...... ... .

 

Truyện Cổ Phật Giáo
Truyện Thơ Tập 3

Tâm Minh Ngô Tằng Giao
Diệu Phương xuất bản 2004

---o0o---

(21)

ÂN OÁN

 

Cỏ cây, sinh vật thời xưa

Đều cùng biết nói, lại vừa biết nghe

Riêng loài người giỏi mọi bề

Được tôn chúa tể chính vì trí khôn,

Nhưng trong rừng thẳm núi non

Giữa bầy thú dữ cọp luôn đứng đầu

"Chúa sơn lâm" tiếng từ lâu

Giang sơn hùng vĩ ai đâu tranh dành.

Một hôm cọp dạo loanh quanh

Săn mồi kiếm sống thình lình sa chân

Chui đầu vào bẫy thợ săn

Cuồng điên gào thét, hung hăng vẫy vùng

Dễ gì thoát cảnh khốn cùng

Nên nằm yên lặng, hãi hùng, hoang mang.

Hồi lâu thấy bóng áo vàng

Một sư xuất hiện dưới hàng cây xa

Cọp bèn lên tiếng kêu la

Mong sư cứu cọp thoát ra bẫy này

Từ bi, hỷ xả lâu nay

Người tu chắc sẽ ra tay giúp liền.

Quả nhiên sư động tâm hiền

Bẫy kia mở nắp. Cọp bèn thoát ra.

*

Ngay khi khổ nạn vượt qua

Cọp gầm, cọp thét vang xa núi rừng,

Mắt hằn lửa hận bừng bừng

Nhìn sư hăm dọa vô cùng hung hăng:

"Loài người độc ác ai bằng

Hại ta mọi cách nên giăng bẫy này

Giết ngươi để trả thù ngay

Khó mà thoát móng vuốt đây! Đừng hòng!"

Sư bình thản, giọng ung dung:

"Thế gian cõi tạm ta không tiếc gì

Con người sống ở thác về

Có sinh có tử lạ chi cuộc đời

Chết là giải thoát kiếp người

Nhưng ta muốn nói một lời thiết thân:

Ngài là chúa tể sơn lâm

Nhận ân, trả oán vô ngần ô danh

Rồi đây khắp chốn rừng xanh

Còn ai kính trọng kẻ dành ngôi cao!"

Cọp nghe hợp lý phần nào

Xuôi tai bèn nói: "Ta đâu ngại gì

Chúng ta giờ hãy cùng đi

Hỏi ba nhân chứng tức thì rõ ngay

Rằng loài người ác lắm thay

Nếu mà đúng vậy xác này của ngươi

Thời ta ăn sống nuốt tươi

Ngươi nghe cho rõ kẻo rồi lại than!"

Sư bèn đáp lại nhẹ nhàng:

"Ta bằng lòng vậy, phàn nàn chi đâu!"

*

Đi giữa đường gặp chú trâu

Cọp lên tiếng hỏi. Ngẩng đầu trâu than:

"Loài người độc ác bạo tàn

Bắt tôi làm lụng vô vàn khổ đau

Lại còn roi quất trước sau

Suốt ngày đói bụng ai nào thương cho

Vứt ra một nắm rơm khô

Đến khi kiệt sức bỏ lò sát sinh

Nơi đây chịu đủ cực hình

Lóc da, xẻ thịt, quả tình ác thay!"

*

Sư đi. Cọp vội theo ngay

Gặp thêm nhân chứng là cây bên đường,

Cây me ủ rũ, tang thương,

Cọp lên tiếng hỏi: "Người thường qua đây

Hiền hay dữ bạn cho hay?"

Cây me thoáng nghĩ đáp ngay chẳng nề:

"Loài người thiện, ác đôi bề

Khi tôi còn bé, người quê vùng này

Bón phân, tưới nước hàng ngày

Giúp tôi tươi tốt, giờ đây trưởng thành,

Nào ngờ trái hãy còn xanh

Người ta đã vội trèo nhanh lên rồi

Tranh nhau hái trái, dập vùi

Khiến tôi gốc, ngọn tơi bời bấy lâu

Lá rơi, cành gẫy, thân đau

Loài người thiện ít, ác đâu quá nhiều!"

*

Sư đi, cọp lại kề theo

Gặp thêm chú khỉ đang trèo trên cây,

Cọp bèn hỏi chú khỉ này

Khỉ ta còn nhỏ, nhíu mày nghĩ suy

Xong rồi hỏi lại cọp kia:

"Tôi đây muốn biết chuyện gì xẩy ra?"

Cọp bèn vội vã kể qua

Đầu đuôi câu chuyện. Khỉ ta nghe rồi

Đăm chiêu, nhăn nhó liên hồi

Sau cùng lên tiếng: "Chuyện thời khó tin

Ngài là chúa tể khắp miền

To con, dũng mãnh, uy quyền từ xưa

Bẫy nào mà lọt cho vừa

Thấy tôi khờ dại nói đùa chớ nên

Mắt không thấy, tôi chẳng tin!"

Cọp nghe bực bội gầm lên: "Được rồi!

Lưng ta mi hãy leo ngồi

Ta đưa đi đến tận nơi, rõ liền!"

Khỉ con đồng ý leo lên

Theo sư và cọp tới miền thợ săn.

Tới nơi cọp chỉ bẫy giăng

Tỏ ra không hiểu, khỉ nhăn nhó hoài

Khỉ ta đóng kịch thật tài:

"Bẫy thời kín mít sao ngài vào trong?"

Cọp càng tức tối trong lòng

Muốn cho khỉ hiểu cũng không khó gì

Nhờ sư mở nắp bẫy kia

Trổ tài biểu diễn cọp thì nhảy luôn

Chui vào. Bẫy sập kinh hồn.

Khỉ quay qua hỏi sư ông tức thời:

"Vậy sư lúc đó đâu rồi?"

Cọp từ trong cũi cướp lời nói ra:

"Sư này xuất hiện nẻo xa

Bất ngờ đi lại phía ta đang ngồi!"

Nghe xong khỉ nói: "Rõ rồi!

Bây giờ tôi hiểu đầu đuôi sự tình,

Sư ông lo việc tu hành

Đường ông xin cứ đi nhanh về chùa

Thời giờ đâu có dư thừa

Mà mua phiền não, dây dưa chuyện người!"

Hướng vào trong bẫy cọp ngồi

Khỉ nhe răng giỡn: "Phận tôi yếu hèn

Chúa sơn lâm là bề trên

Tôi đâu giúp được, chớ nên mong nhờ

Chúc ngài lại gặp bất ngờ

Gặp người đến cứu, xin chờ dịp may

Giờ tôi tạm biệt ngài đây!"

Nói xong khỉ tót lên cây chuồn liền.

Bóng sư khuất nẻo rừng bên,

Mắc lừa, cọp giận cuồng điên thét gầm

Đêm về rừng núi âm thầm ...

 

(phỏng theo bản văn xuôi

của HUỲNH VĂN BỘ)

 

(22)

ẤM TRÀ PHÚC ĐỨC

 

Thưở xưa có vị tu hành

Thật là đức hạnh nổi danh vô cùng

Thầy tên là sư Chánh Thông

Lâu nay muốn kiếm trong vùng rừng thưa

Một nơi thuận tiện xây chùa

Giúp cho Phật tử chỗ tu dễ dàng.

