Vốn ít mà lãi cao

Nếu dùng trang báo để nói dông dài về giá trị dinh dưỡng của hạt gạo thì đúng là lãng phí thời giờ của độc giả khi chén cơm đã và đang gắn liền với lịch sử sinh tồn của con người trên 2/3 mặt địa cầu. Nhờ tỷ lệ hài hòa giữa ba thành phần sinh tố, khoáng tố và chất xơ mà gạo là món ăn lý tưởng vì vừa cung cấp năng lượng cấp thời nhưng không gây béo phì, vừa bổ sung nguồn dự trữ dưỡng chất nhưng không tăng chất mỡ trong máu. Khéo hơn nữa là nhờ chất xơ mà ăn cơm không bị khó tiêu.

Ấy thế mà có dạo hạt gạo có lẽ vì quá hiền hòa nên đã bị lên án là có chứa hoạt chất sinh ung thư!, do các nhà nghiên cứu bằm nhuyễn hạt gạo đã được chà quá trắng và kết luận một cách phiến diện từ thói quen coi trọng dữ liệu thực nghiệm hơn kết quả trên thực tế, khi hầu như toàn bộ hoạt chất của hạt gạo có tác dụng trung hòa độc chất nội sinh cũng như ngoại lai lại núp kín trong lớp vỏ lụa. Cũng vì tiến bộ kỹ thuật, nói cụ thể hơn là từ khi có nhà máy xay gạo, hạt gạo tuy có bề ngoài trắng hơn, bóng hơn, đẹp hơn nhưng mặt khác lại đánh mất nhiều hoạt chất để cám, nguồn cung cấp sinh và khoáng tố, trở thành món ăn của … gia súc! Hầu như ai cũng hiểu là gạo càng trắng càng không còn có ích cho sức khỏe, nhưng gạo trắng vẫn cao giá hơn gạo lứt! Nhưng điểm đáng nói hơn nhiều là không ít bệnh lý trở thành nghiêm trọng từ khi chén cơm gạo trắng có mặt quá thường trên bàn ăn. Do thiếu chất xúc tác biến dưỡng trong vỏ lụa của hạt gạo mà chất đường, chất mỡ trong khẩu phần đơn điệu có đủ điều kiện để trở thành đòn bẩy cho bệnh biến dưỡng, xơ vữa mạch máu, bệnh thoái hóa ác tính … Ai đó đã không quá lời khi nghi ngờ gạo trắng công nghệ là một trong các yếu tố dẫn đến nhiều căn bệnh “thời đại”.

Nhưng nếu chỉ vì thế mà vội vã xoay lưng với hạt gạo thì quá đáng. Ngay cả ở châu Âu, nơi cơm không là món ăn chiếm ưu thế, nhiều thầy thuốc đã từ lâu kêu gọi người tiêu dùng nên trở về với thiên nhiên, trở về với các món ăn chế biến từ hột gạo còn nguyên vỏ lụa. Lý do rất đơn giản. Bên cạnh tập thể sinh tố B1, B2, B3, B5, E và tiền sinh tố A cũng như các khoáng tố sắt, magnê, phosphor, kẽm, vôi… cần thiết cho hoạt động tối ưu của hệ thống miễn nhiễm, hoạt chất trong vỏ lụa của hột gạo với tác dụng trung hòa độc chất oxy-hóa trong môi trường ô nhiễm, chính là lợi thế của hạt gạo. Đó chính là điểm khéo của Ohsawa khi xây dựng phương pháp phòng và trị bệnh bằng gạo lứt muối mè. Khéo hơn nữa là nhờ phần “lứt” mà “muối” trong mè tuy mặn nhưng không làm tăng huyết áp để người cao tuổi có thể yên tâm áp dụng cho dù đã có vấn đề với huyết áp hay mạch máu vành tim.

Nhưng chuyện gì cũng có hai mặt tương đối. Khoa học muốn đúng nghĩa phải nói có sách, mách phải có chứng. Một mặt, số người đang và sẽ tiếp tục hài lòng với phương pháp dinh dưỡng theo Ohsawa là dẫn chứng cho hiệu quả của phương pháp này. Nhưng ngược lại, muốn có hiệu năng như mong muốn cần áp dụng đúng chỉ định và với tri thức y học, nghĩa là không thể vì cường điệu mà bỏ qua vai trò không thể thay thế của thầy thuốc. Tốt hơn nữa là nếu may mắn tìm được thầy thuốc hiểu rõ ưu điểm cũng như mặt yếu của phương pháp gạo lứt muối mè theo Ohsawa. Để sống khỏe mạnh, không nhất thiết phải mỗi ngày quanh quẩn với chén cơm gạo lứt muối mè. Giải độc là đúng nhưng không cần giải độc trường kỳ. Trong nhiều trường hợp, thỉnh thoảng vài ngày, nếu không trong tuần thì trong tháng, cũng được rồi. Hơn thế nữa, chỉ giải độc cho cơ thể mà quên tăng cường dưỡng chất khác cần thiết cho tiến trình phục hồi là một thiếu sót nghiêm trọng. Thêm vào đó, đừng quên theo dõi bệnh tình bằng tiêu chí khách quan như xét nghiệm sinh hóa, siêu âm... Trong y học cần niềm tin nhưng không đánh giá kết quả bằng niềm tin mà với dẫn chứng cụ thể.

Ăn cơm gạo lứt muối mè cũng tương tự như người hiểu cách chơi chứng khoán. Không ai mua chứng khoán mỗi ngày. Ra tay đúng lúc thì vốn ít mà lãi vẫn cao.