categories: phat phap, phật pháp, thuyet phap, thuyết pháp, phap am, pháp âm, thuyết pháp sư, giảng đạo, giang pháp, thuyet giang phap, thuyết giảng đạo, mp3 thuyết pháp, mp3 thuyet phap, thuyết pháp cd, thuyet phap cd, Phật Thuyết Kinh A Di Đà, Khai Thị, Tinh Hoa Tinh Độ, mp3 thuyết pháp Tinh Hoa Tịnh Độ, phat hoc, phật học, ton giao, mp3 thuyết pháp Hé Mở Cửa Giải Thoát, mp3 thuyet phap Tinh Hoa Tinh Do, mp3 thuyet phap He Mo Cua Giai Thoat, thuyết pháp Bố Thí Cúng Dường, thuyet phap Bo Thi Cung Duong, tôn giáo, Tinh Do, pháp môn Tịnh Độ, chùa Tịnh Độ,Tịnh Độ, Tu Vien, Tu Vien Temple, Tu Vien Tu, Niem Phat Duong, Tu Viện, Niệm Phật Đường, Tu Viện Tự, Tầm Sư Học Đạo, Bổn Tánh Hoàn Nguyên, name: Tu Vien, giang dao, giảng đạo, tam linh, tâm linh, tiem hieu ton giao, tiềm hiểu tôn giáo, hanh phuc, hạnh phúc, hanh phuc gia dinh, hạnh phúc gia đ́nh, cau sieu, cầu siêu, sieu do, siêu độ, cau an, cầu an, thien chua va phat, thiên chúa và phật, cong giao phat giao công giáo phật giáo, vang sanh, văng sanh, trong một kiếp, nhứt kiếp, nhất kiếp, phóng quang độ, cực lạc quốc, cơi cực lạc, niệm Phật nhứt tâm bất loạn, hồng danh đức Phật A Di Đà, sanh về Cơi Phật, sanh ve Coi Phat, phép tu, phep tu, pháp tu Tịnh Độ, tu hoc, tu học, phat tu, phật tử, giai thoat, giải thoát, luc lam trung, lúc lâm trung, luc sap chet, lúc sắp chết, tren giuong benh, trên giường bệnh, niem phat, niệm phật, niem A Di Đa Phat, niệm A Di Đà Phật, A Di Da Phat, A-di-da phat, A-di-đà, Amitaba,Amitābha, Amitabha, viet nam phat giao, Việt Nam Phật Giáo, Vietnamese buddhism

 

Audio Truyện Phật Giáo Audio Kinh điển đại thừa Audio Đại tạng kinh (Nikaya) Audio Kinh Tụng Audio Luận tạng Audio Luật tạng Phật pháp cho người bắt đầu Audio Thiền học Audio Tịnh độ Audio Triết học phật giáo Âm nhạc phật giáo Upload nhạc Phật Giáo Thư viện media tổng hợp Cư sĩ - Diệu Âm (Australia) Pháp Sư Ngộ Thông Pháp Sư Tịnh Không Các bài Thuyết Pháp Truyện Phật Giáo Chết & Tái sinh Nghệ thuật sống đẹp Thơ Thiệp điện tử H́nh ảnh Phật Giáo Ăn chay Hướng dẫn nấu chay Tài liệu chữa bệnh Bồ Tát Hạnh Kinh Điển I Kinh Điển II Lịch sử Phật Giáo Nghi Lễ Danh Nhân Thế Giới Phật Học I Phật Học II Đức Phật Luận Giải Giới Luật Thiền Nguyên Thủy Tổ Sư Thiền Mật Tông Triết Học Phật Giáo
.

 

 


Mây Trắng thong dong
Tập thơ của Huyền Không
Thơ Huyền Không
Tranh b́a Đinh Cường
Khuôn nhạc Hoàng Quốc Bảo
Thanh Văn xuất bản, Califonia 1993.

---o0o---

 

Mục Lục

• Lời vào Tập
• Tĩnh Tọa
• Nắng Mới
• Trẻ Thơ
• Ra Đi
• Gọi Tôi
• Giọt Nước Đầu Ngọn Cỏ
• Vu Lan Đến Giữa Ḷng Người
• Sanh Diệt
• Hồ Bondesee
• Xuân Ở Phương Nào
• Tọa Thiền
• Mây Trắng Thong Dong
• Thiền Trượng
• Nh́n Chiêm Bao
• Trăng Vẫn Trong
• Ngộ
• Đóa Hồng Cho Ai
• Mơ Hoài Ngàn Năm
• Xuân Đă Về Chưa
• Tỉnh Thức
• Nụ Cười Xuân
• Nhớ Cố Hương
• Tuyết
• Giọt Lệ Cuối
• Sắc son
• Ta Gọi Xuân Về
• Những Cánh Bướm Vàng
• Thiền Môn C̣n H́nh Ảnh Thầy
• Về Trong Phật Đản
• Xuân Về
• Nhớ Người
• Hạt Cát
• Nhớ Ân Sâu
• Bước Đi
• Vu Vơ
• Tụng Kinh
• Thiền Sư
• Malibu
• Đường Hollywood
• Hollywood Boulevard
• Những Người Đi Qua
• Đạt Đạo
• Bên Cánh Song
• Ngọn Đuốc Nữ Thần Tự Do
• Mộng Ảo
• Xa lạ
• Tiễn Biệt
• Bất Diệt
• Hồn Châu Á
• Tỉnh Giấc Chiêm Bao
• Đây Ngày Phật Đản
• Phật Đản Nhớ Quê Hương
• Nhớ Chùa
• Bạt 1, Dêm nay Tṛn Trăng
• Bạt 2, Đi Vào Thơ Huyền Không
 


 

LỜI VÀO TẬP

 

Con sông Ô-Lâu không giữ được những giọng cười Ly Tao, cho nên tiếng thơ mới làm vỡ những đêm thâu của Khuất Nguyên. Tiếng hát tràn những đêm trắng, biết người có nghe không, mà thấu thức thi sĩ đă mỗi đêm khuya hiện về đưa tay vuốt mặt, thấy ngh́n năm in bóng một ḿnh…Thiên nhiên, tôn giáo, con người …tất cả đă chấp cánh cho Thơ, dắt người Thơ lên đỉnh núi, d́m người thơ xuống đáy vực. Cho bút mực chữ nghĩa biến thành nét sổ vắt ngang bầu trời phẳng lặng. Con đ̣ vẫn neo sào trên một bến xưa.

Tôi vẫn từng lắng nghe thi thiết Tiếng Gọi ở từ đâu đó vọng về, rộn ră đến bàng hoàng, thôi thúc đến cấp bách dù tôi đang sống giữa những buổi trưa rất vắng của Los Angeles, những đêm rất tịch mịch của chuỗi ngày xa lạc quê hương, những năm tháng rất bát ngát của một đời lưu dân nặng trĩu. Tiếng Gọi không tên không tuổi, không sắc màu, không hương vị, không thời gian xa, không thời gian gần, không cả những cười khóc thế gian. Đă mười sáu năm, Tiếng Gọi ấy thiết tha dắt dẫn, thắp nến cho những ḍng chữ viết, ươm tẩm cho những hoài vọng, vun bón cho những nổ lực hành động…Quê hương, đạo pháp, bạn lữ, đồng bào …chỉ khi ở xa rồi niềm thương mới chín tới, nỗi nhớ mới sâu xa, ư thức trách nhiệm mới vuông tṛn. Từ đó, mỗi ḍng thơ viết ra như một tiếng thầm th́, nói khẽ với muôn trùng nỗi ḷng dâu biển.

Trong tôi vẫn thường có mặt cái cảm giác thảnh thơi của kẻ đă đi gần trọn đường trần. Hơn bốn mươi lăm năm chung sống với thơ, là một cảnh trời đẹp, một dáng mặt thủy chung, một bản t́nh ca êm dịu. Từ thuở b́nh minh, chân đă muốn đặt nhẹ lên chân trời KHÔNG BẾN HẠN, ṿng tay đă ân cần thi hiến cho đất gấm ḷng hoa những ngào ngạt của chút HƯƠNG TRẦN GIAN. Đi vào nẻo đời phụng sự, đă ước mơ biến KHÔNG GIAN THÀNH CHIẾC ÁO để chở che cho những tấm thân gầy trước cơn băo ư thức hệ, trước gió chướng hư vô chủ nghĩa, trước niềm đau hiện sinh tục lụy. Tới tuổi chín muồi hoài vọng, thấp thoáng nghĩ tới đường trở về, nhận làm KẺ LỮ HÀNH CÔ ĐỘC, kêu hoài tên ḿnh cho một nhận mặt và tự nhắn hăy đi một ḿnh để đến …Từ đó, chỉ c̣n mong được làm một kiếp MÂY TRẮNG THONG DONG như những làn tóc bạc gợn sóng trên đầu Krishnamurti, để bay cho hết một trăm năm hành tŕnh, để tản mạn nơi những vô tận chân trời, để soi bóng trên những sông hồ và biển cả gió bụi. Thế là hy vọng sẽ viên thành một luân hồi Thơ. Thế là sẽ tịch lặng một trở lại Đời. Thế là hứa hẹn sẽ vẹn toàn cho một chuyến rong chơi sinh tử.

Những bài thơ được gom lại trong tập này mang nhiều dấu vết của kỷ niệm, giữ lại rất nhiều của h́nh bóng, ghi lại những chứng tích của một cuộc lữ chưa dừng. Thơ vẫn thủy chung với tất cả. Thơ vẫn đầy t́nh, thơ rất bao dung. Người chia xa, thơ ở. Cảnh cũ ch́m lắng, thơ sống. Thơ đi hát rong trên mắt đời phiền muộn. Thơ thắp sáng mắt thương trên mổi mặt người. Trong thơ, có cái nhỏ nhoi của một hạt cát và cái to lớn của một mặt trời. Tập Thơ này được cưu mang và viết ra giữa những cơn đau trên giường bệnh, trước những tin buồn về quê hương, trong giăng mắt nổi nhớ niềm thương không nguôi … thế mà, thơ vẫn b́nh an trong ư thức, trong trắng trong tâm hồn.