Một hôm đầy ánh trăng vàng

Sau khi tắm suối, sư đang trở về

Băng ngang giữa cánh rừng khuya

Bỗng nghe vẳng tiếng ai kia kêu thầy,

Quay nhìn quanh quất đâu đây

Thấy ngay thấp thoáng dưới cây bóng hình

Người trông giống hồ ly tinh

Bước ra đảnh lễ cúi mình thưa ngay:

"Con xin phép hướng dẫn thầy

Tới nơi thích hợp để xây dựng chùa!"

Lời người lạ thoảng như ru

Sư nghe ưng thuận rất ư vui mừng

Cả hai đêm đó lên đường

Vượt đèo, lội suối, băng rừng, trèo non

Tới nơi thoả nguyện chờ mong

Ngọn đồi thơ mộng mênh mông vô cùng

Sư nhìn khoảnh đất rất mừng

Và rồi quyết định chọn vùng này ngay

Sẽ xây chùa tại chốn đây

Bõ công tìm kiếm bao ngày tháng qua.

Thời gian thấm thoắt trôi xa

Chùa nay hoàn tất thật là khang trang

Mậu Lâm Tự tỏa đạo vàng

Anh chàng chỉ lối dẫn đường thuở xưa

Giờ đây tìm đến thăm sư

Khẩn cầu xin ở lại tu nhiệt tình.

Dù trông giống hồ ly tinh

Sư nào câu nệ dáng hình, nhận ngay

Thâu làm đệ tử từ đây

Đặt tên Thủ Hạc ngày ngày kệ kinh

Chuyên tâm ra sức học hành

Lại chăm lo việc ở quanh trong chùa.

*

Tháng ngày qua tựa thoi đưa

Giờ đây sư Chánh Thông xưa già rồi

Một ngày sư cũng lìa đời

Trụ trì chùa cũ nhiều người lên thay

Để rồi lại đến một ngày

Tuổi già lần lượt rời ngay cõi trần,

Riêng Thủ Hạc vẫn yên phần

Vẫn luôn mạnh khoẻ, chuyên cần lo tu.

Đến đời hoà thượng Nguyệt Chu

Trụ trì thứ bảy của chùa Mậu Lâm

Trong chùa mọi việc chi cần

Một tay Thủ Hạc lãnh phần lo toan

Trung thành, chu đáo, đảm đang

Giúp luôn cả đám dân làng địa phương

Giúp thêm cả khách hành hương

Sức luôn cố gắng, tâm thường an vui.

*

Một năm lễ lớn tới rồi

Trên chùa chuẩn bị đón người hành hương

Tính ra số khách thập phương

Vài ngàn người sẽ tìm đường lên đây

Chùa lo mọi việc xong ngay

Chỉ riêng nước uống vào ngày mai thôi

Sao cho đủ khắp mọi người

Ấm trà thật lớn kiếm thời khó sao!

Sư Nguyệt Chu lo biết bao

Tới lui nghĩ ngợi, ra vào thở than

Chợt nghe Thủ Hạc trấn an:

"Con xin đi tới ngôi làng quen xa

Mượn về một chiếc ấm trà

Ấm này vĩ đại đủ pha ngàn người

Cách đây ngàn dặm mà thôi!"

Sư nghe mừng rỡ nhưng rồi lo âu:

"Xa ngàn dặm dù đi mau

Chỉ trong một tối kịp đâu quay về,

Dễ chi mượn được ấm kia

Ngày mai nước uống chắc gì có đây!"

Nghe xong Thủ Hạc thưa ngay:

"Con đi tức khắc, xin thầy yên tâm!"

Mang đôi giầy cỏ vào chân

Tức thời đệ tử biến luôn khỏi chùa.

Sáng sau hoà thượng Nguyệt Chu

Đang ngồi thiền định tĩnh tu giữa phòng

Chợt nghe rộn rã ngoài song

Biết ngay Thủ Hạc về trong chùa này

Sư nhìn ra thấy lạ thay

Ấm trà vĩ đại để ngay hiên ngoài

Sư kinh ngạc đến ngẩn người

Rồi ngài sung sướng thốt lời ngợi khen

Ấm trà được sử dụng liền

Đun sôi trà bốc hơi lên thơm lừng

Hương thơm thanh thoát lạ lùng

Vô cùng dễ chịu, vô cùng dịu êm

Uống vào sảng khoái vô biên

Bao người xin uống quả nhiên hài lòng,

Ấm như một suối nguồn trong

Rót trà đãi khách mãi tuôn chẳng ngừng

Mọi người ca tụng tưng bừng

Anh chàng Thủ Hạc vui mừng nói ngay:

"Người ta gọi ấm trà này

Là trà phúc đức xưa nay giúp người

Trong đây tám món tuyệt vời:

Bệnh thời biến mất. Sức thời tăng thêm,

Bao nhiêu lo sợ dứt liền,

Phát sinh trí tuệ. Nhân duyên tạo nhiều

Được người tôn trọng kính yêu,

Bao nhiêu tai nạn thảy đều tránh qua,

Và tăng tuổi thọ thêm ra

Ấm trà phúc đức quả là quý thay!"

*

Đã qua bao tháng cùng ngày

Anh chàng Thủ Hạc chùa này sống dai

Trụ trì chùa tới thứ mười

Anh chàng vẫn khoẻ, thân người trẻ trung

Lại thêm tráng kiện vô cùng

Bà con Phật tử đều cung kính chàng.

Một hôm nắng đẹp hanh vàng

Thênh thang nắng rọi, rộn ràng chim ca

Anh chàng Thủ Hạc nhà ta

Ra ngồi tắm nắng bên hoa sân chùa

Thả hồn theo gió thơm đưa

Nhẹ trôi vào giấc ngủ trưa ngon lành

Để rồi bỗng hiện nguyên hình

Hồ ly là cáo, thân hình xấu xa,

Bất ngờ có khách bước ra

Nhìn qua thấy chú cáo già ngủ say

Vội vàng hoảng hốt kêu ngay:

"Hồ ly xuất hiện chốn này! Kinh sao!"

Chàng Thủ Hạc nghe ồn ào

Giật mình tỉnh giấc kịp đâu thu hình

Đông người xúm lại thình lình

Chanh chua xỉa xói, bất bình thét la:

"Bây giờ lộ mặt thật ra

Ai ngờ mi lại chính là hồ ly

Tưởng rằng núp bóng từ bi

Tu hành học Phật xóa đi nghiệp mình

Hồ ly vẫn hiện nguyên hình

Súc sinh lại vẫn súc sinh khác gì

Cút mau khỏi chốn này đi

Xác thì xấu xí, thân thì tanh hôi!"

*

Nghe xôn xao vọng tiếng người

Trụ trì vội bước ra nơi sân chùa

Anh chàng Thủ Hạc kính thưa:

"Thầy và đồng đạo vốn từ lâu nay

Hết lòng chiếu cố thân này

Lòng tôi cảm kích bao ngày khó quên

Nay xin báo đáp ơn trên

Đem thần thông diễn ngay liền quản đâu

Chuyện xưa tích cũ đã lâu

Rừng kia xin hãy quay đầu nhìn xem!"

Trong khu rừng rậm kế bên

Hiện ra cảnh giới trang nghiêm lạ lùng

Phật Đà thuyết pháp giữa rừng

Bao nhiêu đệ tử chập chùng vây quanh

Mọi người kinh ngạc thật tình

Cùng nhau quỳ lạy lòng thành kính dâng

Chợt nghe Thủ Hạc nói rằng:

"Tôi xin từ giã đạo tràng giờ đây

Từ biệt chùa, từ biệt thầy

Ấm trà phúc đức dâng ngay biếu chùa

Để làm kỷ niệm nghĩa xưa!"

