hành đạo độ sanh

Những mong phước đức để dành cho con

Tấm thân chừng đã gầy mòn

Cõi lòng thêm nỗi héo von khổ sầu!

Đêm nằm lụy nhỏ thấm bâu

Vắt tay nghĩ chuyện cơ cầu mà đau

Ai xui con trẻ bước vào

Nẻo đường tăm tối biết bao tội tình

Châu trần sao chẳng phân minh

Đang tay dứt mối tơ mành của ai

Con ơi hãy nghĩ rộng dài

Luân hồi quả báo xưa nay nhiệm mầu

Đường trần thăm thẳm về lâu

Đau thương có những nhịp cầu éo le.

Liệu con giữ được trọn bề

Khỏi điều đổi mận thay lê chăng là?

Thế thường thói tục người ta

Khen chê hay nhắc ông bà tổ tông

Huống chi phá đạo vợ chồng

Gieo mầm ác cảm từ trong tới ngoài

Đây rồi tiếng xấu vang tai

Mẹ cha mặt dạn mày dày được chăng?

Giả như câu chuyện bất bằng

Con người thất thế hung hăn oán thù

Lạ gì những kẻ bỉ phu

Quyết đem giọt máu mà bù tấm duyên

Ví con vướng nghiệp chẳng hiền

Chút công thập ngoạt tam niên thôi rồi

Đau lòng mẹ lắm con ôi!

Rồi đây mẹ mới đứng ngồi sao an

Thân trai quý giá muôn vàng

Đem dùng phải chỗ mới ngoan hơn người

Sống sao kiếp sống tuyệt vời

Chết sao kiếp chết muôn đời lưu danh

Làm chi mang lấy tội tình

Làm chi để tiếng chẳng lành về sau

Khuyên con sớm khá hồi đầu

Ốm o đừng để mẹ sầu vì con

Mấy năm công quả siêng bòn

Nhọc nhằn lắm nỗi sắt son một lòng

Việc làm mẹ những ước mong

Vườn cây phước đức mẹ trồng cho con

Con nên tưới nước giữ còn

Con đừng bỏ phế héo von mẹ phiền.

 

VĂN VỚI ĐẠO

Văn có đạo cội bền cây tốt

Đạo nương văn ý tột lý mầu

Lá cành sầm uất bền lâu

Văn chương đạo đức cùng nhau độ đời

Học thông thái văn tài giáo lý

Tu miệt mài xả kỷ lợi tha

Pháp mầu truyền lại ban ra

Thậm thâm vi diệu sâu xa nhiệm mầu

Pháp thâm diệu văn từ thâm diệu

Văn phi thường pháp hiểu phi thường

Văn truyền Pháp hiển hoằng dương

Văn phò lấy đạo một đường dung thông

Đạo phải từ tấm lòng chơn vọng

Đạo há đâu khinh trọng ngoài môi

Bao la thăm thẳm đấât trời

Li ti hạt bụi không ngoài pháp duyên

Người một đấng khôn thiêng giác ngộ

Trí vô song tỏ rõ cội nguồn

Suy ra làm đạo nghiệm thường

Chứa vô lấy đức tình thương rạng ngời

Văn tự đó ra lời sáng vẻ

Hành từ đây gương để soi chung

Oân hoà thanh tịnh khoan dung

Phong quang phẩm chất thảy đồng tư văn

Đạo hiển đạt hoá dân lập giáo

Văn lưu truyền phương cảo danh ngôn

Cảm thông thấm thía tâm hồn

Điểm trang cây cỏ nước non thanh bình

Kẻ không đạo ham danh háo vọng

Văn tập nghề bụng trống lòng kiêu

Hươi tay, xoay bút, múa rìu

Ngửa nghiêng đạo đức, ngã xiêu luân thường

Dao hai mép hai đường sử dụng

Lợi vô biên hại cũng vô cùng

Gươm lầm một mạng là xong

Văn lầm thế hệ nằm trong hiểm nghèo

Đạo đức lớn cao siêu phẩm cách

Tư tưởng hay văn mạch dồi dào

Nghĩa sâu diễn rõ ý cao

Văn hằng lập nghiệp đạo mầu tạo duyên.