Tôi muốn dành tất cả thơ tôi cho những ngôi chùa suốt đời thủy chung với quê hương, cho Phương Lang và những thôn làng mộc mạc đang chia nỗi điêu linh cùng đất nước, cho mọi tấm ḷng Phật Tử vẫn sắt son hộ Đạo dựng Đời, cho những tâm hồn biết sống gắn bó với Thơ. Tôi vẫn mơ tôi được là chú tiểu bé con ngày xưa tóc bỏ quả đào, đêm đêm trèo lên mái chùa ngững mặt nh́n trời với chiếc sào trong tay hăm hở khèo rụng những v́ sao bỏ vào túi áo nhựt b́nh. Tôi vẫn lắng nghe tiếng sóng trên mặt hồ Bodensee vẫn chẳng khác tiếng sóng của ḍng Hương muôn đời trầm tịch. Sống với Thơ, ta măi măi vẫn là bé thơ, măi măi hồn nhiên tinh sạch, vẫn măi măi là con đ̣ neo sào trên một bến xưa.

Los Angeles, cuối thu Quư Dậu (1993)

HUYỀN KHÔNG

 

 

Tĩnh Tọa

 

Trong mộng ảo ngồi yên nh́n tăm tối

Trong tiếng cười giác ngộ rạng hào quang

Mùa thu đến trên đầu sao quá vội

Đứng nh́n thiên hạ t́m lối sang ngang

 

Trong hơi thở ngồi yên nh́n vạn kiếp

Nghe đất trời kể lại chuyện tiền thân

Mây trắng qua ḍng sông mờ định nghiệp

Thảnh thơi bay nối tiếp giữa đường trần

 

Đêm thanh vắng ngồi yên nh́n quá khứ

Thác trên cao đổ xuống măi trong đầu

Nước cứ chảy, tư tưởng dài lữ thứ

Thời gian nào do dự hỏi ta đâu

 

Mắt xanh sáng ngồi yên từ thuở ấy

Nẻo vô thường vùng vẫy đổi thay màu

Ta không kiếm TÂM ḿnh mà bỗng thấy:

Ḱa, đóa hồng đang nở dưới trăng sao

Los Angeles, 28 – 1998

 

Nắng Mới

 

Nắng mới

Sương sa

Hoa mới nở

Ḷng xuân phơi phới đổi ḷng trời

Đạo Pháp chưa tṛn

Quê hương nợ

Việt Nam gọi măi suốt muôn đời

June 8, 1978

 

Trẻ Thơ

 

Chùa xưa mái ngói cũ

Trèo lên nắm cây sào

Đêm khuya rồi không ngủ

Kéo rụng bao nhiêu sao?

 

Ra Đi 

Ra đi: biển cả vô cùng

Tâm tư góp lại, nhớ nhung gởi người

Biển ḷng sóng vỗ mù khơi

Quê Hương, Đạo Pháp, Nụ Cười c̣n đây

 

Trăm năm vẫn ánh trăng đầy

Ngh́n năm sau nữa vẫn mây cuối trời

Ta mang chút lửa trong người

Đem về sưởi ấm cuộc đời lao sinh

 

Ô hay! Non nước của ḿnh

Mà sao ta phải dứt t́nh ra đi?

Los Angeles, ngày 6-4-1978

 

Gọi Tôi

 

Có ai gọi măi tên tôi

Hai năm xa xứ đứng ngồi không yên

Quê Hương, Đạo Pháp chưa quên

Con tim ôm trọn ba miền nhớ thương

 

Gọi tôi chi suốt đêm trường

Chuông chùa vang vọng trên đường tôi đi

Gọi tôi, tôi biết làm ǵ

Nắng mưa đổ xuống lầm ĺ thời gian

 

Trăm năm trong chiếc áo vàng

Hoàng hôn đứng đợi đ̣ ngang không bờ

Tôi đi giữa phố bơ vơ

Hai tay sờ soạng tôi chờ t́m tôi

 

Năm nay, năm mốt tuổi rồi

Đáy hồn ray rức nổi trôi kiếp người

Tha hương c̣n đó hoa tươi

Gọi tôi, xin gởi nụ cười đắng cay

 

Gọi tôi trên bến đ̣ này

Sông kia núi nọ chia tay thuở nào

Sàig̣n, c̣n đó chiêm bao

Gọi lên một tiếng, ngọt ngào ngh́n năm…

 

Los Angeles, S. Olive

Chiều 20-3-1979

 

Giọt Nước Đầu Ngọn Cỏ

 

“Thịnh suy như lộ thảo đầu phô”

Vạn Hạnh

 

Ta về từ ngọn cỏ non

Đèo queo bao kiếp vẫn c̣n đong đưa

Sáng ra gió thổi chưa vừa

Nắng thêm một chút hững hờ không tan

 

Cỏ xưa xanh măi không vàng

Đong đưa giọt nước hiên ngang dưới trời

Bao nhiêu màu sắt đầy vơi

In trong giọt nước mỉm cười nắng reo

 

Mưa về giọt nước về theo

Lăn theo con suối qua đèo hát ca

Núi cao nở một đóa hoa

Cưu mang giọt nước mặn mà với trăng

 

Ta về tắm mát sông Hằng

Cho ḷng thanh khiết như băng sáng ngần

Ngàn năm soi bóng Siêu Nhân

In trong giọt nước bao lần vinh quang

 

Đại dương: bản thể huy hoàng

Bao nhiêu giọt nước lang thang t́m về

Ngày nào quay lại hương quê

Hằng sa mây trắng bốn bề thong dong.

Los Angeles, Phật Đản Tân Mùi (1991)

 

Vu Lan Đến Giữa Ḷng Người

 

Xót xa giữa bến trần gian

Phút giây rợn ngợp, Vu Lan lại về

Cô đơn bao phủ bốn bề

Trời xanh c̣n lại hồn quê trong ḷng

 

Bao giờ rũ áo chờ mong

Thị phi rồi cũng xuôi gịng thời gian

Đi lên tột đỉnh đồi hoang

Một ḿnh ḿnh biết, cơ hàn ai hay

 

Dừng chân trong mái chùa này

Sớm khuya kinh kệ, tháng ngày đi qua

Ngậm ngùi nhớ nước nhớ nhà

Vu Lan đến giữa ḷng ta phiêu bồng

 

Lạnh lùng như cả mùa đông

Nắng vàng không ấm, mây hồng bay xa

Hôm nay cầu nguyện quê nhà

Qua cơn hoạn nạn, rồi ra môi cười

 

Vu Lan đến giữa ḷng người

Mục liên ẩn hiện sáng ngời độ sinh

Nhớ quê, tụng một thời kinh

Lắng nghe tất cả đạo t́nh mênh mông

Chùa Việt Nam, mùa Vu Lan 2524

 

Sanh Diệt

 

Đêm dài tâm định vô biên

Ngày dài mở cửaThiền Môn cho đời

Nh́n ḍng nước chảy về khơi

Mây bay về núi ai người nhớ thương

Thời gian sanh diệt vô thường

Nhân sanh từ cổ vấn vương vẫn c̣n

 

Hồ Bodensee

 

Mùa xuân về năm xưa

Người gởi một bài thơ

Cho đời rồi điên dại

Bốn mươi năm dật dờ

 

Đêm nay tôi nghỉ đây

Bodensee c̣n đầy

Holderline như nước

Chảy măi suốt đêm ngày

 

Sóng nước Bodensee

Xui bước chân ai về

Người của trăm năm trước

Tiếng hát vọng sương khuya

 

Có ḍng nước mắt chảy

Giữa đêm khuya vắng này

Holderline nào thấy

Loài người nếm vị cay

 

Sao khuya sáng lạ lùng

Hồ nước chiếu mông lung

Trời xanh không tiếng nói

Thiền tọa với vô cùng

Bodensee, khuya 19-9-1985

 

Xuân Ở Phương Nào

 

Xuân ở phương nào đợi đă lâu

Sương khuya phủ xuống vướng mây sầu

Ngh́n trùng non nước xa xăm quá

Tết đến đây rồi, Xuân ở đâu?

 

Xuân ở phương nào có đến không

Chấp tay cầu nguyện ánh Xuân Hồng

Thiền Môn rộng mở chờ năm tháng

Nước chảy xuôi ḍng qua mấy sông

 

Xuân ở phương nào giữa thế gian

Cải xanh chưa có những hoa vàng

Chập chờn bướm cũ không về nữa

Trăng nước soi đời thấy ngổn ngang

 

Xuân ở phương nào biết nói sao

Hàng tùng đứng ủ những chiêm bao

Tháng ngày qua lại mây không vướng

Thầm nhớ xuân xưa mỗi độ nào

 

Xuân ở phương nào có biết chăng

Ra đi ai chẳng ước mong rằng

Quê hương mờ bóng đầy thương nhớ

Đă mấy xuân về không nói năng

 

Xuân ở phương nào chẳng thấy sang

Ở đây cũng có đóa mai vàng

Hương trầm phảng phất ngàn năm trước

Xuân đạo chưa về lạnh thế gian

 

Xuân ở phương nào đợi ở đây

Ngàn xưa c̣n lại bóng trăng gầy

Hồng chung ngân nhẹ trong đêm vắng

Xóa nhạt năo phiền vướng núi mây

 

Xuân ở phương nào thấy xuyến xao

Đèn khuya chiếu sáng cả tâm bào

Con chim về hót trên cành liễu

Có phải xuân về gọi đó sao

 

Xuân ở phương nào ta đă quên

Sơn hà cẩm tú bóng in thềm

Ngày đêm niệm phật qua năm tháng

Trước cổng, tùng xưa quên cả tên

Los Angeles, Xuân Quí Hợi

 

Tọa Thiền

Tặng Annemarie Brischanin

 

Xếp bàn với đôi chân

Quả đất nghỉ xoay vần

Thời gian ch́m ch́m lắng

Trong ngoài chỉ một thân

 

Trăng sáng chiếu trời xanh

Đại dương nước trong lành

Giờ đây ngồi bất động

Quan sát nội tâm ḿnh

 

Ta ngủ trên giường này

Bao Thiền Sư nằm đây

Chiếu chăn c̣n hơi ấm

Trăng soi sáng pḥng này

 

Ta ngồi giữa Âu Châu

Nước non của nhiệm mầu

Ngàn năm rồi ghi dấu

Ngàn năm rồi ch́m sâu

 

Ta ngồi ngắm kiếp người

Lắng nghe chiếc lá rơi

Rừng cây mở ḷng hứng

Môi ta nở nụ cười

 

Bất động ngồi sắc son

Ta trở thành núi non

Nắng sớm mưa chiều đổi

Thiền lực chẳng phai ṃn.

