.
Kinh Trung bộ
HT. Thích Minh Châu dịch
- KINH ĐOẠN
GIẢM
- (Sallekhasuttam)
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn ở Savatthi
(Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Độc).
Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahacunda, vào buổi chiều từ chỗ độc cư Thiền
tịnh đứng dậy, đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài rồi ngồi xuống
một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Mahacunda bạch Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, có những loại
sở kiến này khởi lên trên đời, hoặc liên hệ đến ngã luận, hoặc
liên hệ đến thế giới luận. Bạch Thế Tôn, đối với một Tỷ-kheo, có
tác ý ngay từ ban đầu, thời có thể đoạn trừ những sở kiến ấy hay
không, có thể xả ly những sở kiến ấy hay không?
– Này Cunda, những loại sở kiến
này khởi lên trên đời, hoặc liên hệ đến ngã luận, hoặc liên hệ đến
thế giới luận, - chỗ nào những sở kiến này tiềm ẩn, và chỗ nào những
sở kiến này hiện hành, chỉ có cách như thật quán sát chúng với trí tuệ
rằng: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cài
này không phải tự ngã của tôi", có vậy thời có sự đoạn trừ những
sở kiến ấy, có sự xả ly những sở kiến ấy.
Này Cunda, sự kiện này xảy ra khi
ở đây một Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ
nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm với tứ. Vị ấy
có thể nghĩ: "Ta sống với hạnh đoạn giảm". Này Cunda, các (quả
chứng) ấy không gọi là đoạn giảm trong giới luật của bậc Thánh.
Chúng được gọi là hiện tại lạc trú trong giới luật của bậc Thánh.
Này Cunda, sự kiện này xảy ra khi
ở đây, một Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một
trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tỉnh nhất
tâm. Vị ấy có thể nghĩ: "Ta sống với hạnh đoạn giảm". Này
Cunda, các (quả chứng) ấy không gọi là đoạn giảm trong giới luật của
bậc Thánh. Chúng được gọi là hiện tại lạc trú trong giới luật của
bậc Thánh.
Này Cunda, sự kiện này xảy ra khi
ở đây, một Tỷ-kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự
lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền
thứ ba. Vị ấy có thể nghĩ... (như trên)... hiện tại lạc trú trong giới
của bậc Thánh.
Này Cunda, sự kiện này xảy ra, khi
một Tỷ-kheo xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng
và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị ấy
có thể nghĩ: "Ta sống với hạnh đoạn giảm". Này Cunda, các (quả
chứng) ấy không gọi là đoạn giảm trong giới luật của bậc Thánh.
Chúng được gọi là hiện tại lạc trú trong giới luật của bậc Thánh.
Này Cunda, sự kiện này xảy ra, khi
một Tỷ-kheo vượt lên mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi chướng ngại tưởng,
không tác ý đối với dị tưởng. Tỷ-kheo nghĩ rằng: "Hư không là
vô biên", chứng và trú Không vô biên xứ. Vị ấy có thể tự nghĩ:
"Ta sống với hạnh đoạn giảm". Này Cunda, các (quả chứng) ấy
không gọi là đoạn giảm trong giới luật của bậc Thánh. Chúng được gọi
là tịch tịnh trú trong giới luật của bậc Thánh. Này Cunda, sự kiện
này xảy ra, khi một Tỷ-kheo vượt lên mọi Không vô biên xứ, nghĩ rằng:
"Thức là vô biên", chứng và trú Thức vô biên xứ. Vị ấy có thể
nghĩ: "Ta sống với hạnh đoạn giảm". Này Cunda... (như trên)...
chúng được gọi là tịch tịnh trú trong giới luật của bậc Thánh.
Này Cunda, sự kiện này xảy ra, khi
một Tỷ-kheo vượt lên mọi Thức vô biên xứ, nghĩ rằng: "Không có vật
gì", chứng và trú Vô sở hữu xứ. Vị ấy có thể nghĩ: "Ta sống
với hạnh đoạn giảm". Này Cunda... (như trên)... chúng được gọi là
tịch tịnh trú trong giới luật của bậc Thánh.
Này Cunda, sự kiện này xảy ra, khi
một Tỷ-kheo vượt lên mọi Vô sở hữu xứ, chứng và trú Phi tưởng phi
phi tưởng xứ. Vị ấy có thể nghĩ: "Ta sống với hạnh đoạn giảm".
Này Cunda... (như trên)... chúng được gọi là tịch tịnh trú trong giới luật
của bậc Thánh.