 

CÚNG CHÙA KHÔNG CẦU PHƯỚC

(Ghi theo ý của đạo hữu Thiện Minh)

Con cúng Chùa không mong phước đức

Mà chỉ mong tiêu dứt tội duyên

Tham lam nhiều kiếp vô biên

Cầu xin hành phạt cho yên tấc lòng

*

Con cúng Chùa không mong tài lợi

Mà chỉ mong sửa đổi bản tâm

Hận sân nhiều kiếp lỗi lầm

Cầu xin sám hối, ăn năn thật lòng

*

Con cúng Chùa không mong mạnh khoẻ

Mà chỉ mong trí huệ phát sanh

Si mê nhiều kiếp vô minh

Cầu xin gội rữa cho thanh tấm lòng

 

TỨ Y PHÁP

ĂN

Thức chay lạt mỗi ngày một bữa

Tạm nuôi thân, chẳng lựa dỡ ngon

Lòng tham thói nhiễm không còn

Siêng lo khất thực, giữ tròn Pháp Y

MẶC

Y bá nạp trọn đời một tấm

Tạm che thân, chẳng sắm phủ phê

Ham xinh muốn tốt không hề

Cà Sa áo rách, giữ lề Pháp Y

Nơi am cốc, chỉ dùng tranh lá

Tạm ẩn thân, chẳng quá vể vời

Nhà tranh vách lá thảnh thơi

Lìa xa thị tứ, giữ hoài Pháp Y

BỊNH

Cơn đau bịnh không tìm thuốc uống

Tạm gìn thân, chẳng muốn nâng niu

Không dư, không chứa để nhiều

Tự người hộ sóc, giữ điều Pháp Y.

 

MẢNH ĐẤT PHƯỚC DUYÊN

Mảnh đất nhỏ kết nhiều duyên phước

Bóng Tăng Sư lần lượt tới lui

Cảm thương hoàn cảnh ngậm ngùi

Aân cần tiếp đãi cho vui hạnh thiền

Nẻo thế sự trăm phiền ngàn tủi

Cuộc sống còn nhiều rủi, ít may

Tiêu hao tháng rộng năm dài

Nhọc nhằn vì của, của hay đổi dời

Sao bằng cảnh thảnh thơi yên tịnh

Để cho người sửa tánh trau tâm

Hành trang diệu Pháp thậm thâm

Lên đường độ khách mê lầm tỉnh tu

Tự giác rồi công phu độ chúng

Khó nhọc trừ nghiệp chướng tiêu tan

Thung dung tự tại Niết Bàn

Phước duyên gặp đạo được mang thân người.

 

TỨ PHÁP

Ăn dùng đạm bạc sống qua ngày

Những sợ của đời kiếp tạo vay

Vật quý món ngon càng ngại dạ

Thường e đức kém đối công dày

Mặc tạm vải bô miễn kín thân

Một lòng gắng giữ đạo thanh bần

Bộ vừa ướm rách lo chằm vá

Y lớp nâu sòng hạnh triết nhân

Ơû chỗ am thanh mới tịnh yên

Nơi xa vật chất dễ tu hiền

Cảnh thiên nhiên họp nhiều sương nắng

Vắng vẻ ngày đêm mải định thiền

Bịnh căn là món nghiệp vương mang

Chẳng dám để dành những thuốc thang

Sợ phạm luật điều thêm nghiệp nặng

Chi bằng lây lất nếu đau xoàng

Con quyết tu trì thấu lý chân

Nguyện tâm chẳng bợn chút hồng trần

Trung can một tấm gương trong sáng

Thành kính Tổ Thầy vẹn nghĩa ân

Aân thâm đạo cả dám sai lầm

Nghĩa trọng đức dày chỗ cậy trông

Đền trả cách nào cho vẹn vẻ

Đáp bằng phương pháp ráng ra công

Công cán bao nhiêu chẳng sánh bằng

Đức kia trời biển rộng giăng giăng

Tôn thờ đời kiếp không đền đủ

Sư hoá độ trò mặc áo Tăng.

