Phương danh
Hàn Quốc Trà và trà đạo trong văn hóa tinh thần

“TRÀ” là từ dùng để chỉ loại thức uống được pha nước đun sôi, từ búp và lá cây chè đã được sao và chế biến. Nhưng người Hàn Quốc dùng từ “Trà”, theo phát âm là "Cha" để chỉ các loại nước uống nói chung. Ví dụ như người Hàn Quốc hay bảo nhau "Chúng ta cùng uống Trà nhé !" có nghĩa là “chúng ta uống nước nhé !”. Trong các loại Trà thì Trà mạn là thức uống cần có thời gian nhàn rỗi. Để có chung Trà ngon, đầy đủ hương vị người ta dùng nước suối, hay nước sạch thiên nhiên từ sông ngòi được lóng trong, hoặc nước sương đọng trên lá sen, đun sôi, chờ khi nước giảm nhiệt lượng đi một chút rồi mới pha Trà. Sau đó, phải chờ cho Trà ngấm thì mới rót ra uống.

Đa số cho rằng uống Trà mạn là lãng phí thời gian, là không phù hợp với nhịp sống tất bật hối hả của thời hiện đại. Đó là vì họ không biết giá trị trong lúc chờ uống Trà, thì cuộc trò chuyện giữa chủ nhà và khách đến chơi sẽ diễn ra một cách thoải mái tự nhiên. Còn nếu uống Trà một mình thì đây sẽ là khoảnh khắc riêng tư giúp người ta tận hưởng được hương vị thơm ngon tinh tế của chén Trà và là phút giây thư giản tuyệt vời. Làn nước Trà xanh óng ánh trong chiếc chén sành trinh trắng trong ngần được coi là "Phong lưu" là "Đạo" trong quan niệm của người Hàn Quốc xưa.
 

Thiền sư Thảo Y

Người Hàn đã biết thưởng thức Văn hóa Trà đạo, uống Trà từ thời tam quốc trên bán đảo Hàn Quốc gồm Goryeo (Cao Ly) miền Bắc, Baekje (Bách Tế) ở miền Tây Nam và Silla (Tân La) ở miền Đông Nam.

Ý nghĩa dâng Trà trong nghi lễ Phật giáo hết sức đặc biệt. Khắp chốn Thiền môn, chúng ta có thể tìm thấy hình ảnh dâng Trà được khắc hoặc vẽ trên các chuông lớn hoặc tranh Phật giáo.

Vị Tiền bối có công đưa đưa "Trà" thành "Đạo" ở Hàn Quốc trong thời hậu Joseon (Triều Tiên) là Thiền sư Thảo Y (1786~1866), được nhân dân sùng kính tôn vinh Thánh Trà Thảo Y Thiền Sư (다성 초의 선사-茶聖 草衣 禪師). Ngài dựng một Thảo Am nhỏ, mái lợp rơm, tường vách đất mang tên Nhất Chi Am (일지암-一枝庵). Thảo Am được dựng trong khuôn viên Đại Hưng Cổ Tự (대흥사 (大興寺), huyện Hải Nam (Haenam-gun), tỉnh Toàn La Nam Đạo (Jeollanam-do), nơi Thảo Am thanh vắng, Ngài chuyên canh trồng chè và tỉnh tâm tu hành.
 
 Nhất Chi Am
 Ngài truyền tụng rằng : “Việc cuốc đất trồng Trà và thưởng thức Trà Đạo so với sự tu hành chẳng khác. . .” Những áng thơ in đậm nét tình Đời ý Đạo trong tuyển tập thơ Đông Trà Tụng (동다송-東茶頌) của mình, Ngài đã giới thiệu với độc giả cách chế biến, phân loại Trà, cách uống và thưởng thức Trà, sự ưu việt của hương, vị, phong cách và dược lý của Trà Hàn Quốc hơn hẳn so với Trà Trung Quốc :

 “Tiếng nước sôi trong veo sao tĩnh lặng

Hương trà thơm mát dịu thấu tới xương

Tâm hồn vu vơ bừng tỉnh giấc

Mây trắng trăng thanh hai vị khách hững hờ

Liệu có bằng nơi đây của người tu niệm!


Qua vài dòng tâm sự mộc mạc, thấu tình đạt lý, Ngài đã thể hiện phần nào được niềm an lạc hạnh phúc của một người thư giãn với chén Trà thơm ngon tinh khiết trong đêm khuya thanh vắng. Sống ở đời mỗi người chúng ta nên tự thưởng cho mình những khoảnh khắc êm đềm thơ mộng này.
 
 Tập sách Đông Trà Tụng
 Nhà thư họa nổi tiếng trong thời Triều Tiên (Joseon) có tên là Kim Jeong-hee (Kim Chính Hỷ-김정희,金正喜) (1786-1856) hiệu Chusa (Thu Sử-秋史) thường thư từ giao lưu đối ẩm Trà đạo ấm tình đạo hữu với Thảo Y Thiền Sư. Một bức thư gởi Thiền sư Thảo Y về việc cho uống Trà đã viết :

 “Ta không nhớ Thiền sư,

Cũng không mong thư của Người.

