categories: phat phap, phật pháp, thuyet phap, thuyết pháp, phap am, pháp âm, thuyết pháp sư, giảng đạo, giang pháp, thuyet giang phap, thuyết giảng đạo, mp3 thuyết pháp, mp3 thuyet phap, thuyết pháp cd, thuyet phap cd, Phật Thuyết Kinh A Di Đà, Khai Thị, Tinh Hoa Tinh Độ, mp3 thuyết pháp Tinh Hoa Tịnh Độ, phat hoc, phật học, ton giao, mp3 thuyết pháp Hé Mở Cửa Giải Thoát, mp3 thuyet phap Tinh Hoa Tinh Do, mp3 thuyet phap He Mo Cua Giai Thoat, thuyết pháp Bố Thí Cúng Dường, thuyet phap Bo Thi Cung Duong, tôn giáo, Tinh Do, pháp môn Tịnh Độ, chùa Tịnh Độ,Tịnh Độ, Tu Vien, Tu Vien Temple, Tu Vien Tu, Niem Phat Duong, Tu Viện, Niệm Phật Đường, Tu Viện Tự, Tầm Sư Học Đạo, Bổn Tánh Hoàn Nguyên, name: Tu Vien, giang dao, giảng đạo, tam linh, tâm linh, tiem hieu ton giao, tiềm hiểu tôn giáo, hanh phuc, hạnh phúc, hanh phuc gia dinh, hạnh phúc gia đ́nh, cau sieu, cầu siêu, sieu do, siêu độ, cau an, cầu an, thien chua va phat, thiên chúa và phật, cong giao phat giao công giáo phật giáo, vang sanh, văng sanh, trong một kiếp, nhứt kiếp, nhất kiếp, phóng quang độ, cực lạc quốc, cơi cực lạc, niệm Phật nhứt tâm bất loạn, hồng danh đức Phật A Di Đà, sanh về Cơi Phật, sanh ve Coi Phat, phép tu, phep tu, pháp tu Tịnh Độ, tu hoc, tu học, phat tu, phật tử, giai thoat, giải thoát, luc lam trung, lúc lâm trung, luc sap chet, lúc sắp chết, tren giuong benh, trên giường bệnh, niem phat, niệm phật, niem A Di Đa Phat, niệm A Di Đà Phật, A Di Da Phat, A-di-da phat, A-di-đà, Amitaba,Amitābha, Amitabha, viet nam phat giao, Việt Nam Phật Giáo, Vietnamese buddhism

 

Audio Truyện Phật Giáo Audio Kinh điển đại thừa Audio Đại tạng kinh (Nikaya) Audio Kinh Tụng Audio Luận tạng Audio Luật tạng Phật pháp cho người bắt đầu Audio Thiền học Audio Tịnh độ Audio Triết học phật giáo Âm nhạc phật giáo Upload nhạc Phật Giáo Thư viện media tổng hợp Cư sĩ - Diệu Âm (Australia) Pháp Sư Ngộ Thông Pháp Sư Tịnh Không Các bài Thuyết Pháp Truyện Phật Giáo Chết & Tái sinh Nghệ thuật sống đẹp Thơ Thiệp điện tử H́nh ảnh Phật Giáo Ăn chay Hướng dẫn nấu chay Tài liệu chữa bệnh Bồ Tát Hạnh Kinh Điển I Kinh Điển II Lịch sử Phật Giáo Nghi Lễ Danh Nhân Thế Giới Phật Học I Phật Học II Đức Phật Luận Giải Giới Luật Thiền Nguyên Thủy Tổ Sư Thiền Mật Tông Triết Học Phật Giáo
.

 

 

 

 Thơ thiền Lư Trần in trên giấy dó

Sáng 19.05.2005, tại Thư viện khoa học tổng hợp TP.HCM, nhà thơ Nguyễn Duy phối hợp cùng Nhà xuất bản Văn hóa Sài G̣n đă khai mạc triển lăm “Thơ thiền Lư Trần in trên giấy dó” và giới thiệu tập sách “Thơ thiền Lư Trần” do nhà thơ Nguyễn Duy chủ biên. Tới dự lễ khai mạc có bà Nguyễn Thế Thanh, Phó giám đốc Sở Văn hóa – Thông tin TP.HCM cùng đông đảo các văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, các cơ quan thông tấn báo chí cùng bạn bè thân hữu của nhà thơ.