 

BỐ THÍ

Ở đời muôn vật của chung

Kiếp sống trăm năm cõi tạm

Trí khôn ngoan sử dụng huyễn tài

Lòng nhơn đức rải gieo thiện cảm

Thương người thất vận sa cơ

Thương người lỡ chân trái bước

Thương người chạy tảo lo tần

Thương người thiếu sau hụt trước

Thương người ôm dắt trẻ thơ

Thương người già nua tuổi tác

Thương người quan quả cô đơn

Thường người lầm than đói khát

Thương người như thể thương thân

Giúp người mựa hề tiếc bạc

Thấy nghèo, gặp ngặt, mau ra tay cứu giúp

chớ nề kẻ lạ người quen!

Tối lửa tắt đèn, đừng ngoảnh mặt làm thinh

như thể lòng đen dạ bạc

Việc làm bố đức

như trồng cây duyên phước

hái quả gieo nhân;

Tiếng nói thi ân

như rải giọt cam lồ

người no mình mát.

Nhưng phải nhớ câu:

Cách cho hơn của đem cho,

Lòng tốt hơn là vật tốt

Chớ ỷ mình sẵn của vải tung

giọng e, giọng ảnh,

thị người như rơm rác dáng dơ;

Phải thương kẻ ngửa tay thọ lãnh,

bước thấp bước cao,

hổ mặt thể cỏ hoa ủ dột.

Khôn ngoan ý tứ, hiền dịu mắt nhìn

Khéo việc làm, êm đềm lời thố

Kiếp phù du sống tạm

bạn đồng hành khi xúm xít đỡ nâng

Của tạo hoá hưởng chung

vật chút đỉnh gọi cùng nhau chia xớt.

Xử nghĩa không mong người đáp nghĩa

mới rằng tròn trịa lòng nhơn

Ra ơn chẳng nhớ chuyện thi ơn

ấy thật rõ ràng đức tốt.

Vậy cho nên:

Xót cảnh ngặt nghèo

Ra tay bố thí

Của mọn lòng giàu

Vật hèn người quí.

Người vì món phi nghĩa, ở đời mất nghĩa,

chính thiệt đồng tiền!

Ta dụng của không bền, chuộc đạo hằng bền,

mới là người trí.

Đức hy sinh gọt giũa trần tâm

Chút gắng gổ học tâm chơn lý.

 

LỖI BƯỚC

Kẻ quáng manh đi đến núi vàng

Biết bao công trình gian nan

Nhưng nó ngỡ lạc đàng

Trở bước vội vàng

Bạn nó can

Này khoan

Vàng.

Nó chẳng tin quày lại thế gian

Cách xa gió núi trăng ngàn

Người đồng bằng hỏi han

Nó những phàn nàn

Chẳng có vàng

Vô doan

Than!

 

NGUYỆN VỀ CÕI PHẬT

Con xin lạy đấng Đại Hùng

Đức Ngài giải thoát khỏi vòng trầm duyên

Cảnh đời con sống đảo điên

Đau thương lắm nỗi, ưu phiền xiết bao

Aùo trần con lỡ mặc vào

Nợ trần con biết ngày nào cổi ra!

Cũng như đứa trẻ lìa nhà

Lạc loài càng bước, càng xa, xa vời

Bơ vơ trên quảng đường đời

Kìa là hang vắng, nọ thời rừng hoang

Thập thò mãnh hổ ác lang

Trí con khủng khiếp, kinh hoàng khóc la!

Chập chờn bóng quỷ hình ma

Tâm con hồi hộp thiết tha nguyện cầu

Rừng đời càng bước vào sâu

Là càng rùng rợn lo âu phập phồng

Yếu thơ trước cảnh hãi hùng

Nhỏ nhen con thấy lạnh lùng thân côi!