Này Cunda, ở đây đoạn giảm được
các Người thực hiện khi các Người nghĩ: "Những kẻ khác có thể
là những người làm hại, chúng ta ở đây không thể là những người làm
hại", như vậy đoạn giảm được thực hiện. "Những kẻ khác
có thể sát sanh, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ sát sanh", như vậy đoạn
giảm được thực hiện. "Những kẻ khác có thể lấy của không cho,
chúng ta ở đây sẽ từ bỏ lấy của không cho", như vậy đoạn giảm
được thực hiện. "Những kẻ khác có thể không phạm hạnh, chúng ta
ở đây sẽ sống phạm hạnh", như vậy... (như trên)... thực hiện.
"Những kẻ khác có thể nói láo, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ nói
láo",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể nói hai lưỡi, chúng
ta ở đây sẽ từ bỏ nói hai lưỡi",... (như trên)... "Những kẻ
khác có thể nói lời độc ác", chúng ta ở đây sẽ từ bỏ nói lời
độc ác", ... (như trên)... "Những kẻ khác có thể nói lời phù
phiếm, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ nói lời phù phiếm",... (như trên)...
"Những kẻ khác có thể tham dục, chúng ta ở đây không tham dục",...
(như trên)... "Những kẻ khác có thể có sân tâm, chúng ta ở đây sẽ
không có sân tâm",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể có tà
kiến, chúng ta ở đây sẽ có chánh kiến,... (như trên)... "Những kẻ
khác có thể có tà tư duy, chúng ta ở đây sẽ có chánh tư duy",...
(như trên)... "Những kẻ khác có thể có tà ngữ, chúng ta ở đây sẽ
có chánh ngữ",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể có tà nghiệp,
chúng ta ở đây sẽ có chánh nghiệp",... (như trên)... "Những kẻ
khác có thể có tà mạng, chúng ta ở đây sẽ có chánh mạng",... (như
trên)... "Những kẻ khác có thể có tà tinh tấn, chúng ta ở đây sẽ
có chánh tinh tấn",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể có tà
niệm, chúng ta ở đây sẽ có chánh niệm",... (như trên)... "Những
kẻ khác có thể có tà định, chúng ta ở đây sẽ có chánh định",...
(như trên)... "Những kẻ khác có thể có tà trí, chúng ta ở đây sẽ
có chánh trí",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể có tà giải
thoát, chúng ta ở đây sẽ có chánh giải thoát",... (như trên)...
"Những kẻ khác có thể bị hôn trầm thụy miên chi phối, chúng ta ở
đây sẽ không có hôn trầm thụy miên chi phối",... (như trên)...
"Những kẻ khác có thể có trạo hối, chúng ta ở đây sẽ không có
trạo hối",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể nghi hoặc,
chúng ta ở đây sẽ trừ diệt nghi hoặc",... (như trên)... "Những
kẻ khác có thể phẫn nộ, chúng ta ở đây sẽ không có phẫn nộ",...
(như trên)... "Những kẻ khác có thể oán hận, chúng ta ở đây sẽ
không có oán hận",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể hư ngụy,
chúng ta ở đây sẽ không hư ngụy",... (như trên)... "Những kẻ
khác có thể não hại, chúng ta ở đây sẽ không não hại",... (như trên)...
"Những kẻ khác có thể tật đố, chúng ta ở đây sẽ không tật đố",...
(như trên)... "Những kẻ khác có thể xan tham, chúng ta ở đây sẽ
không xan tham",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể man trá,
chúng ta ở đây sẽ không man trá,... (như trên)... "Những kẻ khác có
thể khi cuống, chúng ta ở đây sẽ không khi cuống",... (như trên)...
"Những kẻ khác có thể ngoan cố, chúng ta ở đây không thể ngoan cố",...
(như trên)... cấp tháo... mạn... "Những kẻ khác có thể quá mạn,
chúng ta ở đây sẽ không quá mạn",... (như trên)... "Những kẻ
khác có thể khó nói (nan thuyết), chúng ta ở đây sẽ dễ nói",... (như
trên)... "Những kẻ khác có thể là ác hữu, chúng ta ở đây sẽ là
thiện hữu",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể phóng dật,
chúng ta ở đây sẽ không phóng dật",... (như trên)... "Những kẻ
khác có thể là bất tín, chúng ta ở đây sẽ có tín tâm",... (như trên)...
"Những kẻ khác có thể không xấu hổ, chúng ta ở đây sẽ có xấu hổ",...
(như trên)... "Những kẻ khác có thể không sợ hãi, chúng ta ở đây sẽ
có sợ hãi",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể nghe ít,
chúng ta ở đây sẽ nghe nhiều"... (như trên)... "Những kẻ khác
có thể biếng nhác, chúng ta ở đây sẽ siêng năng",... (như trên)...