Thơ thiền Lư Trần là công tŕnh công phu của nhà thơ Nguyễn Duy cùng nhóm cộng tác trong bắt đầu từ năm 2000, đặc biệt là sự đóng góp của hai nhà thơ ở nước ngoài là ông Nguyễn Bá Chung và nhà thơ Mỹ Kevin Bowen cho phần dịch sang tiếng Anh. Tác phẩm chọn lọc 30 bài thơ thiền tiêu biểu trong kho tàng thi ca gần 1000 năm của dân tộc. Ngoài việc sưu tầm, biên soạn, dịch thơ, Nguyễn Duy c̣n tự ḿnh chụp những bức ảnh minh họa rất độc đáo, in đậm dấu ấn thiền, để minh họa cho các bài thơ.

Từ ngày tuyên bố không làm thơ nữa, Nguyễn Duy đă dồn tất cả tâm huyết và tài năng của ḿnh cho việc sưu tầm và phổ biến những tinh hoa văn hóa của cha ông để lại. Không đơn giản là sưu tầm và in ấn, ông c̣n muốn lưu giữ những tác phẩm vô giá ấy dưới những h́nh thức trang trọng hơn cách thức truyền thống, đó là giữ ǵn tinh hoa cổ bằng chính những vật liệu quư hiếm nhất mà cha ông đă sáng tạo ra, in thơ trên giấy dó là một trong những t́m ṭi và thể hiện thành công của ông cùng con trai và nhóm cộng sự.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lê Văn Tṛn, Giám đốc Tổng ty Văn hóa Sài G̣n bày tỏ sự khâm phục công sức lao động lặng lẽ của nhà thơ Nguyễn Duy cùng nhóm cộng sự, ông nói: “Tác phẩm “Thơ Thiền Lư Trần” in trên giấy dó khổ lớn (1,1mx 0,8m), một loại giấy được những người thợ Việt Nam tài hoa sản xuất bằng phương pháp thủ công và hầu như không tương thích với bất kỳ một loại máy in thông thường nào, đă được hoàn thành bằng tâm, tài và sức của nhà thơ Nguyễn Duy và nhóm cộng tác, không hề nhận bất cứ một sự tài trợ nào khác”.

Nguyễn Duy cho biết, ông có dự định sẽ cộng tác với Nhà xuất bản Văn hóa Sài G̣n thực hiện một tủ sách về những tinh hoa của văn hóa Việt Nam mà tập sách “Thơ thiền Lư Trần” là cuốn mở đầu. Trong lời tựa cho tập sách, TS Lê Mạnh Thất viết: “Việc tập hợp lại một số bài thơ thiền tiêu biểu của Nguyễn Duy giúp người đọc có cái nh́n mới không chỉ về nền văn hóa trong quá khứ của dân tộc Việt Nam mà c̣n từ nền văn hóa quá khứ ấy xây dựng một lối sống mới trong quan hệ với đồng loại, với thế giới xung quanh”. Đây quả là một nhận xét đúng mực cho những nỗ lực của Nguyễn Duy và nhóm cộng sự trong suốt 5 năm qua.

Triển lăm sẽ mở của đến hết ngày 25.05.2005, ngơời yêu thơ cổ có thể mua tập sách in rất đẹp này cùng chữ kư của nhà thơ Nguyễn Duy ngay tại triển lăm, giá bán: 250 ngàn đồng.

T.P

 

 

Nguyễn Duy triển lăm "Thơ Thiền"
Món quà dâng tặng Thăng Long 995 tuổi

Sau TP Hồ Chí Minh, Văn Miếu - Quốc Tử Giám ngày 9-10 là nơi nhà thơ Nguyễn Duy triển lăm tập sách Thơ thiên Lư - Trần in bằng ba thứ tiếng Hán - Việt - Anh trên giấy dó. TS. văn học Đào Tuấn Ảnh có cuộc tṛ chuyện với nhà thơ Nguyễn Duy.

 * Nghe nói anh rất vất vả để chuẩn bị cho cuộc triển lăm thơ đặc biệt này?

 - Vâng, tôi phải chở từ trong miền nam ra hai tấn thơ, gồm sách thơ, lịch thơ, 70 khung kính thơ khổ lớn và suốt tuần qua các thành phần ban tổ chức cùng bạn bè đă phải làm việc tối tăm mặt mũi, với mong muốn cuộc triển lăm này thật sang trọng và "hoành tráng".

