Tất cả sự, lý không rõ ràng thị, phi đảo lộn đó là si Nếu tâm mọi người thường giữ chính kiến, chính niệm thì thiên hạ thái bình
Đừng nhìn thế giới đảo điên

Tất cả sự, lý không rõ ràng; thị, phi đảo lộn đó là si. Nếu tâm mọi người thường giữ chính kiến, chính niệm thì thiên hạ thái bình.
Phật pháp nói “si” là một trong những phiền não căn bản của chúng sinh. Ý nghĩa si là sự, lý không rõ ràng; thị, phi đảo lộn. Điều này khác với chúng ta thường nói người này si do tâm si mê. Si do tâm si mê là ý nghĩa “chấp mê không ngộ”.

Nói về thị, phi đảo lộn; sự, lý không rõ ràng là chỉ những điều hiểu biết thông thường hợp tình, hợp lý, thậm chí cho kiến giải hợp lý. Nhưng nhìn từ quan điểm Phật pháp lại thấy đảo lộn, giống như chúng ta tham luyến, chấp trước vật nào đó thì cho là thường còn. Nói về quan hệ nam nữ, có rất nhiều người nói khi hai người yêu nhau, hoặc sắp kết hôn thì luôn thề non hẹn biển, song mạng người rất ngắn, làm sao vững chắc giống như núi, rộng sâu như biển được? Huống gì núi có thể sập đổ và biển sẽ khô cạn.

Nhưng có nhiều người tin rằng núi, biển thường hằng bất biến, có khả năng làm cho mình nương tựa mãi mãi, giống như chỉ cần tìm được chỗ dựa vững chắc thì sẽ yên ổn suốt đời. Họ không biết ngay cả núi cũng bị sạt lở, sập đổ, huống gì là con người? Cho nên nói muốn lấy con người làm chỗ dựa vững chắc là cách nghĩ ngu ngốc; đây chính là lấy vô thường cho là thường, lấy đồ vật thường thay đổi làm không thay đổi, lấy không đáng tin cậy làm tin cậy, cũng chính là si.

Đức Phật nói chúng sinh điên đảo, điên đảo này quy nạp thành bốn loại, cũng chính là nói “bốn loại điên đảo”. Ngoài lấy vô thường là thường hằng nói ở trên, còn có ba loại: lấy khổ làm vui, lấy dơ làm sạch, lấy vô ngã làm ngã.

Chẳng những sự vật bên ngoài thân chúng ta không đáng tin cậy, mà ngay cả bản thân mình cũng không tin được, như sức khỏe, quan niệm, cách nghĩ và ý chí của mình không giống như đồ vật là chúng ta có thể điều khiển, nhưng chúng ta lại cho rằng là mình có, hoặc bản thân mình đáng tin cậy; đây chính là lấy vô ngã làm ngã. Sai lầm này đưa đến chúng ta sự xung đột và đau khổ rất nhiều.

Lấy khổ làm vui là việc khổ cho là vui, niềm vui chân thật cho là khổ. Như có rất nhiều người ăn chơi trác táng, say mê cờ bạc, làm thành thú vui để theo đuổi, nhưng nó chỉ là kích thích và khoái lạc nhất thời, sau khi kết thúc rồi thì tinh thần trống rỗng vô vị, thân thể càng thêm đau khổ, làm sao có thể an vui? Vui sướng tạm thời tạo thành đau khổ lâu dài. Nhưng mọi người cho là vui mà không biết việc này tự mình cảm thấy là vui, kỳ thật chính là nguyên nhân tạo ra đau khổ.

Còn về dơ bẩn cho sạch, là nói trên thế gian này không có vật gì là sạch mãi mãi. Như thân thể của chúng ta, hiện tại nhìn thấy cho là sạch, nhưng đến ngày mai thì dơ bẩn, hôi hám; đây cũng là nguyên nhân mọi người phải tắm rửa hàng ngày. Thức ăn ngon dọn trên bàn thơm phức, chúng ta cho là thức ăn sạch sẽ, không có vấn đề nên mới ăn vào, nhưng khi ăn vào bụng, đến ngày hôm sau bài tiết thì hôi thối chịu không nổi; cho dù chúng ta không ăn thức ăn ngon, nhưng chỉ cần đem cất vài hôm thì nó biến chất, dần dần trở thành hôi thiu.

Chúng ta có thể thấy sự sạch, dơ bất kỳ vật nào chỉ là cảm giác thoáng chốc của chúng ta mà thôi, phải xem đổ vật thì mới có thể quyết định là sạch hay không, vật bạn thích là sạch, bạn không thích là dơ; do đó, sạch chỉ là cảm thọ tương đối. Cho nên, thường, lạc, ngã, tịnh cũng không đáng tin, không chân thật, cũng chỉ là một loại huyễn tướng, ảo giác mà thôi.

Bài viết: "Đừng nhìn thế giới đảo điên"
HT. Thánh Nghiêm - Vườn hoa Phật giáo

Về Menu

đừng nhìn thế giới đảo điên dung nhin the gioi dao dien tin tuc phat giao hoc phat phat phap thien phat giao

dao duc ve su kiem che 仏壇 通販 Húy kỵ Đệ nhất Tổ sư Sắc tứ quá gầy làm tăng nguy cơ mất trí nhớ 6 bất ổn sức khỏe ảnh hưởng Trung คนเก ยจคร าน 寺庙的素菜 khóa tu một ngày an lạc với chủ đề daklak gdpt chua lien tri tu bat quan trai lan 2 オンライン坐禅会で曹洞宗の教えを学ぶ Nhớ những điều giản dị 川井霊園 Nhớ 陧盤 香港佛陀教育 ông phổ 墓 購入 4 thứ trên đời tuyệt đối không từ bi trong đạo phật Chuyện kể về Hòa thượng gốc Việt 五戒十善 muôn vật hiện có trên cõi đời đều 仏壇 おしゃれ 飾り方 梁皇忏法事 Thái sư Lê Văn Thịnh có hóa hổ giết 供灯的功德 Ngày cuối năm nói về chuyện ăn chay หล กการน งสมาธ Tâm tình của Phật tử trong đêm diễu ta đi để lại gì không 福慧圆满的究竟佛是怎样成呢 Chọn và xử lý rau quả mùa khô Nhç 천태종 대구동대사 도산스님 市町村別寺院数順位 su linh ung cua chu dai bi ไๆาา แากกา niem vui va noi niem dem phap hoi hoa dang via neu 净土网络 Hình 萬分感謝師父 阿彌陀佛 Liệu pháp làm hạ Cholesterol xấu 6 nguyên tắc quan trọng trong ăn Đau tim thầm lặng nguy cơ tử 精霊供養 ประสบแต ความด ngủ nhiều ngồi nhiều gây hại như hút Giấc