Nói xong Thủ Hạc cũng vừa lao đi

Thân như ánh chớp khác chi

Nhắm khu rừng thẳm hồ ly biến rồi.

*

Tuy mang xác cầm thú thôi

Nhưng mà tư tưởng tuyệt vời cao xa

Từ bi, hỷ xả, vị tha

Súc sinh đâu nữa, ngẫm ra là người!

Là người sống ở trên đời

Tuy hình hài vậy, tâm thời xấu xa

Than ôi ngẫm kỹ chẳng qua

Chỉ là dã thú, còn là người đâu!

 

(phỏng theo bản văn xuôi

của PHẠM NGỌC KHUÊ)

 

(23)

CHẬU RỬA CHÂN

 

Thời gian đầu mới xuất gia

La Hầu La quả thật là đáng chê

Thân chưa thuần thục mọi bề

Lời thời thô thiển người nghe buồn lòng

Ý thời ô nhiễm vô cùng

Phật Đà hay biết tìm đường giúp thêm

Đưa về tịnh xá kề bên

Tu tâm, sửa tánh ngài khuyên hàng ngày.

*

Một hôm Phật ghé nơi này

La Hầu La vội đứng ngay bên hầu

Ngài bèn dạy: "Tu đạo mầu

Phải cho tinh tấn chớ đâu lơ là

Ngươi vào bưng chậu nước ra

Ta cần nước sạch để mà rửa chân!"

La Hầu La chẳng ngại ngần

Tuân lời, mang nước, rửa chân hầu ngài

Rửa xong Phật hỏi khoan thai:

"Nước này nhìn lại còn ai muốn dùng?"

La Hầu La: "Bạch Thế Tôn!

Nước nay nhơ nhớp có còn sạch đâu

Nấu ăn dùng chẳng được nào

Dù cho súc miệng thấy sao khó lòng!"

Phật bèn dạy: "Đúng vô cùng

Nhà ngươi cũng vậy so không khác gì

Cung vàng điện ngọc xa lìa

Tìm về núp bóng từ bi tu hành

Không chuyên cần, không tinh anh

Thân mình ô nhiễm, miệng mình nhớp nhơ

Thời ba món độc bất ngờ

Tham, sân, si đó đón chờ hại ta

Đưa tâm ý vào đường tà

So cùng nước rửa chân mà khác chi!"

*

Tiếp theo Phật dạy: "Nước kia

Bẩn rồi đem đổ ngay đi tiếc gì!"

La Hầu La vội đổ đi

Phật bèn nói tiếp: "Vậy thì giờ đây

Nếu mang đựng thức ăn này

Chậu còn dùng được nữa hay hết rồi?"

La Hầu La vội trả lời:

"Thưa rằng nước bẩn đựng nơi chậu này

Dù cho đã đổ hết ngay

Đồ ăn thức uống chứa đây khó lòng!"

Phật bèn dạy: "Đúng vô cùng

Nhà ngươi cũng vậy so không khác gì

Làm sa môn vẫn sân si

Miệng không thành tín, tâm thì u minh

Chẳng hề tinh tấn tu hành

Tiếng đồn không tốt quả tình vang đi

Tựa như chậu nước dơ kia

Đồ ăn thức uống đựng chi được nào!"

Phật dùng chân hất nhẹ vào

Khiến cho cái chậu lăn nhào qua bên

Nghiêng qua, nghiêng lại trên thềm

Phật bèn lên tiếng hỏi thêm: "Chậu này

Nếu mà bị bể ra ngay

Thì ngươi có tiếc chậu này hay không?"

La Hầu La: "Bạch Thế Tôn

Chậu này dùng để rửa chân dơ rồi

Bể thời chỉ tiếc chút thôi

Chậu đâu còn quý như hồi xưa kia!"

Phật bèn dạy: "Ngươi khác chi

Thân không gìn giữ, lời thì ác thô

Mang bao ý tưởng nhiễm ô

Khác chi cái chậu vì vô ích rồi

Chẳng còn ai tiếc thương ngươi

Một khi ngươi chết tức thời khổ đau

Thân ngươi luân chuyển qua mau

Trong ba đường dữ trước sau quay cuồng!"

La Hầu La hối vô cùng

Nghe xong hổ thẹn trong lòng biết bao

Lỡ gây lầm lỗi thuở nào

Giờ nghe Phật dạy dạt dào từ bi

Cõi lòng bừng sáng tức thì

Thành tâm sám hối, vội quỳ lạy ngay.

Ngẫm xem trong cõi đời này

Thợ rèn dùng sắt, hàng ngày chăm lo

Cạo đi sét rỉ sét dơ

Mới mong sắt trở thành đồ tốt đây,

Người học đạo giống vậy thay

Thói hư tật xấu thẳng tay loại trừ

Giữ cho trong sạch tâm tư

Mới mong đi trọn đường tu tốt lành.

 

(phỏng theo bản văn xuôi

của MINH CHÂU)

 

(24)

CHIM CÚ MÈO

 

Ngày xưa trên một cành cây

Cú mèo làm tổ nơi đây lâu rồi

Tổ chim gáy cũng gần thôi

Đôi bên thân mật rong chơi tà tà.

Cú mèo một bữa ghé qua

Giã từ chim gáy, dọn nhà khỏi đây

Ngạc nhiên chim gáy hỏi ngay:

"Bác đi đâu thế? Chốn này đang yên!"

Cú mèo: "Tôi phải dọn liền

Dời nhà cho lẹ qua miền phía Tây!"

Tò mò chim gáy: "Lạ thay

Nơi đây sinh sống bao ngày êm xuôi

An lành, thoải mái, vui tươi

Tại sao bác lại muốn dời tổ đi?"

Cú mèo:"Tôi chẳng dấu chi

Vùng này dân chúng ưa gì tôi đâu!"

Dịu dàng chim gáy khuyên mau:

"Chúng mình hàng xóm thân nhau lâu rồi

Nên tôi thành thật ngỏ lời

Chính vì tiếng bác người đời chẳng ưa

Tiếng kêu buồn thảm vang đưa

Nghe vừa chết chóc lại vừa tang thương

Tưởng như xui xẻo trăm đường

Cho nên nếu bác bỏ phương Đông này

Dọn nhà qua phía phương Tây

Tiếng kêu chẳng chịu đổi thay chút gì

Người ta cũng chẳng ưa chi

Để rồi tìm cách đuổi đi sớm chiều,

Bác mà thay đổi tiếng kêu

Người ta chuyển ghét thành yêu mấy hồi!"

*

Sau khi chim gáy dứt lời

Cú mèo giận dữ về dời tổ ngay

Bỏ đi mãi tận miền Tây

Xa miền Đông bấy lâu nay muộn phiền

Đúng lời chim gáy nhủ khuyên

Đúng như chim gáy đã tiên đoán rồi

Tới miền Tây ít lâu thôi

Cú mèo chẳng được mọi người mến ưa

Người ghét bỏ, kẻ đuổi xua

Cú mèo nửa hận, nửa như chán đời

Bèn bay xa lánh loài người

Xa luôn loài vật, mặt trời, mặt trăng

Tìm núi thẳm, kiếm rừng hoang

Nơi đây làm tổ vương mang hận lòng.

 

(phỏng theo bản văn xuôi

của NHƯ THỦY)

 

(25)

VUA RẮN NÚI PHỔ ĐÀ

 

Thuở xưa đức Quán Thế Âm

Chọn nơi đây chốn sơn lâm tuyệt vời

Mở mang Phật pháp giúp đời

Đạo tràng xây dựng cho người tu tâm,

Núi tên là Phổ Đà Sơn

Có vua rắn nọ vẫn thường ở đây

Họ hàng nhà rắn đông thay

Và riêng vua rắn lâu nay tu hành

Nghìn năm tu luyện tinh anh

Phép thần thông giỏi nổi danh xa gần.