 * Với những cuộc triển lăm thơ từ gần chục năm nay phải chăng anh đă khiến cho nghệ thuật tạo h́nh, các họa sĩ mất vị thế độc tôn trong tṛ chơi "sắp đặt" (installation) của họ?

 - Sắp đặt không mới đối với nghệ thuật tạo h́nh và sân khấu thế giới. Song đối với nghệ thuật ngôn từ nó hoàn toàn mới lạ.

 Đổi mới ngôn ngữ luôn là một nhu cầu nội tại của nghệ thuật; "sắp đặt" cũng là một dạng đổi mới đó.

 Với sự trợ giúp của các loại ngôn ngữ đồ vật, h́nh thể, họa sĩ và nhà văn muốn làm nổi bật và phong phú thêm ngôn ngữ đặc trưng của loại h́nh nghệ thuật của ḿnh, chuyển tải được tinh thần, tư tưởng của tác phẩm.

 Riêng đối với triển lăm - sắp đặt thơ thiền tôi muốn sử dụng ngôn ngữ cảnh vật, đồ vật để thể hiện tinh thần cơ bản của thiền học nước Việt: đó là sự gần gũi với đời, với người.

 Riêng nhà Thái Miếu và không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám tự nó đă là một không gian "sắp đặt" lư tưởng , đầy chất thơ, ở đó giữa thơ và đời sẽ không c̣n ranh giới.

 Tôi sẽ không "gây rối" thêm cho cảnh sắp đặt tự nhiên này ngoài điểm nhấn cho nó là những cây thang tre có kích cỡ khác nhau (khác với thúng mủng, chum vại trong các cuộc triển lăm - sắp đặt Thơ Nguyễn Duy những lần trước).

 * Sau lần "t́m về cội nguồn" này anh đă "ngộ" ra được điều ǵ?

 - Tôi đă tiếp thu được tinh thần cơ bản của các vị liệt tổ liệt tông truyền qua những áng thơ bất hủ: hăy học làm một người b́nh thường, biết sống thanh thản. Với mỗi con người, bất kỳ ở địa vị nào, đều cần một tấm ḷng. Tấm ḷng đó thấm sâu vào những bài thơ tưởng chừng như chỉ mang ư nghĩa chính trị, ví như bài Quốc tộ của thiền sư Pháp Thuận (915-990):

 Bời bời vận nước quấn mây
Trời nam mở lượng đó đây thái b́nh
Thiền tâm thấm tận triều đ́nh
Th́ nhân gian dứt đao binh đời đời

 Nói đến đây lại nhớ Trịnh Công Sơn, mà không hiểu sao tôi cảm thấy sáng tác của anh thấm đẫm tinh thần nhà Phật.

 Một trong những lời ca của anh Sơn luôn đi theo tôi, đó là: Sống trong đời cần có một tấm ḷng, để làm ǵ em biết không? Để gió cuốn đi...

 

Theo Thể thao và Văn

 

Nguyễn Duy: 'Tiềm lực c̣n đang ngái ngủ'

 

"Văn học VN thường bị cho là ít tầm tư tưởng. Tôi muốn đưa ra một minh chứng ngược lại. Vua Trần Thánh Tông có câu thơ làm tôi thấy sởn gai ốc: 'Một sớm bỗng thấy hết được khuôn mặt của mẹ/ Th́ ra khuôn mặt ấy chỉ có một nửa' (bản dịch nghĩa)", nhà thơ Nguyễn Duy nói về tham vọng đưa thơ ra với thế giới.

- Nhà văn không cần bạn đọc, bạn đọc không cần nhà văn, c̣n Hội Nhà văn th́ không cần cả hai, thế tại sao ông c̣n bay ra đây dự Đại hội?

- Chỉ là một cách nói để chỉ một thực trạng. C̣n tôi, vẫn cần bạn đọc, cần gặp bạn văn. "Một công đôi việc", đây c̣n là để tranh thủ ra mua thêm ít giấy dó, cho tập sách - ảnh Thơ Thiền Lư - Trần đang làm.

- Cuốn sách đă làm tới đâu?

- Mới là bản mẫu: một cuốn in ngang khổ 30x40 cm, c̣n cuốn nữa, in dọc, khổ 81x111 cm, dự tính để làm triển lăm, và in túc tắc cho khách "VIP". Lại c̣n phải làm thêm một loạt cuốn khổ 25x25 cm nữa để phát hành đại trà. Triển lăm sẽ mở vào tháng 5 tại TP HCM và tháng 10 tại Hà Nội.