Hannover, đêm 21-9-1985

 

Mây Trắng Thong Dong

 

Có, không đùa dỡn tháng ngày

Bao nhiêu phiền năo rũ bay hồi nào

Đá kia ngồi đếm chiêm bao

Nước bao nhiêu nữa cũng vào biển trong

 

Ngàn năm mây trắng thong dong

Phiêu bồng hóa hiện mênh mông cuối trời

C̣n đây, một hóa hồng tươi

Trên môi nhân loại nụ cười c̣n nguyên

 

Thiền Trượng

 

Thiền trượng ngàn xưa đă nắm rồi

Trong tay, xuân ấm ngập người tôi

Điều thân, vận khí, ḥa hơi thở

Tôi bước chân lên tột đỉnh đồi

Xuân Ất Sửu

 

Nh́n Chiêm Bao

 

Một sáng ngồi núi cao

Cửa sổ mây ra vào

Chén trà thời gian uống

Chậm răi nh́n chiêm bao

 

Tôi nh́n chiêm bao đi

Chén trà chẳng nói ǵ

Ghế bàn đang tâm sự

Với một đóa tường vi

 

Pháp tọa ḷ hương trầm

Khói lên bay xa xăm

Không gian thơm ngào ngạt

Thanh b́nh như nội tâm

 

Tâm vật yên lặng rồi

Thời gian là chiếc nôi

Ru tôi về giải thoát

C̣n đâu chuyện luân hồi

 

Bao lần ngồi tụng kinh

Bao lần đón b́nh minh

Sáng nay vừa tỉnh mộng

Đón mừng Phật giáng sinh

 

Phật Đản Sinh trong ta

Lá non ngập rừng già

Trên đỉnh cao chót vót

Lá xanh rừng xa xa

 

Năm mươi tám năm trôi

Núi cao sáng nay ngồi

Thời gian nh́n mộng ảo

Phật Đản về trong tôi.

 

Virginia, Nam Tuyền May 1985

 

Trăng Vẫn Trong

 

Xuân về mơ Trăng cũ

Thấy được bóng người xưa

Cổ kim về đoàn tụ

Huyền diệu ánh trăng mờ

 

Phiền năo vây đằng trước

Vô minh chắn phía sau

Tương lai hùng dũng bước

Đôi mắt chưa phai màu

 

Đêm tối đường vẫn thấy

Nẻo đạo vững đi hoài

Rồng nào không vùng vẫy

Mây nước lội ngày mai

 

Qua rồi mấy xuân cũ

Góc chùa trăng vẫn trong

Thiền sư chưa buồn ngủ

Ánh trăng ngập cả pḥng.

 

Los Angeles, Xuân Bính Dần

 

Ngộ

 

Chặt tay cầu đạo tâm an

Người đưa trên đỉnh ngút ngàn trăng sao

Đôi mắt nh́n thẳng tâm bào

Ở đây Phật tánh nói sao bây giờ

Con người lắm nổi bơ vơ

Lang thang t́m kiếm bến bờ xa xôi

Bừng mắt sáng tâm ngộ rồi

Cánh tay rớt xuống c̣n tôi hiểu ǵ.

 

Phật Đản Đinh Măo (1987)

 

Đóa Hồng Cho Ai

 

Thời gian trôi măi vô cùng

Năm năm mai vẫn trổ bông đúng mùa

Gió xuân đêm lạnh về khuya

Quê hương măi nhớ, mái chùa chưa quên.

 

Xuân về với cả vô biên

Ưu tư sẽ hết, năo phiền sẽ tan

Đâu đây một đóa mai vàng

Đem về sưởi ấm hồn hoang sơ này

 

Ta xin tất cả tháng ngày

Nắng mưa ấm lạnh trong tay thoát trần

Ta Bà c̣n đó tâm xuân

Trăng chân như  sáng bao lần, biết không

 

Hư vô nhốt sạch vào ḷng

Trần gian c̣n lại đóa hồng cho ai

Hiên ngang đứng giữa sông dài

Nước mây c̣n với ngày mai muôn đời.

 

Mơ Hoài Ngàn Năm

“Măn thuyền không tải nguyệt minh qui”

 

Trời xanh có áng mây qua

Trong làn gió lạnh như ḥa hơi mưa

Nhạn bay bóng hiện trên hồ

Tiền thân nước động hư vô thuở nào

 

Thao thức đời ngỡ chiêm bao

Trăng khuya chiếu sáng dạt dào gối ai

Tâm thiền suốt mấy đêm dài

B́nh an ư thức mơ hoài ngàn năm

 

Nh́n con tim khi đau nằm

Bao nhiêu kiếp trước xa xăm đi về

Bây giờ tỉnh thức cơn mê

Đại dương tràn ngập bốn bề ánh trăng

 

Leo lên đỉnh núi bâng khuâng

Hú dài một tiếng xa gần lạnh vang

Hoa cười báo hiệu xuân sang

Đông về có nhánh mai vàng trước sân.

Good Samaritan, Thu 1992

 

Xuân Đă Về Chưa

 

Xuân đă về chưa ở xứ người

Buồn vui lẫn lộn xót xa ơi

Thương xuân tuyết trắng trên đầu núi

Nhớ nước, làm sao nở nụ cười

 

Xuân đă về chưa sưởi ấm ḷng

Soi gương thấy mặt nhớ ḿnh không

Ai mang tất cả hồn xưa cũ

Ấp ủ trong người nợ núi sông

 

Xuân đă về chưa quá khứ sầu

Hương trầm thoang thoảng khói bay đâu

Mùa Xuân hội ngộ bao giờ đến

Quốc hận ai đành chôn biển sâu

 

Xuân đă về chưa trên bước đường

Con tim sáng rực ánh quê hương

Bạc đầu vẫn nhớ hờn vong quốc

Có ngại ngùng chi vạn dặm trường

 

Xuân đă về chưa hăy dặn ḷng

Giao thừa gợi nhớ kiếp lưu vong

Giang tay đón nhận t́nh dân tộc

Thâm nhập trong người nổi nhớ mong

 

Xuân đă về chưa nhắc nhở ai

Quê hương, Đạo pháp vấn vương hoài

Mỗi lần xuân đến nghe ray rức

Bao phủ quanh ta tiếng thở dài

 

Xuân đă về chưa nối đạo t́nh

Đời ta nguyên vẹn tuổi b́nh minh

Ḷng ta chan chứa nguồn sinh lực

Quyết tạo mùa xuân đất nước ḿnh

 

Xuân đă về chưa giữa phố phường

Mai vàng từng cánh nhớ quê hương

Đạo t́nh dân tộc keo sơn quá

Dâu biển không sờn chí hướng dương

 

Xuân đă về chưa với nụ cười

Buồm hồng rẽ sống vượt ra khơi

Thành tâm khấn nguyện mười phương Phật

Đă đứng lên rồi cố tới nơi.

Los Angeles, Xuân Nhân Tuất

 

Tỉnh Thức

 

Đêm khuya ḿnh tỉnh thức

Mọi người c̣n ngủ yên

Trên trời trăng Thiền Tọa

Ngoài sân sáng dịu hiền

 

Los Angeles, khuya 16 tháng giêng năm 1984

 

Nụ Cười Xuân

 

Lá chuối non vừa nhú

Sáng nay bị phong trần

Thời gian không mới cũ

C̣n nguyên nụ cười xuân

 

Chùa Việt Nam, sáng 02-01-84

 

Nhớ Cố Huơng

 

Mưa gió chiều nay thấy nhớ nhung

Trời ơi, sao lạnh thấm vô cùng

Chuông xưa ngân lại trong chùa mới

Người Việt Nam muôn đời vẫn thủy chung

 

Thấm thoát bao ngày nhớ cố hương

Ruộng đồng, sông núi nặng tơ vương

Thời gian đếm măi từng giây phút

Đất nước vời xa mấy dặm trường

 

Xứ lạ quê người mây trắng bay

Cố hương nhớ măi suốt đêm ngày

Tên đường phố cũ c̣n nguyên đó

T́nh cảm muôn đời không đổi thay

 

Đất mới trăng rằm vẫn sáng trong

Nh́n lên Bảo Điện gợi đau ḷng

Quê nhà khuất bóng từ khi ấy

Chín tháng qua rồi, có nhớ không?

Los Angeles, March 1978

 

Tuyết

 

Đêm đông tuyết rơi trắng

Lạnh lùng thấm châu thân

Tôi nhớ người xa vắng

Tiền thân gặp bao lần

 

Dayton, đêm 22 tháng 12 năm 1983

 

Giọt lệ Cuối

 

Bây giờ ta mới hiểu ra

Phù hư mộng ảo hằng sa kiếp người

C̣n đây gịọt lệ cuối rơi

Trần gian xin hứng cuộc đời xin mang.