Nhưng vì nhớ vị Trà lưu tình không hôm nọ

Rồi ta sẽ đến để uống Trà.

Thư từ có chi mà viết

Chỉ là món nợ hai năm xin được trả một lần

Xin người nhớ cho đừng chậm chễ

Ta cũng mặc tình qua lại chữ lễ nghi"

 
  Hình : Nhà thư họa nổi tiếng Kim Jeong-hee
 Sau khi nhận được bức thư này, Thảo Y Thiền Sư đã gửi trà kèm theo thư cho Kim Jeong-hee. Thư đáp rằng :

 “Say hương Trà mắt như bừng sáng

Có hay không thư người gửi ta cũng chẳng màng!”


Nhị vị danh nhân nghệ sĩ tài ba trọng nghĩa tình đạo hữu là vậy mà thư từ qua lại cho nhau sao thật chất phác, mộc mạc và gần gủi đời thường đến vậy? Dù nhịp sống ngày nay có bận bịu đến đâu thì chúng ta cũng nên giành cho nhau một khoảnh khắc thư giãn, bên nhau cùng uống chén Trà nóng để trút bầu tâm sự và thanh thản hồn nhiên để nhìn thế sự thăng trầm biển dâu thay đổi theo tháng ngày.

Là một Thiền sư Phật giáo của thời đại Triều Tiên (Choseon), Ngài cũng là một bậc thầy về pha Trà, và gần đây đã được công nhận như là bậc Thánh khai sáng Trà Đạo Hàn Quốc, người đưa nghệ thuật pha Trà, tiếp hơi thở cuộc sống mới tại Hàn Quốc. Vào năm 1997, Thiền sư Thảo Y đã được chọn là danh nhân văn hóa Trà Đạo.

Từ văn hóa Trà đạo Hàn Quốc, hương vị của Trà đạo lan tỏa khắp chốn nhân gian, đã đem lại nguồn cảm hứng cho các danh nghệ sĩ đã ngẫu hứng sáng tác những nhạc phẩm để lại cho hậu thế :

* Nhạc phẩm Cheongseonggok (Thanh thanh khúc) / Lee Du-won (sáo trúc ngắn Danso)

* Nhạc phẩm Dongdasong (Đông Trà Tụng) / Park Il-hun (sáng tác), Kim Byeong-oh (hát), Kim Jeong-su (sáo trúc ngang lớn Daegeum), Lee Ji-yeong (đàn tranh 12 dây Gayageum)

* Nhạc phẩm “Barami Jeonhaneun Mal” (Lời gió đưa) / Kwon Jeong-gu (sáng tác), Han Chung-eun (sáo trúc ngang nhỏ Sogeum), Noh Eun-ha (đàn nhị Haegeum), Kwon Jeong-gu (ghi-ta).

Thích Vân Phong

Về Menu

hàn quốc trà và trà đạo trong văn hóa tinh thần han quoc tra va tra dao trong van hoa tinh than tin tuc phat giao hoc phat phat phap thien phat giao

1963 qua cac tai lieu giai mat cua my đạo tràng trong phật giáo và công tác nhân học nghe thuat song tinh thuc vết thương tỉnh thức trịnh công le song cuoc doi giai Một vùng tình yêu trong trái tim nhận thức về thế giới trong ta lam the nao de thuyet phuc bo me cho con di tu chua thien hung ai quyết định cuộc đời bạn đón 7 cảnh giới thành công lớn nhất trong tam va tanh khung tìm gặp vô thường tu hanh cho nen bat chuoc vi ta la chinh ta chi co phat phap moi ngan duoc toi loi cua gioi Bệnh dạ dày loi phat day ve dao duc trong kinh doanh Cuộc đời huyền bí của thiền sư có Tự nấu nước mát giải nhiệt mot so thai do sai lam cua phat tu hien nay tang sinh doc nhat vo nhi va Một bậc Thầy sáng ngời đạo hạnh Lễ húy kỵ tổ khai sơn chùa Long Hải Đại lão Hòa thượng Thích Huệ Quang hay song trong hanh phuc du cuoc doi khong nhu mo can nguoi dan ba ban loc thân là sự sống đừng một mình ra khơi Phật pháp và bệnh trầm cảm Chữa bệnh bằng trái tim và tâm linh chung Thừa Thiên Huế Trùng tu Đài kỷ niệm mười thiện nghiệp và mười ác nghiệp Vận động thể chất tốt cho tim mạch pha t tu khong hie u da o từ bi với chính mình cuốn sách vô cùng ý nghĩa im lang cung la mot loai tri tue giữ sự sống cho người khác là phước quá nhàm chán mc hình ảnh cuộc đời đức phật thích ca tiếng chuông chùa