- Không ít thi phẩm trong số đó từng được dịch rất hay, v́ sao ông có ư định dịch lại bằng lục bát?

- Lục bát th́ dễ thuộc, dễ nhớ.

- Từ thơ thiền bước ra "chợ văn", chợ đời, ông thấy thế nào?

- Một ư thiền dạy ta: Cái phi thường nhất của con người là làm một người b́nh thường. Trong khi, nhiều người lại cố làm một người phi thường.

- Những "cú độc chiêu" trong làm sách, làm lịch... có ư nghĩa thế nào với ông?

- Trong khi chưa viết được cái ǵ mới th́ đi làm những việc khác có ích hơn, vừa kiếm tiền giúp vợ con, đó là để làm người b́nh thường đấy thôi.

- "Những việc khác" ở ông tới đây c̣n là ǵ?

- Thơ Thiền Lư - Trần (kèm bản dịch tiếng Anh) thực ra mới chỉ là chặng đầu trong chuỗi "âm mưu" này: đi trọn 10 thế kỷ thơ thiền bao gồm 3 bộ: Lư - Trần, Lê - Nguyễn, từ sau Nguyễn tới nay. Tập Lư - Trần đang cố ra thêm bản tiếng Pháp và sắp tới, sẽ là tiếng Nga, Nhật, Đức... Rồi c̣n dự định đưa thơ Nguyễn Trăi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Cao Bá Quát, Nguyễn Bỉnh Khiêm... lên giấy dó.

- Vậy mà không ít nhà văn VN hiện nay lại bị cho là toàn viết những cái làng nhàng, ít tầm tư tưởng... Ông nghĩ sao?

- Tôi nhớ, nhà văn Kim Lân từng nói: "Ngày xưa, chúng tôi (Kim Lân, Nguyên Hồng...) thấy ḿnh lớn lắm, thậm chí là nhất, thế mà viết c̣n chưa ra ǵ. Huống hồ bây giờ các anh chị chưa viết mà đă thấy ḿnh nhỏ như con kiến, thế th́ làm sao mà ra được tác phẩm lớn?".

- Nhiều đề tài thế sự đang bị bỏ ngỏ. Nhưng Nguyễn Duy đă nhiều lần chứng minh: thơ thế sự cũng có thể làm lớn, làm hay...

- Ôi, tôi th́ viết không từ một cái ǵ. Thế nên bây giờ mới hết sạch cái để viết đây. Trong số những bài tôi đă làm, có thể có một vài bài hay, nhưng giờ nếu tôi làm, th́ chưa chắc có một câu hay một từ hay, như thế chưa thể bắt đầu viết lại được. "Lúc này ta làm thơ cho nhau/ Đưa đẩy mà chi mấy lời ngọt lạt/ Ta ca hát quá nhiều về tiềm lực/ Tiềm lực c̣n ngủ yên...".

- Thế "tiềm lực ngủ yên" từ hồi ấy đến giờ sao?

- Tiềm lực mới từ từ thức dậy, nhưng đang... ngái ngủ.Theo Lao Động

22/08/2005 08:28:43 (GMT+7) - Tin Vietbooks

 

Người Việt Nam đầu tiên in thơ trên giấy dó

Giữa tháng 5-2005, lần đầu tiên ở Việt Nam xuất hiện một cuộc triển lăm. Quyển sách thơ thiền Lư - Trần là quyển sách thơ lớn nhất Việt Nam với kích thước: cao 1,11m; rộng 0,81m do nhà thơ Nguyễn Duy chủ biên và thực hiện, Nhà Xuất bản Văn hóa Sài G̣n cấp giấy phép xuất bản.

Cuốn sách thơ - ảnh đă tập hợp 30 bài thơ thiền tiêu biểu trong thời kỳ Lư - Trần thế kỷ X-XIV, được in trên chất liệu giấy dó - loại giấy làm bằng thủ công của các người thợ tài hoa Việt Nam - giúp người đọc nhận ra một số nét đặc trưng của Phật giáo trong đời sống văn hóa Việt Nam.

Cuốn sách được thực hiện bằng tâm - tài - sức của nhà thơ Nguyễn Duy và nhóm cộng tác với ông.