 

Sắc Son

 

Trong ḷng ta vẫn sáng ngời

Ngoài ta đêm vẫn một trời trăng sao

Núi sông c̣n đóa hoa nào

Mây bay c̣n chở chiêm bao kiếp người

Los Angeles, Nov. 14, 1983

 

 

Ta Gọi Xuân Về

 

Ta gọi xuân về, xuân ở đâu

Núi sông xa lạ nắng vương sầu

Tâm tư một kiếp c̣n nguyên vẹn

Thế sự bao lần ḥa biển dâu

 

Ta gọi xuân về, xuân vẫn đang

Mênh mông trời biển gió lang thang

Ngồi trong đêm lạnh quê hương nhớ

Chùa cũ, vườn xưa hoa cải vàng

 

Ta gọi xuân về, xuân đến chưa

Hồn xuân chưa đến giữa mong chờ

Hương xuân chưa ấm hồn dân tộc

Ngày tháng đi về trong ước mơ

 

Ta gọi xuân về, xuân quá cao

Lệ đâu ray rức măi tuôn trào

Chuông xưa không đánh mà vang vọng

Tiếng pháo giao thừa măi khát khao

 

Ta gọi xuân về, xuân đại dương

Khói chiều lam quyện bóng quê hương

Sóng dâng dào dạt t́nh thương nhớ

Nam Việt kêu hoài vẫn nhớ thương

 

Ta gọi xuân về, xuân ở đây

Hai tay nâng một đóa hoa này

Đong đưa cánh bướm vàng bay đến

Đă thấy xuân về với cỏ cây

 

Ta gọi xuân về, xuân bướm bay

Trang sinh nằm mộng biết bao ngày

Thời gian dù có ngàn năm nữa

Xuân đền lâu rồi, ai có hay

 

Ta gọi xuân về, xuân của ta

Tâm xuân tô điểm cả Ta Bà

Như trăng  chiếu xuống khắp trần thế

Mỗi một con người mỗi đóa hoa

 

Ta gọi xuân về, xuân tự nhiên

Thoáng trong hơi thở có hoa Thiền

Cành mai, khóm trúc vương mùi Đạo

Thế giới trong ta lắng năo phiền

 

Ta gọi xuân về, xuân lặng thinh

Đẹp như trời mộng Kim Cang Kinh

Trước chùa một cánh đào xinh nở

Là cả vườn xuân của thái b́nh

Los Angeles, Xuân Tân Dậu

 

Những Cánh Bướm Vàng

Colombo, ngày 12-6-1982

 

Gió có biết từ đâu thổi tới

Ngàn năm rồi, thời gian tuần tự măi trôi qua

Mây trên cao và trời xanh ấy chẳng bao giờ già

Những cánh bướm vàng lướt qua trên vũ trụ

 

Ôi những cánh bướm!

Những cánh bướm vàng ngàn năm đẹp quá

Tôi tự t́nh muôn thuở vẫn chưa xong

Những cánh bướm vàng sáng rực ánh muôn ḷng

Thời gian đến thời gian đi, c̣n đó

Colombo, vườn xuân đang bỏ ngỏ

Hoa trên trời, hoa dưới đất, hoa chung quanh

Ai ngăn được bầu trời xanh muôn thuở

Những cánh bướm vàng khắp nơi về hội ngộ

Giữa vườn xuân đang mở cửa đón chào

 

Những cánh bướm vàng từ Ấn Độ bay qua

Từ Mă Lai, Tân Gia Ba, Tokyo, Đại Hàn …cũng đến

Pháp Quốc, Mỹ Quốc, Thái cùng về họp mặt

Có ai buồn khi đời đẹp lắm hương hoa?

 

Nhớ thuở xưa tiền thân là chiếc bướm vàng

Tôi lang thang trên những ḍng sông dài rộng

Từ Ấn Độ, theo Cửu Long tôi qua Tây Tạng

Ḍng nước dài huyền bí chảy về Việt Nam

Miền Bắc có Hồng Hà tháng ngày nước đỏ

Miền Trung Hương Giang trong vắt sáng trời xanh

Nhởn nhơ bay, chốn thôn dă, thị thành

Thỏa thích quá trên những ḍng nước mát

Tôi lặn hụp hai ngàn năm rồi đầy hoan lạc

Trên dải đất dài gấm vóc giang sơn

Tôi bắt đầu từ thuở có Hùng Vương

Viết lịch sử buồn vui cùng xứ sở

Lúc nước thịnh lúc muôn hoa đua nở

Lúc điêu tàn lúc chùa đóng cửa không nhang

Việt Nam ơi, sao thống khổ muôn vàn

Hai cánh nhỏ chiếc bướm chở đầy buồn vui vận nước

Những chiếc bướm vàng đậu trên nóc chùa Một Cột

Nh́n nước Hồ mà tưởng tượng một đóa sen

Tháng ngày qua người ta xóa đỏ bôi đen

Chùa vẫn sáng như trăng rằm vẫn sáng

Ánh sáng đến từ Đinh mở nước

Lư hiên ngang dựng xây xứ sở hùng cường

Đến thời Trần c̣n mở rộng biên cương

Từ Bắc chí Nam viết một ḍng sử Phật

Người ta nghĩ: làm vua là sướng nhất

Nhưng vua Trần đă thoái vị làm sư

Trúc Lâm Yên Tử núi đứng bao giờ

Đợi bước chân vua vạch đường giải thoát

Việt Nam: dựng một ḍng Thiền

 

Tôi ngây ngất triền miên bay vào xứ Huế

Đậu trên cột cờ ngạo nghễ nh́n giang san

Từ Ngự B́nh có thể thấy Thuận An

Và Tôi trở về nương ḿnh trong mái chùa Bảo Quốc

 

Phật Học Đường! Phật Học Đường!

Những tháng ngày dài tu học

Trang kinh xưa mở lối tự bao giờ

Rồi gió đưa mây đẩy bay suốt đường dài

Tôi đă hành đạo qua nhiều địa xứ

 

Đến một sáng lên đường du học

Xứ Phù Tang cặm cụi sách đèn

Ba mươi năm lẻ c̣n mơ trang giấy trắng

Giữa đất người c̣n lắm nỗi bon chen

 

Rồi bướm về vườn cũ lối xưa

Ḥa một nhịp với quê hương mưa nắng

Nhưng ai ngờ ngày 30 tháng 4 năm 1975 đến

Cộng Sản cướp mất miền Nam!

Bao nhiêu cơ đồ của Phật Giáo tan hoang

Khắp sông núi chẳng nơi nào yên ổn

Từ Huế vào Sàig̣n rồi xuống Cần Thơ

Thảm thương không tưởng tượng được bao giờ

 

Phật lộ thiên tại Biển Hồ Pleiku bị phá nổ

Phật Phan Thiết cũng bị giựt sập từ lâu

Chư Tăng và Phật Tử có được tu đâu

Chúng bắt giam chật nhà từ khắp xứ

Thân bướm nhỏ với nỗi niềm tư lự

Hai năm dài sống với Cộng Sản không xong

Một đêm kia ḷng lại dặn ḷng

Phải cố lên đường tỵ nạn

 

Biển cả mênh mông trùng dương sóng vỗ

Bảy ngày dài xếp cánh ngủ trong khoang

Mersing, thành phố nhỏ mơ màng

Tôi đă sống ba tháng dài chờ đợi

Có ngờ đâu tôi là người Do Thái

Những đêm dài tĩnh tọa nhớ quê hương

 

Từ Johore tôi đến Kuala Lumpur

Thủ đô của nước Mă Lai Hồi Giáo

Ra đi nào mà chẳng buồn, người ta bảo

Nhưng với tôi, khác tất cả muôn người

Mă Lai ơi! Tôi nhớ suốt đời

Tôi bay đến Paris giữa một sáng mùa đông

Gió lạnh trời ơi, gió lạnh vô cùng

 

Nh́n mọi người co ro trong áo ấm

T́nh người nào mà không sâu đậm

Buồn nào thấm cho bằng buồn mất quê hương

V́ tự do tôi đă lên đường

V́ Phật giáo tôi đốt nến hương cầu nguyện

Khắp nẻo đường Âu Châu xao xuyến

Nghe tôi tường tŕnh nỗi khổ đau của Phật tử Việt Nam

Từ  Paris, sang London, rồi Genève Thụy Sĩ

Nước mắt nào mà không chảy trên đường đi

 

Từ Pháp Quốc rồi bay sang Mỹ quốc

Tôi dừng chân giữa nắng vàng California

Lắng nghe tất cả khổ đau đưa đến từ quê nhà

Tôi ôm xót xa nhiều đêm không ngủ

Và hôm nay v́ ánh vàng đoàn tụ

Từ Los Angeles, tôi bay đến Colombo

 

Sri Lan ka, trời xanh, biển rộng và những đợt dừa

Như đă gặp t́nh xưa kiếp trước

Hoa trong vườn, hoa bên đường, và hoa khắp cả nước

Nở ra giữa ṭa nhà Bandaranaike Memorial International Conference Hall

Bướm vàng khắp nơi bay đến dập dồn

Nhưng sao đôi mắt tôi cay

Té ra ḿnh khóc

Có ai đọc được nổi khổ của ḷng ḿnh?

 

Nh́n những chiếc y vàng của nhà sư ngồi hội nghị

Tôi mơ màng nghĩ đến Việt Nam

Ngay khi đi chiêm bái nhiều nơi Phật tích

Tôi nín thở, quỳ rất lâu và không nhúc nhích

Khi đến chiêm bái chùa Kelaniya Raja Maha Vihara

Bước chân không đạp trên Ta Bà

Tôi xót xa v́ Phật giáo Việt Nam bị đàn áp

Trên những đoạn đường dài bay hoài không hết

Từ Colombo đến Kandy

Rất nhiều buớm vàng bay lượn trên đường đi

Từ Anuradhapura đến Mihintale

Tôi lắng nghe trong những chiếc lá Bồ Đề rơi xuống

Tiếng thuyết pháp, người xưa c̣n vang động

Tôi cúi đầu vọng bái Arahant Mahinda

Gần ba ngh́n năm rồi, thời gian chẳng đi qua

Ḷng sùng kính muôn người c̣n đó

 

Chiếc lá Bồ Đề xưa có con bướm vàng đậu

Trên tháp xưa cao ngất có con bướm vàng bay

Thế gian ơi, có ai biết, có ai hay?

Phật giáo Việt Nam mỗi ngày mỗi héo hắt

Ḷng tôi héo hắt

Quỳ rất lâu khi chiêm bái Răng Phật (The Sacred Tooth Relic)

Linh thiêng nào về với Kandy

 

Giă từ Sri Lanka với những đọt dừa

Phật giáo ở đây với các buổi Dana phụng cúng

Gió đẩy đưa cành dừa cảm động

Xa rồi, kỷ niệm sống măi trong ḷng

 

Ôi những chiếc bướm vàng long đong trong miền cộng sản

Buổi trưa nghèo không thực phẩm để Dana

Hởi ơi, những h́nh ảnh Tăng Già

Đói không cơm và lạnh không Cà Sa đùm bọc

Việt Nam ơi, đă cho Phật giáo một bài học

Tôi kêu lên, nỗi thống thiết của con người.

