Thơ - Lòng sông cạn.

.

 

                                                                        

 

                                                                        LÒNG SÔNG CẠN

                                                                                  Huệ Trân

 

                                                                

 

          Tình cờ, lật một trang sách, bắt gặp hai câu thơ của thi sỹ Seamus Heaney, người đoạt giải Nobel văn chương năm 1995:

          “The riverbed, dried up, half full of leaves,

          Us, listening to a river in the trees”

 

          Không biết hai câu này trích từ một bài thơ nào của ông, hay đây là bài thơ ngắn đã thừa sức trải dài tới mốc điểm giá trị văn học cao quý, được thế giới công nhận?

 

          “Nửa lòng sông cạn, lá rơi đầy,

          Ta nghe sông chảy xiết trong cây”

         

          Ngay khi đọc hai câu thơ nguyên bản bằng Anh-ngữ thì lạ thay, không suy nghĩ gì mà trong tôi bỗng bật ra hai câu phỏng dịch Việt-ngữ, tưởng như những giòng chữ này đã nằm sẵn trong tàng thức tự bao giờ!

          Và cũng lạ thay, tôi chợt nhìn thấy tôi là lòng sông cạn, là đám lá khô; đồng thời, cũng là con sông thầm lặng chảy trong cây cao, trong lá chết.

          Nên tôi xúc động vô cùng trong buổi sáng ngày đại lễ của xứ sở tôi đang dung thân. Ngày Lễ Độc Lập của Hoa Kỳ.

 

          Tôi cứ tưởng hôm nay sẽ náo nhiệt, ồn ào lắm nên đã thu xếp để chỉ ngồi yên trong Cốc Thảnh Thơi.

          Nhưng bên ngoài có vẻ im lắng. Tôi mở rộng cửa sổ. Nắng vàng ùa vào, tràn ngập căn phòng nhỏ. Trên kệ thờ, chân dung Đức Phật A Di Đà sáng rực hào quang. Từ ánh quang minh đó, tôi lại mơ hồ “Ta nghe sông chảy xiết trong cây”.

 

          Có ai cùng đi với tôi tới Lòng Sông Cạn của thi sỹ Seamus Heaney không?

          Chúng ta không cần nói gì cả. Chỉ im lặng đi bên nhau thôi, vì còn được đi bên nhau đã là quá hạnh phúc, trong khi ngoài đời-thường kia, người ta ruồng bỏ nhau, né tránh nhau, hành hạ nhau.

          Chúng ta im lặng đi bên nhau để tới nơi mà chúng ta cùng muốn tới. Trong ý niệm đó, chúng ta đang nói với nhau ngàn lời.

          Nói gì ư?

          Nói bằng tiếng chim đang ríu rít trên những vòm lá xanh. Âm thanh mang thông điệp của sự hiện hữu cộng đồng mà ta thường nghe bằng tâm hời hợt, nay, bạn có cảm nhận gì khác không?

          A`, bạn nhận ra những rung động mới mẻ, kỳ diệu là tiếng chim không Ở NGOÀI bạn, mà đang Ở TRONG bạn vì bạn đang nghe âm thanh đó bằng TÁNH NGHE chứ không bằng nhĩ căn. Nghe bằng tánh nghe, nhìn bằng tánh thấy sẽ thực chứng cho ta những phép lạ nhiệm mầu mà khi tâm ta tất bật, ta từng chẳng nhận ra.

          Phép lạ đó là: “Trong giây phút hiện tại này đây tôi đang thở nhẹ nhàng. Tôi biết tôi đang hít vào, thở ra. Bàn chân tôi đang chạm mặt đất. Tôi đang nghe tiếng chim hót. Tôi đang thấy bầu trời xanh. Tôi đang có tôi. Tôi đang sống. Hôm nay tôi trẻ hay ngày mai tôi già, mỗi phút giây hãy nhận biết sự hiện hữu của tôi, chính là nhận diện sự bất sinh bất diệt, sự chuyển hóa hài hòa trong vạn hữu. Cái này ra đi để cái kia tiếp nối thì Đi hay Ở đồng một nghĩa mà thôi”

 

          Bước đi bằng phép-lạ-bình-thường, thì con đường tưởng là thiên lý sẽ lập tức đến ngay điểm muốn tới.