Rắn thua đức Quán Thế Âm

Sau khi đấu phép thần thông tranh tài

Mới đành chịu nhượng bộ ngài

Cho ngài mượn núi làm nơi đạo tràng,

Rắn lo ngại cho họ hàng

Bị người giết hại nguy nan vô cùng.

Đức Quán Âm: "Hãy an lòng

Họ hàng nhà rắn hiện trong núi này

Cứ yên cư ngụ nơi đây

Người và rắn sống chung đầy tình thương

Ai làm hại phải bồi thường

Mạng đem thường mạng khó đường tránh qua,

Quyền vua rắn xử chẳng tha

Sẽ niêm yết bảng gần xa khắp vùng

Và loan báo rõ lệnh chung

Để người gìn giữ tránh đường sát sinh!"

Thế là trên ngọn núi xanh

Đạo tràng nghiêm túc lập thành nơi đây

Đã qua bao tháng cùng ngày

Hành hương khách ghé núi này thật đông

Người và rắn sống yên lòng

Người không hại rắn, rắn không cắn người.

Nhiều chùa xây cất khắp nơi

Tăng, ni, Phật tử vang lời cầu kinh.

*

Vùng này có chú Tiểu Đinh

Thường hay chơi nghịch phá quanh xóm làng

Tổ chim tìm đập tan hoang

Chuồn chuồn, châu chấu, bướm vàng chẳng tha.

Hôm nay chú trốn mẹ cha

Lén leo lên núi nhởn nha một mình

Dạo quanh tìm dịp sát sinh

Đến khi đói bụng ghé nhanh vào chùa

Xin ăn uống lúc ban trưa

No nê lại chạy rỡn đùa khắp nơi

Khi gần lúc xế chiều rồi

Đến con đường nọ chú ngồi nhìn quanh

Chợt đâu thấy dưới cỏ xanh

Có con rắn nhỏ bò nhanh tìm đường

Trốn bò cạp lớn kinh hoàng

Đang nhanh chân rượt phía đằng sau đuôi

May thay tới lạch suối rồi

Rắn lao mình xuống vội bơi qua bờ,

Nước ngăn bò cạp bất ngờ

Nó đâu biết lội đứng đờ người ra

Đành quay lui, khó vượt qua,

Tiểu Đinh tinh nghịch nghĩ ra mưu liền

Lượm cành cây rớt kề bên

Bắc cầu qua lạch ngang trên đôi bờ

Chú bò cạp chẳng chần chờ

Bò qua rượt đuổi rắn như điên cuồng

Tấm thân rắn nhỏ thảm thương

Trốn không thoát kịp trăm đường đớn đau

Bị bò cạp cắn hồi lâu

Quằn người ra chết, còn đâu nẻo về,

Tiểu Đinh vui thích thoả thuê

Reo lên khoái chí vừa đi vừa cười.

*

Núi rừng khuất bóng mặt trời

Tiểu Đinh vội vã tìm nơi ngủ nhờ

Ghé vào chùa. Thật bất ngờ

Vừa trông thấy mặt là sư giật mình

Lắc đầu hỏi, giọng thất kinh:

"Trông con nét mặt quả tình nguy thay

Bao nhiêu ám khí phủ đầy

Chắc con khó sống qua ngày mai đâu,

Nói cho thầy biết thật mau

Gần đây con có phạm vào tội chi

Sinh linh có giết hại gì

Khiến cho phúc đức mất đi thảm sầu?"

Tiểu Đinh hốt hoảng lắc đầu

Sau khi ngẫm nghĩ hồi lâu, thưa thầy

Rằng mình tinh nghịch mới đây

Giúp bò cạp giết rắn ngay trên đồi.

Sư vừa nghe nói dứt lời

Tức thời hốt hoảng kêu trời, khẽ than:

"Thật khó khăn! Thật nguy nan!

Thế nào vua rắn cũng làm hại ngay

Đòi con thường mạng, thảm thay

Khó mà trốn thoát nạn này được đâu!"

Tiểu Đinh sợ hãi van cầu

Xin sư chỉ cách nhiệm mầu cứu nguy.

Cúi đầu sư vội nghĩ suy

Hồi lâu lên tiếng từ bi giúp người:

"Chỉ còn cách tụng kinh thôi

May ra công đức do nơi lòng thành

Tạo ra một chút duyên lành

Cứu con thoát khỏi tội tình nghiệp oan!"

Sư bèn thả quả chuông vàng

Nới dây, hạ thấp xuống ngang hiên ngoài

Lệnh cho chú nhỏ vào ngồi

Khuyên luôn niệm Phật đồng thời cầu kinh,

Chuông vàng sư hạ xuống nhanh

Che cho chú nhỏ giấu mình bên trong,

Bên ngoài sư dốc một lòng

Mở kinh ngồi tụng vô cùng nghiêm trang

Khơi đèn, thắp nến, đốt nhang

Lạ thay khi mở kinh vàng ra xem

Không nhìn thấy chữ! Ngạc nhiên!

Trang kinh trắng xoá báo điềm tai ương

Mõ thời im tiếng chẳng vang

Dùi càng gõ mạnh mõ càng lặng câm

Sư lòng hoảng hốt vô ngần

Miệng luôn niệm Phật dốc tâm khẩn cầu.

Bỗng nhiên vua rắn từ đâu

Hiện ra giận giữ, cái đầu lắc lư

Đến ngay bên cạnh chỗ sư

Quấn chung quanh quả chuông xưa ba vòng

Vang lên tiếng rít hãi hùng

Và rồi sau đó lạnh lùng buông ra

Biến vào bóng tối nhạt nhoà

Ngoài song chánh điện trăng tà khuất mây.

Sư liền vội chạy đến ngay

Kéo chuông lên ngó trong đây thế nào

Thật là kinh khủng biết bao

Tiểu Đinh đã biến chốn nao mất rồi

Chỉ còn một vũng máu thôi

Dính quanh mớ tóc của người trẻ thơ.

Nhắm nghiền cặp mắt hiền từ

Sư lên tiếng niệm Phật A Di Đà

Một mình lẩm bẩm xót xa:

"Chót gây nghiệp dữ khó mà thoát đây

Nhân nào quả nấy xưa nay

Dễ gieo nhân ác, khó gây quả lành!"

Với tâm từ, với lòng thành

Ba ngày liên tiếp sư dành tụng kinh

Cầu cho chú nhỏ Tiểu Đinh

Linh hồn sớm được siêu sinh trọn bề.

 

(phỏng theo bản văn xuôi

của PHẠM NGỌC KHUÊ)

 

(26)

QUẢ CAM OAN NGHIỆT

 

Lái buôn tên gọi Tàu Dư

Mỗi năm gần Tết thường ưa mang hàng

Đi xa, đến một xóm làng

Bán buôn quen biết đã hằng bao năm

Vì chàng tính chẳng khó khăn

Cho nên công việc kiếm ăn dễ dàng

Khách chưa trả được tiền hàng

Chàng bèn bán chịu để sang năm đòi

Càng thêm khách, càng thêm lời

Khi hàng mau hết của thời sinh sôi.

Mỗi khi ghé đến đây rồi

Tàu Dư thường đến ở nơi nhà này

Bánh bèo được bán tại đây

Nhưng người mua bánh lâu nay không nhiều

Phan Phiên là chủ, sống nghèo

Tàu Dư ở đậu biết điều giúp thêm

Tình thân nảy nở đôi bên

Ngày qua tháng lại vững bền tốt thay!