 

Thiền Môn C̣n Ảnh H́nh Thầy

 

Kính tặng Giác Linh Ḥa Thượng Thích Thiện Minh

kỷ niệm ngày giổ đầu của Ḥa thượng

 

Trời chẳng bao giờ vắng bóng mây

Thiền môn c̣n đó ảnh h́nh Thầy

Tối khuya chuông vẳng nơi nào nhỉ

Có thấy ḷng buồn khắp đó đây

 

Thượng Tọa Thiện Minh của thuở nào

Cuộc đời như thể giấc chiêm bao

Bích Khê, Quảng Trị: t́nh đồng đạo

Mường tượng từ dung bổng nghẹn ngào

 

Ḷng nghẹn chưa từng nói được đâu

Làm sao hết được nổi u sầu

Mai nầy lá rụng xin về cội

Đốt nén tâm hương Lể Giổ Đầu

 

Thầy chết trong tù có khổ không

Ngàn năm vẫn nhớ nổi đau ḷng

Con đường lịch sử Thầy qua đó

Phật giáo dâng lên một đóa hồng

 

Tôi đă đêm đêm tưởng nhớ Thầy

Mái chùa, sông núi quẩn quanh đây

Đời như mộng huyển sao ḿnh khóc

Lệ đổ dâng cao nổi hận nầy.

Los Angeles, ngày 17 tháng 10 năm 1979

 

Về Trong Phật Đản

 

Con người và nổi khổ đau

Trần gian và nổi nhiệm mầu tử sinh

Chắp tay lặng ngắm tâm ḿnh

Hằng sa số Phật Đản Sinh độ đời

Hằng sa số kiếp con người

Khổ đau, mầu nhiệm cuối trời mây bay

Ngàn năm c̣n được một ngày

Về trong Phật Đản hôm nay tín thành

Nguyện cầu đất nước thanh b́nh

Tự Do, Độc Lập dân t́nh thắm tươi

Dù sao vẫn giữ môi cười

Khổ đau, mầu nhiệm chưa vơi trong ḷng.

Kỷ niệm Phật Đản 2527

 

Xuân Về

 

Xuân về chầm chậm ngoài song

Hương xuân sưởi ấm cho ḷng thảnh thơi

Xuân về tô điểm cuộc đời

“Hoa đào năm trước c̣n cười gió đông”.

 

Người về ngắm đóa hoa hồng

Nh́n lên đức Phật mênh mông nụ cười

Xuân về muôn vạn hoa tươi

Thong dong tự tại trước lời sân si.

 

Chắp tay cầu nguyện sá ǵ

Tâm ḿnh thanh thoát thị phi qua cầu

Ngàn năm nước chảy về đâu

Trời xanh mây trắng ai sầu mặt ai

 

Xuân về với tháng năm dài

Với hương đạo hạnh thơm hoài nhân gian

Xuân về mang cả hân hoan

Trao cho nhân loại ngập tràn niềm vui.

Los Angeles, Mùa đón Xuân Tân Mùi

 

Nhớ Người

 

Kỷ niệm Lể Đại Tường Cố Ḥa Thượng Thiên Ân

 

Trầm hương thoáng lại từ đâu

Ḷng nghe tất cả tiếng cầu nguyện xưa

Chuông ngân vọng đến bao giờ

Lá vàng rụng xuống thành thơ nhớ người

 

Về đâu những lá hoa tươi

Vườn xưa, lối cũ bóng người quanh đây

Tháp chuông vẫn ở chổ này

Đổi thay thay đổi trong ngây ngất buồn

 

Ai về giữa bóng hoàng hôn

Để nghe xao xuyến măi dồn dập đau

Nhớ thương xin giữ trọn màu

Đạo t́nh muôn thuở mai sau vẫn c̣n

 

Ngày xưa vốn nghiệp cô đơn

Đầu thai hóa bướm bay vờn lá hoa

Trong cơn mộmg mị Ta Bà

Tiếng chuông gợi nhớ âm ba thuở nào

 

Chiều về lay giấc chiêm bao

Tỉnh ra mới biết trăng sao sáng hoài

Chiều nay, ai đến thăm ai

Lá vàng rụng xuống nằm dài lối đi

 

Mai sau c̣n có nghĩa ǵ

Đốt ḷ hương nguyện xin ghi tâm này

“Sắc không tự tại” nào hay

Trần gian c̣n đợi bàn tay độ người.

 

Hạt Cát

 

Gửi Thầy Trí Chơn và Đạo Hữu Trần Quang Thuận để kỷ niệm những ngày phục vụ đạo pháp và quê hương trong hội nghị Phật giáo tại  Colombo, Tích Lan

 

Ta là hạt cát ḍng sông

Trôi về biển cả mênh mông đất trời

Tháng ngày tỏa rộng mù khơi

Nước trong, cát trắng một đời mênh mang

 

Ta là một hạt cát vàng

Nằm yên giữa biển muôn ngàn năm sau

Trùng trùng sóng vỗ ḷng đau

Biển ơi, có giữ nguyên màu cát không

 

Ta là hạt cát biển đông

Đêm ngày thao thức măi trông lối về

Nh́n trăng, thấy rơ đường quê

Mây bay một nẻo gió về một phương

 

Ta là hạt cát đại dương

Ṿng quanh trái đất quê hương mịt mù

Ra đi cho đến bao giờ

Ngày về sáng ấy ước mơ chẳng sờn

 

Ta là hạt cát cỏn con

Muôn năm thế kỷ sắc son một ḷng

Biển đời vượt hết long đong

Trần gian ai đọc đôi ḍng tâm tư

 

Băi biển Colombo chiều 11 tháng 6 năm 1982

 

Nhớ Ân Sâu

 

Như hoa nở giữa ngày xuân

Như chim hót giữa cơi rừng mênh mông

Ngày Phật Đản rộng vô cùng

Hai ngàn năm trước vẫn không đổi đời

 

Lâm T́ Ni măi xinh tươi

Vô Ưu hoa nở muôn đời c̣n đây

Ngày xưa về lại chốn này

Sáng nay quỳ xuống chắp tay nguyện cầu

 

Ngày Phật Đản nhớ ân sâu

Hương trầm tỏa rộng nhiệm mầu Pháp âm

Sắc không độ kẻ luân trầm

Kiếp người mộng ảo duy tâm trường tồn

 

Cúi đầu ngưỡng lạy Từ Tôn

Mặc cho dâu bể dập dồn thế nhân

Ra đời trong một hóa thân

Ta Bà thị hiện giáng trần độ sinh

 

Xin về nhóm lửa tâm linh

Sưởi hồn ấm lại: Lời kinh sáng này

Trùng trùng điệp điệp chắp tay

Nhớ ân Phật độ tháng ngày b́nh an.

Kỷ niệm Phật Đản 2526

 

Bước Đi

 

Dấu chân in mặt cát

Người đi mây trông theo

Cuộc đời là sa mạc

Biển đời thuyền nhổ neo

 

 

Vu Vơ

 

Mây bay qua thành phố

Trời xuống tận tam quan

Ai ngồi trên bực gỗ

Nh́n kiến ḅ lang thang

 

Tụng Kinh

 

Mở ra Tam Tạng kinh

Ta ngồi đọc một ḿnh

Trăng soi sao từng chữ

Giữa đất trời lặng thinh

 

Thiền Sư

 

Thiền sư đi trên đường

Áo rộng đầy t́nh thương

Thời gian không níu lại

Cười vang suốt đêm trường

 

Malibu

 

Anh ngồi trên phiến đá

Sóng nước ngút ngàn dâng

Tôi ngồi bên cạnh đó

Ngàn năm rồi bâng khuâng

July 18/83

 

Đường Hollywood

 

Thấy không, sao rụng lề đường

Tên ai gắn bó đang vương kiếp này

Ngh́n năm c̣n đó mây bay

Đôi chân bước măi tháng ngày nghe đau

 

Nơi đây sáng chói sắc màu

Nhân gian rộn rịp hồn đau bao lần

Lại qua những dấu phù vân

Người ơi, có thấy tinh thần độc tôn

 

“Quê nhà khuất bóng hoàng hôn

Trên sông khói sóng gợi buồn ḷng ai …”

 

Patrioge Bơkstore, một chiều tắt nắng 26-4-1978

 

Hollywood Boulevard

 

Do you see the stars fallen down

Whose mane is written on the star?

Thousand years untill now the clouds are blown

Two legs moving forward forever by day and night but pain in the heart

 

Here there are many coloured lights

The noise of people playing

And the soul is suffering underneath

Coming and going leaving the footing like the cloud

 

And the inner spirit beckons

The sunset cannot see the homeland

On the river there is much smoke…

Who is sad

 

Những Người Đi Qua

Tưởng niệm Giác linh nhị vị cố HT Thiện Minh và HT Thiên Ân

 

Đêm nay ngồi đếm sao trời

Như ta lặng ngắm những người đi qua

Mênh mông thế giới Ta Bà

Thu về trong một chén trà b́nh minh

 

Làm sao đếm hết hành tinh

Trăm năm sau nữa đạo t́nh c̣n không

Người đi như chiếc lông hồng

Nắng mưa gởi lại cánh đồng thời gian

 

C̣n đây thế giới ba ngàn

Trong tim nhân loại hân hoan đón chờ

Tọa Thiền đâu thấy bơ vơ

Lang thang từ thuở bao giờ hay chăng

 

Đêm rằm ta hỏi ánh trăng

Ngàn năm về trước đă tằng chiếu ai

Người đi, trong mấy năm dài

Xuyến xao ta nhớ bóng hai đời người

 

Bổng nhiên ta nở môi cười

Khói hương mầu nhiệm rạng ngời Hoa Nghiêm

Trùng trùng duyên khởi bên thềm

Mái chùa xưa đă lặng yên thuở nào.