Những cuộc triển lăm thơ đầu tiên

Tháng 12-1997 ở thành phố Hồ Chí Minh đă diễn ra cuộc triển lăm nghệ thuật về thơ đầu tiên của Việt Nam do nhà thơ Nguyễn Duy tổ chức. Hồi ấy, Nguyễn Duy đă chép thơ của ông lên thúng, mẹt, mành và rất nhiều đồ dùng dân dă khác. Sang năm 1998, lần đầu tiên ở Việt Nam có một nhà thơ đă dùng mấy chiếc ô tô để chuyển thúng, mẹt, điếu cày… của ḿnh ra Hà Nội để tiếp tục cuộc triển lăm. Tiếp đến năm 2000, ông lại một lần nữa trở thành người đầu tiên của Việt Nam đem thơ ra nước ngoài triển lăm. Cuộc triển lăm diễn ra tại Boston - Hoa Kỳ.

Cũng trong năm 2000, Nguyễn Duy nảy ra ư định táo bạo làm một quyển thơ thiền thời Lư - Trần bằng giấy dó. Ông mua giấy về và nhờ các bạn làm trong ngành in in cho, nhưng t́m mọi cách vẫn không sao in được, v́ giấy dó từ xưa đến nay hầu như chỉ dùng để viết chữ nho, vẽ tranh thủy mặc hoặc in các bản khắc gỗ. Riêng ảnh th́ chưa in được trên giấy dó. Ư nghĩ in thơ trên giấy dó cứ thôi thúc ông.

Dịp may đến với Nguyễn Duy khi ông gặp được họa sĩ David Thomas - một cựu chiến binh Mỹ đă qua lại Việt Nam nhiều lần và đang in quyển sách ảnh về Hồ Chí Minh bằng giấy dó. Nguyễn Duy hết sức ngạc nhiên và có ư nghĩ, giấy dó là một chất liệu đặc biệt của Việt Nam, trong khi người thực hiện thành công việc in trên giấy dó là người nước ngoài mà không phải là người Việt Nam. Với ư nghĩ đó, Nguyễn Duy đă nhờ Thomas hướng dẫn t́m mua máy  in để  in giấy  dó. Sau khi được hướng dẫn cặn kẽ, Nguyễn Duy lập tức mua một máy in ở Boston mang về nước. Nhưng khi về đến Việt Nam, ông mới biết loại máy in ông đă mua do một hăng công nghệ thông tin của Mỹ chế  tạo được bán rất nhiều trên thị trường Việt Nam.

Hành tŕnh làm thơ in trên giấy dó

Giấy dó là một chất liệu vô cùng độc đáo. Giấy được những người thợ làm bằng phương pháp thủ công, không dùng xút, không dùng hóa chất cho nên độ bền của giấy rất cao. Màu sắc của giấy có màu vàng nhạt, nên những văn bản được viết trên giấy này mang phong cách cổ xưa rất đặc trưng. Đây cũng là loại giấy rất khó in v́ nó không tương thích với bất cứ loại máy in nào. Đặc biệt là in ảnh lại càng khó hơn nữa. Nhưng khi những bài thơ và h́nh ảnh được in trên giấy dó lại rất có hồn.

Năm 2001, Nguyễn Duy đă trở thành người đầu tiên của Việt Nam in lịch trên giấy dó. Cũng vào năm này, ông bắt đầu bắt tay vào thực hiện quyển thơ trên giấy dó với kích thước lớn: “Thơ thiền Lư - Trần”. Ban đầu, ông vác máy ảnh đi khắp nơi, chụp những h́nh ảnh về chùa v́ phần lớn thơ thời Lư - Trần là của các thiền sư. Xuất phát điểm của Nguyễn Duy từ Trúc Lâm Yên Tử, nhưng sau khi đỉnh Yên Tử về th́ bị tông xe. Suốt 3 năm dưỡng thương v́ tai nạn giao thông, Nguyễn Duy vẫn dịch thơ và lang thang chụp ảnh với khoảng 5.000 tấm, trong đó chỉ chọn được hơn 100 tấm ưng ư.