"Những kẻ khác có thể thất niệm, chúng ta ở đây sẽ an trú niệm",...
(như trên)... "Những kẻ khác có thể liệt tuệ, chúng ta ở đây
thành tựu tuệ",... (như trên)... "Những kẻ khác có thể nhiễm thế
tục, co hấp tư kiến, tánh khó hành xả, chúng ta ở đây sẽ không nhiễm
thế tục, không co hấp tư kiến, tánh dễ hành xả" như vậy đoạn giảm
được thực hiện.
Này Cunda, Ta nói rằng sự khởi
tâm rất có lợi ích cho các thiện pháp, còn nói gì thân nghiệp, khẩu
nghiệp phù hợp (với tâm ý). Do vậy, này Cunda: "Những kẻ khác có thể
làm hại, chúng ta ở đây sẽ không làm hại", cần phải khởi tâm như
vậy. "Những kẻ khác có thể sát sanh, chúng ta ở đây sẽ từ bỏ
sát sanh", cần phải khởi tâm như vậy... (như trên)... "Những kẻ
khác có thể nhiễm thế tục, co hấp tư kiến, tánh khó hành xả, chúng ta
ở đây sẽ không nhiễm thế tục, không co hấp tư kiến, tánh dễ hành xả",
cần phải phát tâm như vậy.
Này Cunda, giống như một con đường
không bằng phẳng, có một con đường bằng phẳng khác đối trị. Này
Cunda, giống như một bến nước không bằng phẳng, có một bến nước bằng
phẳng khác đối trị. Cũng vậy này Cunda, đối với con người làm hại,
có sự không làm hại đối trị. Đối với con người sát sanh, có từ bỏ
sát sanh đối trị. Đối với con người lấy của không cho, có từ bỏ lấy
của không cho đối trị..., không phạm hạnh, có phạm hạnh...; nói láo,
có từ bỏ nói láo...; nói hai lưỡi, có từ bỏ nói hai lưỡi...; nói ác
khẩu, có từ bỏ nói ác khẩu; nói phù phiếm, có từ bỏ nói phù phiếm...;...
tham dục, có không tham dục...;... sân tâm, có không sân tâm...;... tà kiến,
có chánh kiến...;... tà tư duy, có chánh tư duy...;... tà ngữ, có chánh ngữ...;...
tà nghiệp, có chánh nghiệp...;... tà mạng, có chánh mạng...;... tà tinh tấn,
có chánh tinh tấn...;... tà niệm, có chánh niệm...;... tà định, có chánh
định...;... tà trí, có chánh trí...;... tà giải thoát, có chánh giải
thoát...;... bị hôn trầm thụy miên chi phối, có không bị hôn trầm thụy
miên chi phối...;... trạo hối, có không trạo hối...;... nghi hoặc, có trừ
diệt nghi hoặc...;... phẫn nộ, có không phẫn nộ...;... oán hận, có
không oán hận...;... hư ngụy, có không hư ngụy...;... não hại, có không
não hại...;... tật đố, có không tật đố...;... xan tham, có không xan
tham...;... man trá, có không man trá...;... khi cuống, có không khi cuống...;...
ngoan cố, có không ngoan cố... cấp tháo... mạn;... quá mạn có không quá mạn...;...
khó thuyết, có không khó thuyết...;... ác hữu, có thiện hữu...;... phóng
dật, có không phóng dật...;... bất tín, có tín tâm...;... không xấu hổ,
có xấu hổ...;... không sợ hãi, có sợ hãi...;... nghe ít, có nghe nhiều...;...
biếng nhác, có siêng năng...;... thất niệm, có an trú niệm...;... liệt tuệ,
có thành tựu tuệ...; đối với con người nhiễm thế tục, co hấp tư kiến,
tánh khó hành xả, có không nhiễm thế tục, không co hấp tư kiến, tánh dễ
hành xả đối trị.
Này Cunda, ví như các bất thiện
pháp, tất cả đều hướng hạ, còn các thiện pháp, tất cả đều hướng
thượng. Cũng vậy, này Cunda, con người không làm hại, hướng thượng đối
với người làm hại, con người từ bỏ sát sanh, hướng thượng đối với
người sát sanh, con người từ bỏ lấy của không cho, hướng thượng đối
với người lấy của không cho... (như trên)... con người không nhiễm thế
tục, không co hấp tư kiến, tánh dễ hành xả, hướng thượng đối với
người nhiễm thế tục, co hấp tư kiến, tánh khó hành xả.