Los Angeles, Oct.26, 1987

 

Đạt Đạo

 

Qua Thiền Môn: thấy trời xanh

Kim Cang kinh tụng chân thành từng trang

Khói hương quyện, cảnh mơ màng

Không gian là chiếc y vàng quấn thân

 

Thiền Môn xưa sạch phong trần

Kim Cang kinh khép trầm luân thoát rồi

Ta từ sanh tử về chơi

Ngồi trên chót đỉnh mỉm cười với trăng

 

Thân ta là giải đất bằng

Tâm ta là nước sông Hằng mênh mông

T́nh ta là đóa hoa hồng

Ư ta là cả cánh đồng tâm linh

 

C̣n đâu nữa Kim Cang kinh

Thiền Môn biến mất mà ḿnh vô ngôn

B́nh minh về ngập hoàng hôn

Kêu lên một tiếng tỉnh hồn ngàn xưa

 

Los Angeles, mồng 9 tháng 9 Canh Thân

 

Bên Cánh Song

 

Không thể làm sao tả hết lời

Khi chiều thu vắng bóng chiều rơi

Bao nhiêu thương nhớ vời mây nước

Ḷng mẹ bao la gởi cuối trời

 

Quê cũ ngh́n năm quá phủ phàng

Mà sao ḷng mẹ ngập không gian

Mùa thu mang lại niềm vui cũ

Dù mẹ không c̣n giữa thế gian

 

Chuông vắng đâu đây xao động ḷng

Mục Liên sống dậy: nước sông trong

Phù Tang mây quyện Vu Lan đến

Hiếu hạnh đương về bên cánh song

 

Lư trí thua rồi với tháng năm

Ôi, t́nh mẹ sáng hơn trăng rằm

Bấy nhiêu ôm trọn t́nh lưu luyến

Đất lạ, Vu Lan về viếng thăm

Tokyo, Vu Lan Nhâm Dần

 

Ngọn Đuốc Nữ Thần Tự Do

 

Kỷ niệm sinh nhật Tượng Nữ Thần Tự Do

“Happy Birthday United States

Happy Birthday Miss Liberty”

Los Angeles, chiều 4 tháng 7 năm 1986

 

Ngọn đuốc dâng lên cao

Như ḍng sữa ngọt ngào

Tự do vào ḷng bé

Trời đẹp nhờ trăng sao

 

Ngọn đuốc dâng lên đây

T́m đến quê hương nầy

Muôn người tự do thở

Trong không khí vui vầy

 

Ngọn đuốc dâng trăm năm

Đẹp như ánh trăng rằm

Tự do là sức sống

Qua rồi đời tối tăm

 

Ngọn đuốc dâng lên rồi

Ánh sáng ngập đời tôi

Tự do hồi sinh lại

Hai tay, dựng xây đời

 

Ngọn đuốc dâng mênh mông

Tự do là vô cùng

Những ai c̣n kềm kẹp

Xin về một bến sông

 

Ngọn đuốc của Nữ Thần

Chiếu sáng khắp toàn dân

Giữa trời nước xanh biếc

Bàn tay người tương thân.

 

Mộng Ảo

Kỷ niệm ngày Viên Tịch của cố HT. Thích Thiên Ân

 

Lên chùa từ thuở ấu thơ

Áo vàng mấy tấm để chờ từ lâu

Đưa tay gơ cửa nhiệm mầu

Trăng sao chiếu sáng mái đầu Thiền Tăng

 

Người đi tắm mát sông Hằng

Có, không mộng ảo nói năng hăo huyền

Tào khê nước chảy triền miên

Đèn khuya soi thấu đến miền thong dong

 

Người đi vào cơi mênh mông

B́nh minh mở cửa ḍng sông mây vào

Tháng ngày lăng đăng chiêm bao

Trăm năm sau nữa ai nào nhớ quên

 

Người đi đến cơi vô biên

Một ḷng thanh thoát năo phiền xa bay

Tâm kinh phủ mộng tháng ngày

Sắc không tự tại bàn tay độ người

 

Người đi giữ măi nụ cười

Đôi môi nhẫn nại muôn đời c̣n nguyên

Pháp thân ḥa với nhân duyên

Đêm nay ngồi tụng Hoa Nghiêm trước đèn.

 

Xa Lạ

 

Nh́n ra xa lạ vô cùng

Núi dâng hơi lửa, người chung mối sầu

Trời xanh mây trắng về đâu

Con chim viễn xứ qua cầu chiêm bao

 

Một ḿnh ta đứng trên cao

Lắng nghe tất cả rạt rào dưới kia

Nhớ thương rủ áo ra về

C̣n đây nguyên vẹn bốn bề tâm tư

Hilo, cuối năm 1978

 

Tiễn Biệt

Gửi Nguyên Đạt, để kỷ niệm ngày giă từ Los Angeles đi Seattle.

 

Chà là (Palm tree) đứng đấy tiễn đưa ai

Sáng tối, hoàng hôn ngă bóng dài

Ngất ngưỡng thân cao nh́n gió cuốn

Làm sao dựng lại: đẹp ngày mai

 

Dù lạ hay quen chẳng ngại ngùng

Ra đi, xây lại quăng đời chung

Đôi chân bước măi trên đường đạo

Lư tưởng mênh mông nguyện đến cùng

 

Lên đường chí lớn nhớ nghe không

Phật giáo Việt Nam phải một ḷng

Đă hứa trọn đời cho Đạo Pháp

Th́ không quên được nợ non sông

 

Tiễn biệt hôm nay không tiễn biệt

Dù xa, ḷng vẫn ở nơi đây

Quê hương thương nhớ trên ng̣i viết

Lặng ngắm thời gian khắc khoải đầy.

Los Angeles, chiều 16-7-1978

 

Bất Diệt

 

Ai hay hoa nở bao giờ

Nhân gian tràn ngập nguồn thơ thanh b́nh

Xuân về mở cửa tâm linh

Trần gian c̣n đó mới tinh muôn đời

 

Cho nhau, cho một nụ cười

Trên môi nhân loại sáng ngời t́nh thương

Xuân Kỷ Mùi 1979

 

Hồn Châu Á

 

Gió vờn qua cây cành

Rung rinh hàng tre xanh

Gió đi không trở lại

Trời xanh mây hiền lành

 

Hồ thu con nhạn sang

Nước trong im mơ màng

Trăng treo cao lồng lồng

Bóng nhạn ch́m mênh mang

 

Ngàn năm không giữ gió

Hàng tre đứng âm thầm

Hồ trong không lưu bóng

Nhạn qua rồi bặt tăm

 

Thao thức sao bóng chiều

Hồn Châu Á cao siêu

Ngàn năm ngàn năm vẫn

Như gấm dệt hoa thêu.

 

Tỉnh Giấc Chiêm Bao

Viết cho Tánh Thiện (Đ. Phước)

với những buổi công phu đầy thiền vị

 

Hôm qua mộng thấy tụng kinh

Tỉnh ra mới biết chính ḿnh là trăng

Bao nhiêu cát của sông Hằng

Là bấy nhiêu kiếp đă tằng tử sinh

 

Lang thang, nghiệp chướng, tội t́nh

Con chim nó hót, b́nh minh đến rồi

Thời gian phủ mộng đầy nôi

Mỉm cười bé ngủ xa xôi kiếp nào

 

Nôi hồng tràn ngập chiêm bao

Mà nay ta đă đi vào trần gian

Đêm ngày ngồi tụng Kim Cang

Sắc không mộng huyễn cưu mang với người

 

Trong mơ thấy đóa hoa tươi

Bây giờ tỉnh dậy ta cười với ta

Giang tay đón cả Ta Bà

Ḷng nghe rợn ngợp hằng sa kiếp rồi

 

Ngày xưa Trang Tử bồi hồi

Giữa ḿnh và bướm ai ngồi ngắm nhau

Bây giờ xuân đến ḷng đau

Ai mang áo cũ bạc màu mùa đông

 

Cho xin một đóa hoa hồng

Đem về cắm giữa gịng sông cuộc đời

Hương thơm bát ngát t́nh nguời

Say sưa tụng măi những lời kinh xưa.

Los Angeles, cuối Xuân Canh Thân

 

Đây Ngày Phật Đản

 

Đây cả non sông c̣n vẹn mới

Đường vừa khai mạc đón người đi

Đây niềm hoài vọng ngàn thiên giới

Gót ngọc vờn hoa lưu lại ǵ

 

Đây nắng ban đầu mưa gió dứt

Cỏ cây hớn hở đượm vui nhiều

Đây người cô quạnh nằm ray rức

Như được ḷng đời đón ấp yêu

 

Đây cảnh thanh b́nh đang hé dậy

Muôn chim rộn rịp hót trên cành

Đây vàng, đây bạc vừa t́m thấy

Nhựa sống dâng đầy ngập tuổi xanh

 

Đây ánh trăng rằm soi xứ vắng

Đêm dài quên ngủ măi vụt say

Đây hồn dân tộc đang thầm lặng

Theo tiếng chuông ngân vọng tháng ngày

 

Đây cảnh chia ly vừa hội ngộ

Cảm thông, loan lạc tận bao giờ

Đây niềm giao cảm qua hơi thở

Vũ trụ ch́m trong thế giới thơ

 

Đây phố phường trong ngày Đại Hội

Hát ca vang dội khắp đô thành

Đây đàn con dại về bên gối

Ḷng mẹ bao la bát ngát t́nh

 

Đây nước sông Hương ngừng đứng lại

Soi h́nh Phật Đản những năm qua

Đây đoàn rước Phật đi, đi măi

Mạch sông dâng cao khắp nước nhà

 

Đây những sen xinh bừng nở mạnh

Mừng ngày Phật Đản thuở xa xưa

Đây đàn chim dại vừa tung cánh

Sắc nước, trời xanh vẫn đợi chờ

 

Đây lá cờ thiên hồn Phật giáo

Năm màu sắc Phật lộng muôn phương

Đây hương ḷng thoảng thềm tôn giáo

Phật Đản: Ngày vui khắp nẻo đường.

 

Phật Đản Nhớ Quê Hương

Kỷ niệm ba năm xa quê hương

Los Angeles, Mùa Phật Đản 2524

 

Ba năm rồi sống xa quê

Đến ngày Phật Đản chưa hề dám quên

Ở đây, bàng bạc hương Thiền

Việt Nam Phật giáo triền miên muôn đời

 

Ngày xưa dưới cánh hoa tươi

Hôm nay Thái Tử ra đời độ sinh

Thế gian c̣n đó ảnh h́nh

Vô Ưu hoa nở tươi sinh sắc màu

 

T́nh người vẫn giữ trước sau

Nhớ ngày Phật Đản ḷng đau không cùng

Ai mang một mối t́nh chung

Quê Hương, Đạo Pháp trùng trùng nở hoa

 

Bây giờ ray rức tâm ta

Bèo mây phận nước, xót xa phận ḿnh

Thắp lên một nén hương trinh

Cho ngày Phật Đản đượm t́nh Việt Nam

 

Cúi đầu dưới ánh Từ Quang

Cầu mong Phật độ vô vàng đó đây

Xa cành chim nhớ thương cây

Nửa ṿng trái đất mang đầy tâm tư

 

Quê hương nhớ tự bao giờ

Mái chùa, dân tộc, hồn thơ, ruộng vườn

Ngày Phật Đản: nhớ Quê hương

Niềm đau xin gởi mười phương kiếp người.