Năm năm lui tới nhà này

Tàu Dư kia bỗng một ngày biến luôn

Cảm tình trong việc bán buôn

Thấy chàng vắng bóng bà con ngỡ ngàng

Xôn xao trong đám khách hàng

Xúm nhau bàn tán rộn ràng ít lâu

Để rồi tin tức chìm mau

Chuyện người mất tích còn đâu bận lòng.

*

Tàu Dư buôn bán thành công

Phan Phiên noi dấu, cũng mong kiếm lời

Hàng năm thấy Tết đến rồi

Cũng đi xa để tìm nơi mua hàng

Mang về bán lại xóm làng

Mỗi năm một chuyến dễ dàng vậy thôi

Thế mà sau mấy năm trời

Trở nên lắm của ai người sánh ngang

Khắp vùng nổi tiếng giàu sang

Bánh bèo nghề cũ cửa hàng dẹp luôn

Mua thêm ruộng, tậu thêm vườn

Nhà cao, cửa rộng, giả sơn giữa hồ

Hoa sen muôn sắc điểm tô

Nhà buôn thành đạt tài phô khắp vùng

Mọi người khâm phục vô cùng

Tuy đôi khi thấy lạ lùng lắm thay!

Tạ ơn trên ban phước này

Phan Phiên nổi hứng một ngày xuân sang

Rước đoàn hát bội về làng

Mời thiên hạ đến rộn ràng vui chơi

Bà con được dịp xả hơi

Rủ nhau tham dự bao người thật đông.

*

Đầu non vừa khuất vầng hồng

Chủ nhà vừa cúng tế xong nhang đèn

Rạp tuồng đã nổi trống kèn

Mời thiên hạ chuẩn bị xem diễn tuồng.

Ngay khi vừa kéo màn nhung

Thời anh kép chính ung dung ra chào

Múa may điệu bộ khéo sao

Vừa toan cất tiếng, ngẩng đầu, xưng tên

Anh ta ngậm miệng lại liền

Mặt mày nhớn nhác, láo liên, kinh hoàng

Rồi lùi bước rất vội vàng

Vào sau sân khấu tìm đường tháo lui.

Ông bầu tức bực kêu trời

Đẩy anh trở lại ra ngoài màn nhung

Anh đành miễn cưỡng diễn tuồng

Nhưng vừa mở miệng lại vùng quay lui,

Ông bầu đành phải đổi người

Chọn anh kép khác ra ngoài diễn thay

Ai ra rồi cũng vào ngay

Cũng đều nhớn nhác mặt mày hoảng kinh

Ông bầu dò hỏi sự tình

Mấy người đều cứ lặng thinh, lắc đầu,

Bên ngoài khán giả xôn xao

Ngạc nhiên chẳng hiểu chuyện đâu lạ lùng!

Ông bầu đề nghị đổi tuồng

Chủ nhân đồng ý, ngại ngùng gì đâu

Lần này chính thức ông bầu

Mở màn, ra nói giáo đầu, xưng tên

Miệng vừa há đã chợt im

Nhìn quanh dáo dác như tìm kiếm ai

Và rồi ngậm miệng tức thời

Bước lui mấy bước vào nơi hậu trường

Mặt kinh hoảng, vẻ hãi hùng

Bên ngoài cả rạp vô cùng hoang mang

Chủ nhân tức giận vô vàn,

Ông bầu gánh chẳng nói năng nửa lời

Chỉ lo hối thúc mọi người

Mau mau thu dọn rút lui tức thì

Cả đoàn hát vội ra đi

Mặc cho ông chủ nhân kia bất bình.

Cho là điềm chẳng tốt lành

Giận bầu gánh hát hại mình buổi nay

Phan Phiên đi kiện tòa ngay

Thanh danh còn một chút này mà thôi.

*

Quan tòa đêm trước đang ngồi

Uống trà, đọc sách, rung đùi, ngâm thơ

Chợt đâu thấy một bóng mờ

Bước vào đặt trước án thư của ngài

Một mâm quả rồi vái dài

Vội vàng quay gót khuất ngoài bóng đêm

Quan tòa bèn mở ra xem

Ngay trong mâm quả thấy liền trái cam

Ngài thò tay vừa định cầm

Quạ đen ngoài cửa bất thần bay ngang

Thò chân quắp mất quả cam

Quan tòa thấy vậy vội vàng đuổi theo

Trượt chân vấp ngã, miệng kêu

Giật mình tỉnh giấc thấy điều thực hư

Rằng quan chợp giấc mộng mơ

Quạ đen, khách lạ chỉ là chiêm bao.

Hôm sau trùng hợp làm sao

Phan Phiên bỗng nạp đơn vào kiện thưa

Quan tòa chợt nghĩ giấc mơ

Và đơn kiện tụng chắc là liên quan,

Ngài bèn gửi giấy đòi đoàn

Ông bầu, kép hát toàn ban đến hầu.

Mọi người khai báo như nhau:

"Ra tuồng định nói vài câu mở màn

Miệng vừa há chợt kinh hoàng

Một người xuất hiện cầm cam nhét vào

Không cho nói được tiếng nào

Chúng tôi sợ hãi quay đầu trở lui!"

Sau khi nghe rõ chuyện rồi

Quan toà tự hỏi thấy hơi lạ kỳ:

"Trái cam kia liên hệ chi?"

Nên quan quyết định phải đi coi liền

Cùng quân hầu đến Phan Phiên

Gọi là thăm hỏi cho thêm tỏ tường.

Quan đi xem xét khu vườn

Nào đâu thấy lạ vừa đương định vào

Chợt nghe tiếng quạ thảm sầu

Vang lên ảo não góc sau vườn nhà,

Sinh nghi quan vội ghé qua

Thấy cây cam mọc thật là xanh tươi

Góc vườn chỉ một cây thôi

Xum xuê cành lá, trái thời hiếm hoi

Trên cành một trái lẻ loi

Quan đang nghĩ ngợi chợt nơi cành này

Một con quạ tới đậu đây

Kêu lên thảm thiết giọng đầy oán than

Rồi dùng mỏ mổ cam vàng

Mổ xong cất cánh lẹ làng bay đi.

Lạ thay trong quả cam kia

Một tia máu đỏ tức thì phun ra

Phan Phiên run sợ, khẽ la

Quân hầu hoảng hốt, quan toà nghi nan

Nghi rằng có kẻ chết oan

Truyền quân đào bới gốc cam thăm dò

Thấy lòi ra bộ xương khô

Phan Phiên tái mặt hét to hãi hùng

Vùng lên chạy trốn điên cuồng

Lính hầu bắt lại, hết đường chối quanh.

*

Phan Phiên khai rõ ngọn ngành:

"Xác Tàu Dư quả thật tình chôn đây

Tàu Dư giàu có lắm thay

Tôi đưa em vợ lâu nay trong nhà

Mối manh gả cho hắn ta

Hắn ta đồng ý, thế là tạm yên,

Hắn về thu xếp bạc tiền

Để qua lập nghiệp ở bên vùng này.

Thế rồi bỗng có một ngày

Vợ con tôi ngủ đang say giấc nồng

Đêm khuya khuắt, trời mịt mùng

Tàu Dư chợt gánh hai thùng đến đây

Bên trong vàng bạc chất đầy

Nhờ tôi chôn lén gốc cây ngoài vườn

Chúng tôi cùng thực hiện luôn

Vàng thoi, bạc nén đem chôn chỗ này.