Về phần nội dung, Nguyễn Duy mất gần 5 năm để hoàn thành. Cuốn thơ mang tên “Thơ thiền Lư - Trần” do nhà thơ Nguyễn Duy chủ biên, điều hành chung và trực tiếp thực hiện in ấn, với sự tham gia của hai giáo sư trường Đại học Massachusetts (Hoa Kỳ): Kevin Bowen và Nguyễn Bá Chung (phần Anh ngữ). Phần Hán văn do Giáo sư Nguyễn Huệ Chi hiệu đính, học giả Lê Mạnh Thát viết lời tựa. Nội dung chủ yếu dựa vào 3 tập văn thơ Lư - Trần (do giáo sư Nguyễn Huệ Chi chủ biên), nhưng tuyển chọn mỗi tác giả 1 bài và là những bài tiêu biểu nhất. Toàn bộ h́nh ảnh minh họa là ảnh của Nguyễn Duy về cảnh vật, thiên nhiên Việt Nam.

Nhà thơ Nguyễn Duy đuợc xem là đă có một bước đột phá ngoạn mục khi thực hiện thành công quyển thơ thiền Lư - Trần in trên giấy dó. Bởi giấy dó là một chất liệu không dễ in. Máy in nhỏ không thể in được, rất may ông mua được một máy in khổ lớn. Nguyễn Duy cho biết, chỉ riêng b́a quyển sách, ông đă phải in hỏng mất 5 b́a mới hoàn thành (giá 700.000đồng/b́a). Thiết bị chụp ảnh cũ kỹ nhưng vẫn phải dùng, tuy ông biết chất lượng h́nh ảnh sẽ bị hạn chế. Đối với việc làm ảnh, quét ảnh chất lượng cao… phải thuê người làm với một khoản chi phí không nhỏ. Nặng kư hơn là chi phí các chuyến bay khứ hồi chụp ảnh vào Nam ra Bắc và các tuyến hành tŕnh đường bộ. Giá thuê thiết kế mỹ thuật cũng là cả vấn đề (500.000đồng/trang). Nguyễn Duy cùng con ḿnh đành tự mua máy và thiết kế, chế bản sách tại nhà, vừa làm vừa sửa mất 3 tháng ṛng.

Giá trị vật chất có thể tính toán được, nhưng với quyển thơ thiền Lư - Trần, giá trị tinh thần là lớn hơn cả. Đó là thời gian, tâm, trí và tài lực làm việc của tác giả và nhóm cộng tác không thể tính toán bằng giá trị vật chất mà là một tài sản tinh thần quư giá. Nói như lời tựa quyển thơ thiền của tiến sĩ Lê Mạnh Thát - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Phật học Vạn Hạnh - TP.HCM: “Việc tập hợp lại một số thơ thiền tiêu biểu của Việt Nam giúp người đọc có cái nh́n mới không chỉ về nền văn hóa trong quá khứ của dân tộc Việt Nam, mà c̣n từ nền văn hóa quá khứ ấy xây dựng một lối sống mới trong quan hệ với đồng loại và thế giới xung quanh”.

Dự kiến sắp tới, Nguyễn Duy sẽ làm hai cuốn thơ thiền c̣n lại, lần lượt giới thiệu những bài thơ với những tác gia tiêu biểu như Nguyễn Trăi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du (phần thơ chữa Hán), Hồ Xuân Hương… cho tới Hồ Chí Minh. Và không chỉ hạn chế ở tam ngữ, các quyển thơ thiền c̣n lại sẽ được dịch đa ngữ: Pháp, Đức, Nga, Nhật, v.v.. tùy theo khả năng cộng tác của nhóm biên dịch. Đây sẽ là dịp để những người yêu thơ thưởng thức những bài thơ thiền độc đáo trên giấy dó, một chất liệu đặc thù do người thợ thủ công Việt Nam chế tạo.

 

Nguyễn Duy và cuốn thơ thiền khổng lồ

Đó là một tập thơ gồm 30 bài của 30 thi sĩ là các vị hoàng đế, đại thần, thiền sư, ni cô, nhà tư tưởng... được nhà thơ Nguyễn Duy tuyển từ kho báu hơn 400 năm của văn học Lư - Trần và được Nhà xuất bản Văn Hóa Sài G̣n chọn làm sản phẩm "mở hàng" của ḿnh vào sáng 17/5/2005.

Kích cỡ sách thuộc loại Guinesss Việt Nam: 80x110 cm, mỗi bài thơ được dựng từ 2 đến 3 trang gồm: nguyên tác chữ Hán, phiên âm - dịch nghĩa và dịch thơ quốc ngữ,  dịch nghĩa và dịch thơ Anh ngữ. Từng trang có ảnh nền, ảnh minh họa, là tác phẩm của Nguyễn Duy.