Này Cunda, con người tự mình bị rơi
vào bùn lầy có thể kéo lên một người bị rơi vào bùn lầy, sự tình
ấy không thể xảy ra. Này Cunda, con người tự mình không rơi vào bùn lầy,
có thể kéo lên một người bị rơi vào bun lầy, sự tình ấy có thể xảy
ra. Này Cunda, con người tự mình không được nhiếp phục, không được huấn
luyện, không được hoàn toàn giải thoát, tự mình có thể nhiếp phục,
huấn luyện và hoàn toàn giải thoát người khác, sự tình ấy không xảy
ra. Một người được nhiếp phục, được huấn luyện, được hoàn toàn
giải thoát, tự mình có thể nhiếp phục, huấn luyện, hoàn toàn giải
thoát người khác, sự tình ấy xảy ra. Cũng vậy, này Cunda, đối với
người làm hại, không làm hại đưa đến hoàn toàn giải thoát; đối với
con người sát sanh, từ bỏ sát sanh đưa đến hoàn toàn giải thoát; đối
với con người lấy của không cho, từ bỏ lấy của không cho đưa đến
hoàn toàn giải thoát; đối với con người không phạm hạnh, sống phạm hạnh...;
đối với con người nói láo, từ bỏ nói láo...; đối với con người nói
hai lưỡi, từ bỏ nói hai lưỡi...; đối với con người ác khẩu, từ bỏ
nói ác khẩu...; đối với con người nói phù phiếm, từ bỏ nói phù phiếm...;
đối với con người có tham dục, không tham dục...; đối với con người
có sân tâm, không sân tâm...; đối với con người có tà kiến, chánh kiến...;
đối với con người có tà tư duy, chánh tư duy...; đối với con người có
tà ngữ, chánh ngữ...; đối với con người có tà nghiệp, chánh nghiệp...;
đối với con người có tà mạng, chánh mạng...; đối với con người có
tà tinh tấn, chánh tinh tấn...; đối với con người có tà niệm, chánh niệm...;
đối với con người có tà định, chánh định...; đối với con người có
tà trí, chánh trí...; đối với con người có tà giải thoát, chánh giải
thoát...; đối với con người bị hôn trầm thụy miên chi phối, không bị
hôn trầm thụy miên chi phối...; đối với con người trạo hối, không trạo
hối...; đối với con người nghi hoặc, không nghi hoặc...; đối với con
người phẫn nộ, không phẫn nộ...; đối với con người oán hận, không
oán hận...; đối với con người hư ngụy, không hư ngụy...; đối với
con người não hại, không não hại...; đối với con người tật đố, không
tật đố...; đối với con người xan tham, không xan tham...; đối với con
người man trá, không man trá...; đối với con người khi cuống, không khi
cuống...; đối với con người ngoan cố, không ngoan cố... cấp tháo... mạn...;
đối với con người quá mạn, không quá mạn...; đối với con người khó
nói, dễ nói...; đối với con người ác hữu, thiện hữu...; đối với
con người phóng dật, không phóng dật...; đối với con người bất tín,
tín tâm...; đối với con người không xấu hổ, có xấu hổ...; đối với
con người không sợ hãi, có sợ hãi...; đối với con người nghe ít, nghe
nhiều...; đối với con người biếng nhác, siêng năng...; đối với con
người thất niệm, an trú niệm...; đối với con người liệt tuệ, thành
tựu trí tuệ...; đối với con người nhiễm thế tục, co hấp tư kiến, tánh
khó hành xả, không nhiễm thế tục, không co hấp tư kiến, tánh dễ hành
xả, đưa đến hoàn toàn giải thoát.
Này Cunda, như vậy Ta đã giảng
pháp môn đoạn giảm, đã giảng pháp môn khởi tâm, đã giảng pháp môn đối
trị, đã giảng pháp môn hướng thượng, đã giảng pháp môn giải thoát
hoàn toàn. Này Cunda, những gì bậc Đạo Sư phải làm, vì hạnh phúc, vì
lòng thương tưởng đệ tử, những việc ấy Ta đã làm, vì lòng thương
tưởng cho các Người. Này Cunda, đây là những gốc cây, đây là những
nhà không tịnh. Này Cunda, hãy Thiền định, chớ có phóng dật, chớ có hối
tiếc về sau. Đó là lời giáo huấn của T ho các Người.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn
giả Mahacunda hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.
|
Mục
Lục
||Chương
kế
|
--- o0o ---
| Thư
Mục Tác Giả |
Tổ
chức đánh máy: Hứa Dân Cường
Chân thành cảm ơn Cư sĩ Bình Anson đã gởi tặng phiên bản điện
tử bộ Kinh này.
Nguồn: www.quangduc.com
Về danh mục
