Như chút duyên thầm, Nguyễn Thanh Đạm tặng tôi tập thơ Ngọn lửa, muộn màng còn hơn không. Bởi tập thơ đã cháy lên âm thầm và kín đáo. Cháy đến tôi dù muộn cũng kịp nhận ra những cõi ấm áp. Ngọn lửa của mẹ tôi những ngày đông giá. Ngọn lửa của người đàn bà góa chồng / ngọn lửa của trái tim yêu v.v...

	Câu thơ cúi hái bên đường & tôi

Câu thơ cúi hái bên đường & tôi

Áo quần lụa lĩnh người ơi !

Có che đậy kín phần đời gió sương...?

Câu thơ cúi hái bên đường

Nổi chìm ngọn gió mấy phương bạt về!

(Nguyễn Thanh Đạm)

Như chút duyên thầm, Nguyễn Thanh Đạm tặng tôi tập thơ Ngọn lửa, muộn màng còn hơn không. Bởi tập thơ đã cháy lên âm thầm và kín đáo. Cháy đến tôi dù muộn cũng kịp nhận ra những cõi ấm áp. Ngọn lửa của mẹ tôi những ngày đông giá. Ngọn lửa của người đàn bà góa chồng / ngọn lửa của trái tim yêu v.v... Ngọn lửa là cõi nóng báo hiệu một biên độ thơ ấm nồng, khao khát của thi nhân...

Có thể thơ Nguyễn Thanh Đạm đang cháy tôi. Cháy đến ngọt ngào hơi thở. Tôi nhận ra trong ánh lửa ấy Câu thơ cúi hái bên đường ám ảnh thứ không gian của ảo giác. 28 chữ trong 4 câu lục bát mở ra một cõi người, găm vào cõi người. Chỉ bấy nhiêu thôi, chữ nghĩa đã bầu lên một nhà thơ Nguyễn Thanh Đạm. Anh hiền và dung dị chân thành.

40 bài thơ trong Ngọn lửa. Câu thơ cúi hái bên đường như một thách thức không dễ vào. Có người chỉ cảm mà không nhận. Vài người lại nhận mà không cảm! Thế thì chúng ta thử đi vào xem. Mã của bài thơ là cúi hái. Còn hệ lụy là phần đời chăng? Từ đó nổi chìm không ai biết!

Câu đầu: Áo quần lụa lĩnh... đã chỉ cụ thể chính là em. Một em đài các/ hoặc có thể hiểu là người đẹp qua lụa là. Câu thơ buông như một lời than ngắn (nửa tiếng thở dài!) “Em đẹp quá đến nỗi sắc đẹp ấy có thể...” thì lời thơ đã dự báo một bất thường xảy ra ở câu thứ hai: “Có che đậy kín phần đời gió sương...?”. Hỏi cũng là cách trả lời. Dĩ nhiên với nhan sắc ấy, em không thể nào bình yên trong cuộc đời này. Hiệu ứng từ kiếp hồng nhan bạc phận của nàng Kiều đã nhập vào đây làm thành phận số của người con gái trong thơ. Kín ư? không thể! Bởi phần đời gió sương đã đứng liền mạch như một định mệnh rồi! Ba chấm lửng trước dấu hỏi cuộc đời là ba dấu nghiệt ngã...! Phần im lặng nầy là cách trời nín  gió trước cơn bão sắp xảy ra. Phũ phàng không thể lường hết được!

Đến câu thứ 3: Câu thơ cúi hái bên đường. Từ khóa nằm ở giữa để đóng kín cũng là để mở bài thơ. Câu 3 ơi! Sao lặng lẽ thế? Lặng lẽ như chẳng có gì xảy ra. Ta thử làm phép tĩnh lược trạng thái: Hỡi người yêu ơi /nhan sắc em đã bị gió sương cuộc đời vùi dập. Thế mà (ta) nào hay (dù vẫn biết thế!). Hoặc đau xót hơn: “em là câu thơ (hay) mà ta đã mang nặng bên đường đời vạn nẻo...” thì câu thơ tĩnh đã biến thành động. Đây là một biến stress của tâm lý đã đưa câu thơ lên cao trào hay biên độ của hụt hẫng trong âm nhạc của bản tình ca thơ.

Và câu kết: Nổi chìm ngọn gió mấy phương bạt về!

Nổi chìm ngọn gió là cách tạo hình đau thương, vừa cụ thể hóa vừa không cụ thể, gợi lên tính vô thường của đời người. Vì thế mà bóng của nàng Kiều trong thơ ngày càng hiện rõ. Đến cụm từ “mấy phương bạt về “hình ảnh phiếm định lại càng phiếm định hơn.Thơ thể hiện hơn tính năng “ngôn ngoại” của nó ở chỗ “bạt” về. Từ ngọn sóng bạt về ấy nói lên cái vất vưởng. Ở đây từ “bạt” về là thi ảnh mạnh, chẳng khác nào cú tát của cơn bão, nhân vật trung tâm bị bạt về! Về đâu? Tâm cảm chúng ta luôn hằng hỏi về đâu giữa cơn bão bạt đời như thế?

Có người cho rằng câu 4 ở dạng mở, không phải là bài tứ tuyệt! Tôi lại cho rằng đúng là bài tứ tuyệt. Bởi câu kết đã đâm nát, bạt nát một phận người rồi, còn đâu con đường nào mở nữa. Mà mở để làm gì... thì chỉ còn là tứ tuyệt!

 Và tứ tuyệt đã ám tôi. Mà thơ ám là loại thơ hay. Tôi cho là thế!

Lâm Hà 9-2009

Nguyễn Thánh Ngã


Về Menu

Câu thơ cúi hái bên đường & tôi

daklak gdpt chua lien tri tu bat quan trai lan 2 オンライン坐禅会で曹洞宗の教えを学ぶ Nhớ những điều giản dị 川井霊園 Nhớ 陧盤 香港佛陀教育 ông phổ 墓 購入 4 thứ trên đời tuyệt đối không từ bi trong đạo phật Chuyện kể về Hòa thượng gốc Việt 五戒十善 muôn vật hiện có trên cõi đời đều 仏壇 おしゃれ 飾り方 梁皇忏法事 Thái sư Lê Văn Thịnh có hóa hổ giết 供灯的功德 Ngày cuối năm nói về chuyện ăn chay หล กการน งสมาธ Tâm tình của Phật tử trong đêm diễu ta đi để lại gì không 福慧圆满的究竟佛是怎样成呢 Chọn và xử lý rau quả mùa khô Nhç 천태종 대구동대사 도산스님 市町村別寺院数順位 su linh ung cua chu dai bi ไๆาา แากกา niem vui va noi niem dem phap hoi hoa dang via neu 净土网络 Hình 萬分感謝師父 阿彌陀佛 Liệu pháp làm hạ Cholesterol xấu 6 nguyên tắc quan trọng trong ăn Đau tim thầm lặng nguy cơ tử 精霊供養 ประสบแต ความด ngủ nhiều ngồi nhiều gây hại như hút Giấc chương viii thời kỳ đầu của phật chua giac lam ngoi chua lon tuoi nhat sai gon 佛教書籍 佛教蓮花 墓地の販売と購入の注意点 doc them vai y ve bat nha tam kinh 四正勤 tai sao co su song chet noi tiep nhau