 

Nhớ Chùa

 

Từ thuở ra đi vắng bóng chùa

Đường đời đă nhọc chuyện hơn thua

Trong tôi bừng dậy niềm chua xót

Xao xuyến mơ về lại cảnh xưa

 

Thấp thoáng đâu đây cảnh tượng làng

Có con chim đỏ chạy lang thang

Có hàng tre gợi hồn sông núi

Im lặng chùa tôi ngập nắng vàng

 

Có những cây mai sống trọn đời

Bên hàng tùng bách măi xanh tươi

Nh́n lên phảng phất hương trầm tỏa

Đức Phật từ bi miệng mỉm cười

 

Tôi nhớ làm sao những buổi chiều

Lời kinh giải thoát vọng cao siêu

Đây ngôi chùa cổ ngày hai buổi

Cầu nguyện dân làng sống mến yêu

 

V́ vậy làng tôi sống thái b́nh

Sớm khuya gần gũi tiếng chuông linh

Sắn khoai gạo bắp nuôi dân xóm

Xây dựng tương lai xứ sở ḿnh

 

Mỗi tối dân quê đón gió lành

Khắp chùa dào dạt ánh trăng thanh

Tiếng chuông thức tỉnh lan xa măi

An ủi dân hiền mọi mái tranh

 

Trầm đốt hương thơm bay ngạt ngào

Thôn trên xóm dưới dạ nao nao

Dân làng tắm gội lên chùa lể

Mười bốn, ba mươi mỗi tối nào

 

Biết đến bao giờ trở lại quê

Phân vân ḷng gởi nhớ nhung về

Tang thương dù có bao nhiêu nữa

Cũng nguyện cho chùa khỏi tái tê

 

Chuông vẳng nao nao nhớ lạ lùng

Ra đi ai chẳng nhớ chùa chung

Mái chùa che chở hồn dân tộc

Nếp sống muôn đời của tổ tông.

1949

 

Bạt 1

 

Đêm Nay Tṛn Trăng

 

Nhất Hạnh tặng Huyền Không

 

Giầy thơm

mang mang kho huyền sử

ly nước xanh

cười nét mắt thủy tinh

đă cao vươn từng lớp sóng bạc đầu

và tảng đá lạnh

gối sương mù

đỉnh cao gió hú

tôi thức dậy chót lưỡi tê

hạt sương ngọn cỏ trời khuya

bỗng ánh sánh xuyên ngang

lưỡi gươm lóe

chớp giật

những đám mây chạy mau

phương đông giục giă tiếng kèn

chiếc áo tơi năm nào

gió đuổi lá bay …

nét bút anh

màu nâu.

Trên cành tay nám mầu sương gió

Màu nâu

Trên đồng ruộng năm nào mồ hôi tưới lúa

giờ phút này tinh cầu luân lạc giữa trời cao

lay chuyển cánh chim bằng

không gian từng vũng

toé tung nổ vỡ

một mặt trời đang ngụp lặn ngoài kia

kính như mắt đỏ

ống kính tôi thu h́nh tiền sử

then cửa đă vừa bỏ lỏng

vạn kiếp xưa từng gài nẻo tuơng lai

sáng nay lôi ra, bên rừng chim hót

em thoát về

trên ngơ biết

những búp tay chồi non, nụ hoa đọt mướp

níu không gian

bàn tay

bàn tay nâng chiếc đũa người nghệ sĩ tài ba

lùa vũ trụ âm thanh

về ngưng tụ

vào đêm không tịch tịnh

chói!

lần đầu tiên đôi mắt trẻ thơ vào đời

nụ cười trong mắt

bà mẹ quê

củ hành búi tóc

lá tre chiều gom đốt

không gian um khói ấm

Bụt cười sau mây hiền dịu

đêm nay tṛn trăng.

 

Bạt 2

 

Đi Vào Thơ Huyền Không

Phạm Xuân Đài

 

Tôi cảm thấy ngại ngùng khi định viết về thơ của thi sĩ Huyền Không. Không phải tôi không thích thơ, trái lại là đàng khác, nhưng đây là những bài thơ nhuốm mùi thiền, mà tôi lại chẳng có một tŕnh độ nào về thiền cả. Nhưng rồi tôi lại tự nhủ: sao lại phân biệt thơ thiền và thơ không thiền. Trên hết và muôn đời, thơ là thơ, lo việc chuyển tải các trạng thái đặc biệt của tâm hồn con người, với một ngôn ngữ riêng nhằm gây hiệu quả tối đa cho mục đích của nó. T́nh yêu hay tôn giáo cũng chỉ là các trạng thái của tâm hồn người hướng về các đối tượng khác nhau, nhưng khí thế hiện ra thơ chúng phải được b́nh đẳng: phải qua các cửa nghệ thuật để tự giới thiệu ḿnh. Người đọc thơ có cái sung sướng là không cần biết ḿnh đă yêu chưa hoặc có kinh nghiệm ǵ về thiền định hay không mà vẫn cứ đọc thơ t́nh hay thơ thiền; vần đề là những bài thơ ấy có đem lại ǵ cho anh ta hay không chứ không phải anh ta phải đem lại ǵ cho những bài thơ ấy.

Vậy th́, thôi sẽ bắt đầu từ mùa Xuân, mùa nở đầu cho một chu kỳ sinh tử. Từ những năm thanh xuân của đời ḿnh, nhà thơ Huyền Không đă cảm nhận mùa Xuân như sau:

 Ô hay Xuân đến bao giờ nhỉ

Nghe tiếng hoa khai bổng giật ḿnh

Sáng nay thức dậy choàng thêm áo

Vũ trụ muôn đời vẫn mới tinh. 

Vẫn là cái giật ḿnh mang tính cách khám phá của muôn thuở của tuổi trẻ đối với chuyển biến của đất trời, nhưng tác giả đă có đầy đủ sự già dặn và nhạy cảm tinh vi của tâm thức. Nghe được tiếng hoa đang nở và giật ḿnh v́ sự kiện ấy của mùa Xuân không phải là tài năng thính tai và mẫn cảm của đời thường mà phải là biểu hiện của một khối tâm linh trong suốt lung linh đang mở ra thế giới và cuộc đời với những ước hẹn cao thượng. Khả năng nh́n thấy, với mùa Xuân, “Vũ trụ muôn đời vẫn mới tinh” là một khả năng lạc quan và trong sáng, khả năng của cải đổi và của niềm an lạc. Khẩu khí của bài tứ tuyệt vịnh Xuân từ tuổi thanh xuân này đă mang dáng dấp triết học và ẩn dụ của những bài tứ tuyệt đă được ngâm nga dưới mái chùa Việt Nam từ bao nhiêu thế kỷ qua.

Nhiều năm về sau, mùa Xuân vẫn gây cảm hứng nơi thi nhân như thủa nào, nhưng ư tứ rơ rệt thẳm sâu hơn, lời lẽ dậm đà hơn, chứng tỏ bước đi chín mùi của thời gian trên tâm hồn thơ cũng như tâm hồn đạo: 

Sương Xuân rải xuống sơn hà

Ḷng đêm xa vắng mở ra nhiệm màu. 

Sự hiền ḥa của Phật giáo đă thấm nhập vào tâm hồn dân tộc Việt Nam từ bao giờ nhỉ? Có phải từ buổi những chiếc thuyền từ Ấn Độ vượt biển ghé đến Giao Châu, cách đây gần hai mươi thế kỷ, và những thiền sư lên bờ truyền giảng đạo hạnh từ bi cho dân ta? Có phải từ đấy các ngôi chùa bắt đầu tham dự vào sinh hoạt làng xă của cộng đồng Việt Nam, và đă đóng góp vào sự nghiệp giáo hóa ấy một cách thầm lặng và liên tục, hết đời nầy qua đời khác? Trải qua một lịch sử dữ dằn cay đắng v́ phải luôn chống trả họa ngoại xâm cùng thiên tai, dân Việt Nam từ xưa có đạo Phật để giữ cho tâm của ḿnh không thành dữ dằn và cay đắng, trái lại tiến triển đến chổ khoan dung cao thượng xứng đáng là dân tộc có văn hiến.

Trong một làng Việt Nam nếu đ́nh là khu hành chánh tinh thần th́ chùa là nơi tỏa bóng mát tâm linh, là môi trường hoàn toàn tự giác để tâm hồn nghỉ ngơi và hoàn thiện chính ḿnh.

Văn học cận đại Việt Nam có một số tác phẩm văn xuôi đề cập về sinh hoạt chùa chiền như Hồn Bướm Mơ Tiên, Tiêu Sơn Tráng Sĩ của Khải Hưng, Lên Chùa của Thiện Sĩ v.v…, nhưng về thơ th́ bài Nhớ Chùa của Huyền Không có lẽ là bài đầu tiên có tầm vóc về đề tài này. Thoạt đọc Nhớ Chùa ta dể liên tưởng đến các bài thơ mang nặng t́nh tự quê hương của Đoàn Văn Cừ (Chợ Tết, Đám Cưới, Mùa Xuân, Đám Hội) hay Tế Hanh (Quê Hương, Lối Con Đường Quê) mô tả một cách sinh động các sinh hoạt và t́nh cảm b́nh dị ngàn đời của nông thôn Việt Nam. Riêng Đoàn Văn Cừ, sau khi tả các hoạt cảnh của hội hè bao giờ cũng kết thúc với bóng

 

…Một lúc sau khi tới chổ ṿng quanh

Nếp chùa trắng in h́nh trên trời thắm

Th́ cả bọn dần dần cùng khuất lẩn

Sau trái đồi lấp lánh ánh sương ngân.