Bạc vàng gợi máu tham ngay

Lại thêm cây cuốc trong tay sẵn sàng

Giết Tàu Dư thật dễ dàng

Nhắm ngay đầu hắn tôi phang xuống liền

Tàu Dư chết chẳng kịp rên

Hố sâu đào sẵn một bên đây rồi

Tôi chôn xác chết xuống thôi

Bốn bề vắng lặng ai người nào hay

Bứng cây cam nhỏ cạnh đây

Tôi trồng cam đó lên ngay hố này.

Với bao tài sản trong tay

Tôi thôi nghề cũ, tháng ngày đi buôn

Để che mắt khắp làng thôn

Làm như tôi kiếm được luôn nhiều lời

Mọi người nghĩ tài sản tôi

Là do buôn bán nhờ trời phất lên."

Tòa bèn xử tội Phan Phiên

Bao nhiêu gia sản tịch biên ngay liền

Trích riêng ra một khoản tiền

Cầu siêu chay tịnh ba đêm, ba ngày

Cho Tàu Dư chết nơi đây

Được mau siêu thoát, oán này lìa xa.

Cầu siêu đến tối thứ ba

Hồn Tàu Dư bỗng hiện ra lạy quỳ

Trước bàn thờ Phật uy nghi

Lạy xong ba lạy hồn kia biến liền

Thoáng qua một bóng quạ đen

Bay đi cất tiếng kêu trên bầu trời.

 

(phỏng theo bản văn xuôi

của QUÁCH TẤN)

 

(27)

NGƯỜI YÊU MUÔN THUỞ

 

Tại vương quốc Kô Sa La,

Thuở xưa là một quốc gia hùng cường,

Ba Tư Nặc là quốc vương

Khắp trong nước Ấn bốn phương vui vầy,

Phật còn tại thế thời này

Đạo vàng gieo rắc đó đây giúp đời.

Trong cung vua có một người

Cô nàng Mạt Lợi xinh tươi diễm kiều

Vua Ba Tư Nặc quý yêu

Vuốt ve âu yếm cưng chiều nhất thôi.

Thế rồi một buổi đẹp trời

Nhà vua lên tiếng hỏi người đẹp kia:

"Ái khanh hãy nói ra đi

Trên đời yêu nhất nàng thì chọn ai?"

Nghe xong Mạt Lợi trả lời:

"Muôn tâu bệ hạ chính ngài mà thôi!"

Nhà vua hoan hỉ mỉm cười:

"Câu nàng vừa nói ta thời đoán ra

Hỏi cho vui vậy thôi mà!"

Cô nàng Mạt Lợi mặt hoa rạng ngời

Nhìn vua khe khẽ ướm lời:

"Muôn tâu bệ hạ nếu ngài bỏ qua

Thiếp xin nói rõ thêm ra

Một điều hơi khác nhưng mà đúng hơn

Một điều xác thật vô vàn!"

Nhà vua: "Được chứ! Vậy nàng nói đi!"

Mỹ nhân: "Thưa chẳng dấu chi

Người mà thiếp mãi muôn bề mến yêu

Luôn quý hóa, luôn nuông chiều

Chính là thần thiếp! Mình yêu chính mình!"

Nhà vua thắc mắc hỏi nhanh:

 "Ta đây không hiểu, quả tình lạ thay!"

Mỹ nhân vội giải thích ngay:

"Thật ra phải nói mình hay thương mình

Đây là ‘tự ngã’ thường tình

Nên khi thiếp có duyên lành, duyên may

Ơn nhờ bệ hạ lâu nay

Được ngài yêu quý thiếp này thật vui

Bản thân hạnh phúc tuyệt vời

Cho nên thiếp phải yêu ngài nhất thôi

Yêu người đem lại niềm vui

Khiến cho ‘tự ngã’ mình thời thăng hoa"

Vua Ba Tư Nặc nghe qua

Vẫn chưa hiểu rõ nàng ta nói gì.

Mỹ nhân: "Xin hỏi vậy thì

Ai mà bệ hạ muôn bề yêu thương

Coi như nhất ở cung vàng?"

Nhà vua:"Người đó là nàng chứ ai!"

Mỹ nhân Mạt Lợi mỉm cười:

"Nếu như thiếp lại yêu người khác kia

Vuốt ve, chiều chuộng, mê si

Thời tình bệ hạ còn gì nữa không

Chắc ngài giận dữ vô cùng

Và đầu của thiếp chớ hòng còn nguyên

Lệnh vua chắc chém đầu liền,

Đây là giả dụ để xem thế nào

Xem ngài quyết định ra sao

Có như thiếp nghĩ từ bao lâu rồi?"

Vua nghe hỏi chợt ngẩn người

Tỏ ra lúng túng trả lời dễ đâu

Sau khi im lặng hồi lâu

Cuối cùng vua thốt ra câu chân tình:

"Lời nàng quả đúng thật tình

Thật ra mình chỉ yêu mình mà thôi!"

*

Đúng lời đức Phật dạy rồi:

"Tâm ta đi khắp mọi nơi trên đời

Cũng không tìm thấy được người

Đáng yêu, đáng quý hơn nơi thân mình!

Ai yêu ‘tự ngã’ chân tình

Bản thân quý mến nhiệt thành mãi thôi

Thời luôn luôn phải nhớ lời

Chớ nên hại ‘tự ngã’ người làm chi!"

 

(phỏng theo bản văn xuôi

của NHƯ THỦY)

 

(28)

NĂM GIỌT MẬT

 

Ngày xưa có kẻ tử tù

Một ngày vượt ngục chạy như điên cuồng

Trốn cho mau, vội tìm đường,

Phía sau lính gác rộn ràng rượt theo

Xua hai voi dữ hiểm nghèo

Vòi vươn dài thượt, miệng kêu vang ầm,

Trong cơn hốt hoảng tâm thần

Chẳng may chàng lại sa chân dọc đường

Rơi vào miệng giếng thảm thương

Giếng sâu hun hút khiến chàng hoảng kinh

Vung tay quờ quạng quanh mình

Thấy cây buông rễ rung rinh lưng chừng

Chàng ôm thật chặt, vui mừng

Phen này tưởng thoát. Tìm đường trèo lên

Nào ngờ ngay miệng giếng trên

Hai con voi dữ đến bên kiếm người

Rống vang náo động đất trời

Cỏ cây giẫm đạp tơi bời thị uy,

Chàng tù hãi sợ kể chi

Tính đường tụt xuống đáy kia cho rồi

Nhưng khi nhìn xuống, chao ơi!

Ba con rồng lớn uốn người dưới sâu

Giơ nanh, múa vuốt, vươn đầu

Phun tia lửa nóng, phun mầu đỏ thiêu

Muốn bay lên chỗ dây leo

Nuốt chàng vượt ngục đang trèo nơi đây.

*

Chàng bèn bám chặt rễ cây

Tưởng rằng lủng lẳng thế này tạm yên

Ác sao ngay ở phía trên

Hai con chuột cống cắn liền đầu dây

Một đen, một trắng to thay

Đua nhau gậm nhấm rễ này mải mê.

Nhìn quanh thành giếng cận kề

Chợt trong hang hốc bốn bề nhô ra

Bốn con rắn độc hít hà

Ngóc đầu thè lưỡi mổ qua thân người.

Chàng toan leo tuốt lên thôi

Mong tìm đường thoát khỏi nơi chốn này

Nhưng đuối sức, lại yếu tay

Miệng khô,cổ cháy, thân đầy mồ hôi

Anh chàng ngửa mặt thốt lời:

"Trời ơi sao nỡ hại tôi thế này!"

