Cái giá của người xa quê
"Hỏi rằng người ở quê đâu Thưa rằng tôi ở rất lâu quê nhà”. (BG) Bữa đọc hai câu thơ này của Bùi Giáng, thấy chạnh lòng quá chừng. Cái chạnh lòng của người xa quê, nghe chừng xanh xót và thiểu não lắm.
Xa quê, là những ngày giữa phố thị, dằn lòng nhớ nhung khi vô tình nỗi nhớ có mặt từng lúc từng lúc vậy. Như buổi sáng chạy chậm qua ngõ nhà, bất chợt nhìn thấy ruộng rau xanh hiếm hoi giữa phố mà nhớ muốn chết đám rau vườn nhà ở quê, của má. Những sáng lóng lánh như vậy, đám rau ngậm sương mát dịu một góc với má áo bà ba nâu giản dị , dịu dàng chăm sóc như chăm bàn tay của mình. Như buổi trưa chạm cái nắng hanh hanh ngoài phố, thì nhớ muốn rã rời những trưa nắng như vậy, ba ngồi ở cái bàn thấp dưới gốc mận bên bàn trà nguội. Ba vừa uống trà vừa cho lũ cá háu đói ở ao sát cạnh gốc mận, lũ cá quẫy thành những vòng tròn sóng, làm mấy cái hoa mận trắng cứ dập dềnh, dập dềnh.
Rồi, như cái buổi chiều chợt trời ở phố nổi hứng quét qua vào cơn gió hiu hiu, buồn buồn, thì nhớ quá là chừng gió quê. Những cơn gió hào sảng mang cả mùi đất, mùi phèn, mùi cỏ cây hoa trái, cứ thốc qua mũi qua mặt mát rười rượi.
Hóa ra là mình nhớ căn nhà ở quê quá trời là nhớ. Nhà mái lá đơn sơ, mùa nắng mùa mưa đều mát rười rượi. Từng mùa, từng mùa, căn nhà đơn sơ này đã chở những ước mơ của gia đình, những niềm vui, nỗi buồn, cả hiu quạnh vì sự chờ đợi dành cho người đi xa.
Nhớ cái ngõ nhỏ ở quê, cái ngõ đường đất bình dị, mùa hoa dại nào cũng nở đầy hai bên bên đường, tô thêm màu trắng, màu vàng, màu tím, cho nỗi nhớ nhung của người xa quê cũng rộn ràng thanh sắc. Cái ngõ này, ngày rằm cùng má và mấy thím đi chùa quê. Áo bà ba, nón lá, khăn rằn tung bay theo gió nhẹ, giọng chuyện trò choa ôi là thiệt thà: nè, chuyến này lên chùa, tui cầu nguyện cho con Tủn đỗ đại học. Còn tui, vái ông Phật sao cho thằng Tý cưới được vợ hiền mà lo mần ăn… Tui hả, tui thì vái Phật hộ độ cho ông nhà tui bớt uống rượu, năm nay sức khỏe của ổng kém rồi. Những câu chuyện không hề giấu giếm của mấy bà mẹ ở quê sao nghe thương lạ. Đi chùa mà không thấy ai vái gì cho mình hết. Sen rủ nhau hái dọc đường đem lên cúng chùa, nhang thì ghé qua hàng tạp hóa quê, rồi mẹ, thím, chị thi nhau sì sụp vái lạy.
Có một kẻ tha thẩn ngồi ở hiên chùa, nghe tiếng chuông ấm cúng, bình dị y lan lan trong gió, trong cây, lan lan xuống cả mặt nước của con rạch phía trước sân chùa… lòng chợt vỡ òa: hóa ra đi đâu, ở đâu cũng xa lạ, cũng ngột ngạt chứ không gần gũi thân thiện và thiệt thà như quê mình.
Biết vậy, nhưng rồi cũng không chọn được nơi mình sống.
Đôi lúc tự nhủ, quê ở gần quá mà sao không về? Để mỗi ngày, mỗi ngày, từng góc từng góc trong lòng bận rộn, cứ rã rời đi.
Cái giá của người xa quê là mỗi ngày xa quê, thì cũng là mỗi ngày, mình đang xa chính với mình đó thôi.
MY PHÚC
Ngọc Sương (Tuvien.com)