(Đám Cưới Mùa Xuân)

…Khi chuông tới bên chùa văng vẳng đánh

Trên con đường đi các làng hẻo lánh

Những người quê lũ lượt trở ra về …

(Chợ Tết)

Vệt tháp trắng in dài trên đồng vắng

Tiếng chuông tối nhặt khoan trong yên lặng

(Đám Hội)

Như muốn khẳng định rằng cái nền không thể thiếu được trong đời sống Việt Nam chính là đạo Phật. Nhưng đến Nhớ Chùa th́ ngôi chùa làng đă tiến lên thành cận cảnh.

Thấp thoáng đâu đây cảnh tượng làng

Có con đường nhỏ chạy lang thang

Có hàng tre gợi hồn sông núi:

Yên lặng, chùa tôi ngập nắng vàng

Có những cây mai sống trọn đời

Bên hàng tùng bách măi xanh tươi

Nh́n lên phảng phất hương trầm tỏa

Đức Phật từ bi miệng mỉm cười.

Sinh hoạt tôn giáo cũng như chốn tu hành tại thôn quê không gây ấn tượng như các loại hội hè đ́nh đám hoặc các hoạt cảnh làm ăn năng động, nhưng Huyền Không đă đưa ra được t́nh cảm đằm thắm của dân làng đối với ngôi chùa của ḿnh, không mạnh mẽ sắc cạnh nhưng nhu ḥa và lan tỏa rộng như một làn hương trầm. Đó là điều mà h́nh như rất ít ng̣i bút văn học nào của nước ta đă làm được. Có thể đă có những thiên khảo luận dày thuyết phục rằng Phật giáo đă vào Việt Nam rất sớm và ảnh hưởng sâu đậm đến tư tưởng Việt Nam ra sao, nhưng điều này th́ khác hẳn:

Tôi nhớ làm sao những buổi chiều

Lời kinh giải thoát vọng cao siêu

Đâu ngôi chùa cổ ngày hai buổi

Cầu nguyện dân làng sống mến yêu.

bởi v́ những buổi chiều êm đềm như thế, những lời kinh trong ngôi chùa cổ như thế, t́nh cảm mến yêu của dân làng như thế đều là các thực tại sống, tồn tại sâu trong thôn quê và sâu trong kư ức mỗi người chúng ta như từng tồn tại như thế đă hàng ngàn năm.

Sau các triều đại đầu của thời đại tự chủ, đạo phật đă thôi đóng vai quốc giáo, nhưng vẫn tiếp tục thấm sâu vào các mạch ngầm của đời sống tiếp tục góp phần tạo nên tâm hồn và phẩm cách của con người Việt Nam. Nên khi cho rằng:

Mái chùa che chở hồn dân tộc

Nếp sống muôn đời của tổ tông

Th́ có thể gây ra những tranh luận về lư trí trong một quốc gia trên nguyên tắc có nhiều niềm tin khác nhau về tôn giáo, nhưng về t́nh cảm, được điều khiển một cách kín đáo bởi vô thức, th́ chúng ta thấy điều đó hầu như là tự nhiên. Có những nơi không nên vận dụng lư trí vào v́ nó chẳng được việc ǵ cả, như ở đây chẳng hạn, một câu thơ về hồn dân tộc th́ nên lấy hồn ta mà cảm ứng nó vậy. Khi đọc một câu thơ lên mà nghe ḷng ta xôn xao rung động th́ đúng là gặp phải mạch ngầm đă chảy miên viễn tự thâm sâu trong mỗi chúng ta tự đời năo đời nào. Nhớ Chùa chính là nhớ nổi niềm ấy đă nằm sâu trong hồn dân tộc và dài dọc theo ḍng lịch sử.

Tu hành là một kinh nghiệm riêng tư. Nhưng một tâm hồn đạo hạnh có cách tỏa sáng riêng của nó mà thi ca có lẽ là phương tiện chuyển tải hữu hiệu nhất.

Ai xây đời trong tưởng tượng

Ai dệt đời ngoài muôn hướng

Ai khóc

Ai than

Và ai buồn v́ nắng đời chưa chớm

T́m đâu ra một sớm

Cho loài người tắm gội ư tươi xinh

(T́nh Nhân Loại)

Hạnh nguyện lớn lao ấy đă được tác giả t́m thấy giải pháp thực hiện trong đạo Phật:

Hai bàn tay

Hăy dựng nên tháng ngày

Hai bàn chân

Hăy đi trên đường dài trái đất

Khắp năm châu

Sống trong ḷng từ bi Đức Phật

Ngọt ngào như mật

T́nh nhân loại thương nhau

(T́nh Nhân Loại)

Không những “t́m thấy giải pháp”, chính tác giả thực hiện giải pháp ấy: người là một tu sĩ. Chính cái tư cách vừa là thiền sư vừa là thi sĩ đă tạo ra một ngưỡng cửa trong thi ca của tác giả: bên này là tiếng nói của đời thường, bên kia là ngưỡng cửa là tiếng nói của kinh nghiệm và cảm hứng thiền định - một vùng đất lạ nhưng đầy quyến rũ đối với “người phàm”.

Trong hơi thở ngồi yên nh́n vạn kiếp

Nghe đất trời kể lại chuyện tiền thân

(Tĩnh Tọa)

Khả năng của định lực được hé mở nằng ngôn ngữ thi ca! Thở …ngồi yên …nh́n thấy …nghe thấy …Rồi ta rón rén tiếp nhận một kinh nghiệm khác:

Đêm yên vắng ngồi yên nh́n quá khứ

Thác trên cao đổ xuống măi trong đầu

Nước cứ chảy, tư tưởng dài lữ thứ

Thời gian nào do dự hỏi ta đâu

(Tĩnh Tọa)

Cuộc hành tŕnh đầy riêng tư của tâm và ư, cả tác động của thời gian trong trạng thái ấy, đă được tác giả tiết lộ một phần…Chúng ta chờ đợi dẫn đi vào nhiều nẻo đường mới lạ khác, nhưng bỗng hành tŕnh chấm dứt ở một chổ ta không ngờ nhất:

Ta không kiếm tâm ḿnh mà bỗng thấy:

Ḱa, đóa hồng đang nở dưới trăng sao

(Tĩnh Tọa)

Ta h́nh như không hiểu lắm sự thể như thế là thế nào, nhưng nếu diển đạt cảm tưởng tức thời của ḿnh, th́ sẽ nói: một kết thúc rất thiền! Và cũng rất thơ. Vâng, tức thời tức chưa kịp suy luận, và đó chính là cái mà nghệ thuật thi ca của thiền tư thi sĩ đem lại cho tâm hồn và khiếu thưởng ngoạn của ta vậy.

Trạng thái đạt đạo của một người tu hành dĩ nhiên không thể chia xẻ bằng ngôn ngữ thường cho chúng ta được, nhưng bài thơ Đạt Đạo của Huyền Không quả là một bài thơ đẹp, vừa về ư và lời, đẹp ở cả khả năng đưa ta lên cao một bậc khỏi những dây nhợ vướng víu của đời thường.

Qua thiền môn thấy trời xanh

Kim Cang kinh tụng chân thành từng trang

Khói hương quyện cảnh mơ màng

Không gian là chiếc y vàng quấn thân

Tuy là bốn câu tả cảnh tu tập chăm chỉ thường nhật ở chùa nhưng đă có sự chuẩn bị cho một vượt thoát: mảnh trời xanh trong hoàn cảnh này đă là một cái ǵ là lạ, khói hương thường lệ đă được chủ thể thấy giữa ḿnh và không gian bao quanh không c̣n ranh giới, không gian rộng lớn có thể thu hẹp lại quấn quanh ta vừa bằng cái áo của ta, hoặc là chính ta trở thành rộng lớn mênh mông trong không gian để mặc vừa cái áo rộng lớn ấy . Tâm thức đă đạt trạng thái chuẩn bị …

Thiền môn xưa sạch phong trần

Kim Cang kinh khép trầm luân thoát rồi

Ta từ sanh tử về chơi

Ngồi trên chóp đỉnh mỉm cười với trăng

Điều ấy đă xảy ra. Cuộc “về chơi” đă tới đích. Không biết tự bao nhiêu kiếp đi lạc vào cơi sinh tử, không biết đă bao nhiêu lần “người đi trong không gian nhịp xe uốn ṿng tử sinh” (*), bây giờ ta đă t́m thấy quê cũ yên vui rũ sạch lầm than. Người đă thầy lại bản tâm. Trạng thái sau cùng là sẽ không c̣n chùa, không c̣n kinh, bặt ngôn ngữ, tất cả chỉ là một sự bừng sáng tuyệt đối của một ngày mới vừa rạng xóa tan cơn mê đời đời kiếp kiếp của quá khứ:

C̣n đâu nữa Kim Cang kinh

Thiền môn biến mất c̣n ḿnh vô ngôn

B́nh minh về ngập hoàng hôn

Cười lên một tiếng tỉnh hồn ngàn năm. 

Sau khi đọc câu “Cười lên một tiếng tỉnh hồn ngàn năm” tôi cũng thấy “đạt” rồi,  không c̣n muốn viết thêm về các bài khác nữa, mặc dù c̣n nhiều bài tôi rất thích. H́nh như đă đến chổ trọn vẹn. Qua mười sáu câu thơ của Đạt Đạo, thi sĩ thiền sư đă dẫn dắt và truyền cho tôi phần nào cái cảm giác “tỉnh hồn” – đó có lẽ là điểm cao nhất mà một bài thơ tạo được nơi nguời đọc nó. Và thế là đủ, tôi xin khép lại nơi đây cảm nghỉ này.

Trên đây tôi không dám viết về tác giả Huyền Không, đúng ra tôi chỉ viết về tôi khi đọc tác giả ấy, mà đọc cũng không trọn vẹn. Như thế lại hơn: đừng nên mang tham vọng làm những việc lớn lao quá sức ḿnh.

Sàig̣n, Mùa Phật Đản Nhâm Th́n

 

(*) Lữ hành của Phạm Duy

 

--- o0o ---
Vi tính: Ngọc Diệu Nguyên Châu
Cập nhật ngày: 01-08-2005

 

(nguồn: http://quangduc.com)

<< về trang Thơ >>