Chừng như sắp tắt thở ngay

Trong cơn tuyệt vọng dâng đầy tim côi

Anh chàng há miệng lấy hơi

Thở vào một chút khí trời thênh thang,

Một bầy ong chợt bay ngang

Làm rơi mật xuống miệng chàng ngọt thơm

Đủ năm giọt mật vàng ươm

Chàng bèn nhắp mật vào luôn miệng chàng

Ngọt ngào, thơm phức, mơ màng

Thế là mê tít tâm can mất rồi

Và trong giây phút tuyệt vời

Đã quên đi mất giếng khơi hiểm nghèo

Quên đi tình cảnh cheo leo

Quên đi tính mạng đang treo chỉ mành.

*

Ngẫm trong kiếp sống mong manh

Đủ năm lạc thú vây quanh chẳng rời:

Tiền tài quyến rũ con người

Từng gây bạc bẽo từ thời xa xưa;

Aí tình, sắc dục đong đưa

Tấm gương kim cổ đã thừa đớn đau;

Miếng mồi danh vọng đua nhau

Như bong bóng nước tan mau mặt hồ;

Chuyện ăn uống mãi ham lo

Từng gây nhục nhã ra cho bao người;

Chuyện ham ngủ nghỉ thảnh thơi

Chăm lo thân xác tức thời mau quên

Tấm thân "tứ đại" chẳng bền

Sớm tan như giọt sương trên cỏ làn.

Chúng sinh "ngũ dục" mãi ham

Như ham năm giọt mật tan miệng người

Thơm ngon, quyến rũ tuyệt vời

Khiến người quên mất cuộc đời hiểm nguy

Khổ đau quên mất còn chi

Nhớ đâu đường đạo từ bi mà về.

 

(phỏng theo bản văn xuôi

trong TRUYỆN CỔ PHẬT GIÁO)

 

(29)

ẢO ẢNH

 

Ngày xưa, ngày xửa, ngày xưa

Có hoàng tử nọ khi vừa sinh ra

Tin lành tràn ngập quốc gia

Vua, hoàng hậu với muôn nhà mừng vui,

Rồi hoàng hậu sớm qua đời

Tiếc thay mẹ kế là người xấu xa

Muốn dành ngôi cho con bà

Âm mưu giết hại thật là bất lương

Sai người tâm phúc tìm đường

Đưa hoàng tử nhỏ vào rừng giết đi.

May thay kẻ đó từ bi

Nào đâu nỡ giết trẻ kia bao giờ

Gặp người săn bắn bất ngờ

Vội giao hoàng tử cậy nhờ trông coi,

Thợ săn sống ở ven đồi

Bên triền núi thẳm xa nơi kinh thành.

*

Cậu hoàng tử lớn lên nhanh

Vô tư như một cây xanh giữa trời

Đùa cùng nắng gió trùng khơi

Hoàn toàn đâu biết về đời xa xưa

Cội nguồn vương giả con vua,

Cậu vui ngày tháng êm ru dòng đời.

Một ngày hoàng tử lớn rồi

Tấm thân cường tráng, vóc người nở nang

Sống thong dong dưới nắng vàng

Như là thú giữa rừng hoang an lành

Như tùng vươn ngọn trời xanh

Trầm luân cuộc sống kinh thành nào hay.

Thế rồi bỗng có một ngày

Chàng theo bác thợ săn này về kinh

Nơi chàng thuở trước mới sinh

Dân bày hương án linh đình mừng vui.

Chàng trai kinh ngạc ngây người

Thấy dân phố thị khắp nơi dập dìu

Xa hoa, lộng lẫy đủ điều

Đắm chìm trong cuộc chơi nhiều tang thương

Trò đời cười khóc trăm đường

Thật là ấu trĩ, điên cuồng lắm thay!

Chàng trai nhàm chán nơi này

Rong chơi hai tháng hôm nay trở về

Theo chân bác thợ săn kia

Bụi nơi đô hội chẳng hề vương mang.

Rừng hoang vẫy gọi rộn ràng

Thầy trò rảo bước thênh thang lối về

Dừng chân nghỉ mệt bên khe

Vốc tay nước suối cận kề giải lao

Chợt nghe lối cỏ lao xao

Chàng trai ngẩng mặt xiết bao sững sờ

Mỹ nhân xuất hiện bất ngờ

Khiến chàng kinh ngạc ngẩn ngơ cõi lòng.

Cô nàng xinh đẹp vô cùng

Khuôn trăng tươi tắn, hình dung mỹ miều

Núi rừng chợt ngát hương yêu

Trong tim chàng khúc tình reo tuyệt vời

Tiếng lòng bùng dậy chơi vơi

Sau cơn mê mệt ngủ vùi ngàn năm

Thần tình ái đã ghé thăm

Mũi tên định mệnh đã găm tim người.

Thợ săn già cả lõi đời

Thấy niềm xao xuyến nơi người thanh niên

Ông bồi hồi nhớ lại liền

Cuộc đời trai trẻ cuồng điên của mình

Và ông bất giác rùng mình

Âu lo cho kẻ ái tình vương mang,

Cánh chim vương giả đại bàng

Đến thời sắp sửa ra ràng rồi đây

Hoang vu hốc đá hẹp này

Đại bàng dang cánh tung bay dễ nào,

Lòng ông đau xót biết bao

Biển tình sóng gió thét gào gian truân

Đời trai hăm hở dấn thân

Mai này bại liệt vô ngần thương đau.

Cho nên chỉ ít lâu sau

Khi chàng trai trẻ cúi đầu khẽ thưa

Xin rời rừng núi âm u

Thời ông im lặng thầm lo vô cùng.

*

Sau khi từ biệt núi rừng

Đại bàng tung cánh vào vùng trời xanh

Cô nàng bên suối đẹp xinh

Khiến chàng thức giấc an bình thuở nao

Nàng xinh đẹp nên tự hào,

Chàng trai quỳ gối biết bao nhiêu lần

Xin làm nô lệ hiến thân

Tiếc thay nàng vẫn muôn phần thờ ơ

Lạnh lùng chẳng ghé mắt qua

Chàng đâu sánh gót kiêu xa của nàng.

Song thân cô lại nhìn chàng

Thấy ra sức mạnh tiềm tàng thân trai

Cho nên chấp thuận tạm thời

Khiến chàng có dịp tới lui cận kề

Lấy lòng họ đủ mọi bề

Phá rừng, vỡ núi chẳng hề quản công

Quẩn quanh để thấy bóng hồng

Lao đầu bể khổ lòng không sóng sầu.

Thật thà, vụng dại từ lâu

Tâm hồn chất phác có đâu muộn phiền.

Một ngày rộn rã khắp miền

Kèn vang rừng núi, vua hiền đi săn

Tới vùng đất hứa dừng chân

Có cô gái đẹp tuyệt trần dễ thương,

Nàng tìm đến vị quân vương

Quyền uy, trai trẻ nàng thường ước mơ

Thuyền tình vừa ghé tới bờ

Vừa reo vang khúc đường tơ tuyệt vời

Tên thù đã phóng tới nơi

Quân vương ngã gục, hết đời xuân xanh

Ai ngờ chàng trẻ thất tình

Cung tên thiện xạ tài danh lâu rồi

Trong khi tuyệt vọng lứa đôi

Phóng tên cuồng nộ cho vơi hận lòng.