Đường về nhà đạo xa xôi

Đường theo cuộc thế, ối thôi đoạn trường!

Sấn vào trong cõi bi thương

Trăm ngàn nỗi thảm vấn vương bên mình

Chung quanh đầy những khổ hình

Chẳng hay con mắc tội tình chi đây!

Ngán cho số kiếp đoạ đày

Tủi cho thân phận lạc loài éo le

Bàng hoàng giữa chốn rừng mê

Không ai giùm chỉ đường về cho con!

Ngây thơ trí nhớ đâu còn

Lại thêm nạn chướng giết mòn tánh linh

Đồng thời nhiều kể chung quanh

Rủ con vào nghiệp chúng sanh luân hồi

Dây oan khi đã cột rồi

Tên ghi, hồn gởi thì thôi còn gì!

Giấc mơ nhiều kiếp li bì

Càng quanh lộn mãi, càng si mê hoài

Mảng lo xây đắp mộng đài

Ơû nơi huyễn cảnh dặc dài thời gian

Niên hoa mấy độ nở tàn

Chủ nhơn khuất bóng trong màn vô minh

Cõi trần kiếp kiếp lụy mình

Dây thương vấn vít, lưới tình bủa giăng

Aùo quần vật chất trói trăn

Cửa nhà nhốt phạt miếng ăn hành hà

Cơn đau hấp hối rên la

Hung thần ác quỷ cõi ma hoành hành

Mảnh thân khổ sống cam đành

Lại thêm khổ chết giựt mình chia phui

Lòng con luống những ngậm ngùi

Trót đem linh tánh nhuộm mùi trần gian

Thân này đã lỡ vương mang

Khổ này mới phải trăm ngàn tai ương

Não nề với cảnh đau thương

Lắm khi con muốn tìm đường thoát thân

Than ôi! Dính chặt lưới trần

Dễ gì thoá gỡ một lần cho ra!

Nghiệp duyên chẳng chịu buông tha

Sức con yếu kém khó qua phép đời

Kiếp trần biển khổ chơi vơi

Con đang trồi hụp đuối hơi vẫy vùng

Cúi xin lạy đấng Đại Hùng

Đức Ngài giải thoát khỏi vòng trần duyên

Từ bi vô lượng, vô biên,

Cứu con thoát chốn oan khiên đoạ đày

Cúi xin đảnh lễ đức Ngài!

---o0o---

 

Mục Lục > Phần 1 > Phần 2 > Phần 3 > Phần 4

 

---o0o---

Trình bày: Nhị Tường

Cập nhật: 01-1-2006

 

Nguồn: www.quangduc.com

Về danh mục

chůa Cần nguoi doi can phai tinh giac ve cai chet Vai trò ngôi chùa trong việc giáo dục Món chay rằm cuối năm sát sanh và quả báo hiện tiền ngung song ao Quen mà lạ Chè đậu xanh viên rau câu chà Không phải là lời của Phật giua vuon xuan thap hoa dao ly mỗi phật nói cho đi đừng hối hận cương minh that la kho con sao moi nguoi suong the 9 câu nói hóa giảinhững khó khăn trong đau thấu tận tâm can ắt sẽ tự buông Mưa phap nhu va am nhac Vì sao cần phải hấp thụ đủ axit Ăn quÃ Æ là i đức đại lai lạt ma các pháp môn trong quyết tâm vượt thoát khổ đau ai biet minh la ai dau tại Ăn chay có thiếu máu rồi tai sao tat ca tu si phat giao viet nam deu lay ho Vi đức phật dạy buông bỏ 4 thứ không Giữ Cà y tìm Tranh cẫm nang vào đời cho người cư sĩ tại Vu lan xa mẹ mat xin quẻ Sử Uống trà để có trí nhớ tốt Bùi Giáng và những chuyện chưa kể Ký ức rơm rạ Chuyện bên lề Hội nghị Sakyadhita nan ananda cổ Bàn tay mẹ than va tam la mot hay khong phai la mot