Trong việc biên dịch có sự cộng tác của giáo sư Nguyễn Huệ Chi (hiệu đính phần Hán học) cùng nhà thơ Mỹ Kevin Bowen và nhà thơ Việt kiều nhiều năm nghiên cứu thiền học Nguyễn Bá Chung. Đầu sách có tiểu luận Đọc thơ Thiền Việt Nam của học giả Lê Mạnh Thát, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Vạn Hạnh. Tổng cộng quyển sách dày 80 trang giấy dó cộng với 80 trang lót nền bằng giấy cao cấp Galgo. Mỗi trang sách là một trang mỹ thuật tổng hợp, từ tinh túy thi ca và tư tưởng của tiền nhân cùng h́nh ảnh mọi miền đất nước: gốc tùng đại thụ hơn 700 năm tuổi, một góc đ́nh xưa, một mái chùa cổ, một chiếc lá rơi, một bông cỏ may bên đường, một con ong, cái kiến...

Nguyễn Duy đă nhiều lần triển lăm thơ ḿnh, và ông từng nghĩ đến Nguyễn Trăi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Cao Bá Quát, Nguyễn Bỉnh Khiêm... Nhưng ông c̣n nghĩ đến cái gốc sâu xa hơn, thơ Việt thời Lư-Trần. Do sự thái b́nh thịnh trị lâu dài của hai triều đại này mà tinh hoa thi ca mang bản sắc văn hóa và tinh thần triết học thuần Việt phát triển rất rực rỡ. Thời sinh viên c̣n lưu lại trong trí nhớ Nguyễn Duy bài tứ tuyệt Ngôn hoài của thiền sư Không Lộ, với hai câu ám ảnh: Hữu thời trực thướng cô phong đỉnh / Trường khiếu nhất thanh hàn thái hư  (Đôi khi thượng đỉnh núi hoang / Buông dài một tiếng hú vang lạnh trời - Nguyễn Duy dịch). Khi lần giở lại từng trang cổ thi, ông càng nhận ra đây c̣n là một túi khôn thâm hậu mà cha ông ta đă đúc kết, như lời nhắn hậu thế của ông vua thi sĩ Trần Nhân Tông (1258-1308) trong bài Cư trần lạc đạo: Nhà ta châu báu thiếu ǵ / Vô tâm với cảnh biết khi nào thiền (Nguyễn Duy dịch).

Cuối năm 2001, sau cuộc triển lăm thơ trên giấy dó tại Hà Nội, Nguyễn Duy âm thầm hành hương lên đỉnh Yên Tử, nơi phát tích của Trúc Lâm Thiền Phái. Rủi thay, chỉ mấy ngày sau, khi về đến Sài G̣n, một tai nạn xe làm ông găy một chân và bể đầu gối, phải mổ để nẹp xương. Khi bắt đầu bước thấp bước cao với cây nạng, ông lại ṃ lên Yên Tử và rong ruổi khắp nơi, chụp hàng ngàn bức ảnh để chọn lại hơn trăm bức cho quyển sách này.

Những tờ giấy dó ngoại khổ, ông phải đặt riêng tận Bắc Ninh. Việc ông chọn lục bát làm thể thơ duy nhất để dịch thơ thiền Lư - Trần là một quyết định bản lĩnh, đă khiến ông tốn nhiều th́ giờ và công sức. Tất cả tiền nong để làm việc này cho đến bây giờ đều do ông tự lo. Cũng đă có doanh nghiệp nước ngoài đánh tiếng muốn tài trợ, nhưng ông từ chối. Ông nói, đây là công việc dựng bàn thờ tổ, không thể nhờ cậy người ngoài.

Sau TP.HCM, có thể cuốn sách sẽ góp mặt tại lễ hội 995 năm Thăng Long - Hà Nội (1010-2005). Và Nguyễn Duy c̣n hy vọng nó sẽ được giới thiệu ở nước ngoài.

Nguyễn Trọng Tín
http://www3.thanhnien.com.vn/News/PrintView.aspx?ID=110309

 

 

---o0o---

Sưu tầm: Diệu An - Lê Hiếu
Tŕnh bày: Nhị Tường

Cập nhật: 01-11-2005

 


(nguồn: http://quangduc.com)

<< về trang Thơ >>