Đoàn săn nhốn nháo hãi hùng

Đua nhau đuổi bắt truy lùng kẻ gian

Chàng trai chạy trốn băng ngàn

Tâm hồn điên loạn hoang mang rối bời

Khi kiệt sức, lúc hết hơi

Gục bên bờ suối thân người mê man

Chập chờn hình bóng mỹ nhân

Như là một mũi tên găm ngực chàng.

Thương thay cho cánh đại bàng

Mới tung bay giữa thênh thang ít ngày

Dường như gục chết nơi này

Mộng đời theo cánh mây bay cuối trời.

*

Khi chàng tỉnh dậy, bồi hồi

Nào hay mình hiện ở nơi chốn nào

Tỉnh hay đang giấc chiêm bao

Thực hay là mộng mà sao lạ lùng,

Đệm rơm êm ấm dưới lưng

Nhìn qua bục đá sư đương ngồi thiền

Mặt sư thoáng nụ cười hiền

Đôi mày bạc trắng, da tiên hồng hào.

Cạnh bên chàng thấy vui sao

Rổ khoai chín luộc, ngại đâu đói lòng

Mãi hôm sau lúc hoàng hôn

Thiền sư xuất định mặt còn nét tươi

Sư nhìn chàng khẽ mỉm cười

Nửa như an ủi, nửa thời tiếc thương

Chàng bèn dâng nước cho ông

Như là chú tiểu mới trong cửa thiền

Hai thầy trò đều lặng yên

Dám đâu nói trước trò bèn chờ trông.

Sau khi vừa uống nước xong

Thầy thiền trở lại chứ không nói gì

Mặt thầy an lạc kể chi

Chàng trai cảm thấy những gì đớn đau

Những gì mình gánh muộn sầu

Chỉ như trò trẻ từ lâu trong đời

Từ hồi thơ ấu xa xôi

Đùa cùng trẻ nít, đến hồi lớn khôn

Đuổi theo người đẹp điên cuồng

Trò chơi chưa hết! Hãy còn hăng say

Giờ đây thân liệt chốn này

Chẳng còn sức sống! Bó tay mất rồi!

Còn sư an tịnh tuyệt vời

Chốn đây phẳng lặng như nơi mặt hồ

Phải chăng thầy lắng tâm tư

Cuộc chơi nhân thế giã từ đã lâu.

Bảy ngày ròng rã qua mau

Ngoài giờ tĩnh tọa sư đâu nói gì

Lặng im như tảng đá kia

Chàng không chịu nổi nên chi đợi chờ

Một ngày sư xả thiền ra

Chàng bèn kể lể gần xa chuyện mình

Sư nghe nhưng vẫn lặng thinh

Đến khi chàng hỏi tâm tình một câu

Sư bình thản khẽ lắc đầu

Trả lời: "Ảo ảnh!". Sư đâu nói nhiều.

Chàng thất vọng biết bao nhiêu

Hỏi thêm gằn giọng: "Mọi điều giả sao

Thưa thầy ảo ảnh chỗ nào?"

Sư cầm bình nước vội trao cho chàng

Mỉm cười, khẽ nói nhẹ nhàng:

"Hiện ta đang khát nói năng chẳng nhiều

Có dòng suối mát chân đèo

Bình đây con hãy mang theo múc về!"

*

Chàng ôm bình vội ra đi

Khom người múc nước, đến khi ngẩng đầu

Tim chàng rộn rã đập mau

Bên kia bờ suối ai đâu đang chờ

Chao ơi người cũ trong mơ

Mỹ nhân đứng đó bất ngờ lắm thay!

Thấy chàng nàng chạy qua ngay

Ôm hôn khóc lóc tràn đầy xót xa

Lòng chàng trai chợt mềm ra

Hận tình xưa cũ nhạt nhòa trôi đi.

Rồi thêm bao chuyện ly kỳ

Hệt như cổ tích lâm ly tuyệt vời:

"Này là tin tức tới nơi

Kinh thành vua đã qua đời mới đây,

Người ta tiết lộ thêm ngay

Rằng chàng hoàng tử của ngày xa xưa

Vẫn còn sống! Thật bất ngờ!

Quần thần náo nức đón chờ tân vương,

Đón chàng về ngự ngai vàng

Quả là tốt đẹp huy hoàng biết bao,

Này ngôi hoàng hậu tối cao

Trao cho người đẹp ai nào xứng hơn,

Họ sinh ra những đứa con

Đẹp xinh, kháu khỉnh, tinh khôn, hiền lành.

Mười lăm năm thoáng trôi nhanh

Nước nhà có giặc, kinh thành lâm nguy

Chàng làm vua bị bắt đi

Giặc giam ngục đá còn chi ngai vàng,

Bầy con nằm chết thảm thương

Mỹ nhân hoàng hậu điên cuồng khóc la…

Tim chàng như nứt rạn ra

Rã rời từng mảnh xót xa vô vàn

Chao ơi số mệnh bạo tàn

Đè lên nặng trĩu nát tan tim chàng

Sa ngục tối, mất ngai vàng

Tóc phai bạc trắng, thân tàn già nua

Đời người sao mãi ganh đua

Cuộc chơi trần thế được thua, mất còn…"

Đang khi chua xót tâm hồn

Nửa mê, nửa tỉnh giữa cơn mơ màng

Chàng nghe thoảng vọng âm vang

Tiếng thiền sư nói nhẹ nhàng bên tai:

"Nước thời múc một bình thôi

Mà đi đến cả giờ rồi chưa xong

Tại sao lâu vậy hả con?"

Chàng trai choàng tỉnh, hoàn hồn nhìn quanh

Thấy thầy đang đứng cạnh mình

Còn mình đang đứng ôm bình nước không

Bên bờ suối chảy xuôi dòng

Tóc còn xanh mướt xoã trong gió rừng.

Thiền sư khẽ nói ung dung:

"Thế là ảo ảnh, vô thường đó con!"

Chàng trai sống mãi trên non

Kể từ ngày đó chẳng còn về kinh

Chẳng rời rừng núi an bình

Nên không ai rõ sự tình về sau

Đời chàng ẩn dật nơi đâu

Qua đời lặng lẽ khi nào chẳng hay!

 

(phỏng theo bản văn xuôi của NHƯ THỦY)

 

* Sách ấn tống để biếu, không bán

* Tác giả không giữ bản quyền

* Hoan nghênh tái bản

hoặc phổ biến dưới bất kỳ hình thức nào khác.

 LIÊN LẠC:

giaongo@msn.com

 

---o0o---

[Mục Lục ] [ Phần 1] [ Phần 2] [ Phần 3]

---o0o---

Trình bày : Nhị Tường
Cập nhật : 01-11-2004

Nguồn: www.quangduc.com

Về danh mục

mac quê quÃƒÆ tuoi Tập ky pho An Giá bàn cầu thú lời đức đạt lai lạt ma đời sống nấc hạnh nguyện đức bồ tát quán thế âm đức phật với tuổi thơ nhìn từ tranh Sự thật về Bồ Đề Đạt Ma đại sư Cảm niệm ngày Phật đản kieu Thừa Thiên Huế Đại lão Hòa thượng Thường Vô thường Có chỉ số BMI bình thường chưa chắc ÄÆ トO quan diem cua phat giao ve su cham soc nguoi benh nuong Phát vi phap chu dau tien cua giao hoi phat giao viet tuổi trẻ và xu hướng thích làm tiệc Vu lan không có Ba Thuốc lá gây lo lắng và suy nhược Hải Mưa ấm Tháng Giêng tich dung day va tim tuong lai cho minh em nhe hương Stress có liên quan tới suy giảm trí Giải mái niệm quẠtrái tru Như mặt