 

          Lòng Sông Cạn của thi sỹ Seamus Heaney đây rồi.

 

          “Nửa lòng sông cạn, lá rơi đầy

          Ta nghe sông chảy xiết trong cây”

          Không có gì huyền bí, khó hiểu nữa. Sông nay đã cạn, với những con mắt vô tình, chỉ thấy lá khô phủ đầy lòng đất. Nhưng con sông vẫn biết nó là sông. Nó chỉ chuyển hóa nên tự thân, nó vẫn nghe được mạch nước thầm lặng chảy trong cây, trong lá, trong cả tia nắng lẫn hạt sương. Như áng mây chiều nay không còn nữa, nhưng ai thấy được áng mây ấy trong cơn mưa chiều mai, người ấy chắc đã từng được nghe lời Phật dạy về lý-duyên-sinh vô thỉ vô chung, để tin nhận rằng chúng sanh chính là tổ tiên, ông bà, cha mẹ chúng ta nhiều đời nhiều kiếp.

Thì phút giây Seamus Heaney đứng trước lòng sông cạn, phủ ngập lá khô rơi mà nghe được con sông vẫn tuôn chảy trong cây, hẳn là phút giây ấy, Seamus Heaney đã thấy giòng tiếp nối của tổ tiên, ông bà, cha mẹ.

 

          Thấy được như thế là thấy chính mình.

          Nhưng phút giây này hiện hữu bao lâu?

          Ta thấy ta được bao lâu, để rồi lại đánh mất ta vào giòng đời vô thường?

          Thôi thì, bạn ơi, dẫu chỉ phút giây chạm tới vĩnh hằng cũng đủ ân sủng nghe được tiếng sáo của Đức Thế Tôn khi Ngài dùng nghệ thuật âm thanh để cảm hóa những công tử giòng dõi quyền thế đang tham đắm trong hạnh phúc giả tạo.

          Cũng tiếng sáo này, ngày xưa, thái tử Tất Đạt Đa chỉ dành tặng công nương Da Du Đà La mỗi khi nàng ân cần đốt một lư trầm hương nhỏ, mang ra vườn ngự uyển.

          Nay, tiếng sáo ấy cất lên cho chúng sanh, vì chúng sanh, dù ở không gian nào, thời gian nào, tiếng sáo vẫn phảng phất hương trầm tri kỷ vì tự thân người nâng sáo trúc đã gặp được bản tâm.

 

          Nhìn dấu vết cây ngọc-lan trên nền sân rêu cũ.

          Vẫn ngào ngạt hương của trăm hoa.

          Dù cây ngọc-lan không còn đó.

          Cây ngọc-lan đã đi xa!

 

          Nên tôi không còn thổn thức khi thấy mình chỉ là lòng sông đã cạn.

          Và hoan hỷ nhận những lá chết phủ lên tôi.

  

                                      (Cốc Thảnh Thơi - July 4th/2008)

 

                   

         

---o0o---

 

Cập nhật: 01-10-2008

 

Nguồn: www.quangduc.com

Về danh mục

những bước chân đầu tiên đi vào quê chan nguyen lich su phat giao nam tong tai hue Vận động viên cử tạ ăn chay tại nạo phá thai và những hậu quả khó đức đạt lai lạt ma và 7 chữ học giao ly vo nga cua phat giao va van de sieu nga giao duc gian don mot mua mai niem chẳng lầm về nhân quả cuộc đời đức phật thích ca qua những Táo tàu vị thuốc quý món ăn ngon co món quà ý nghĩa nhấttrong mùa lễ Trà sớm với Vu lan muộn xau lang nghe con phap vuong mong co ve tham thoi hau cong san phan trong 6 tội lỗi lớn nhất mà người việt thanh tuổi 02 vô thường quang nam truong lao ht thich chon phat vien tich phap thap dai de tu ht tinh van ban xau tình Thõng tay vào chợ Con Tùy bút Hoàng Hải Lâm Đất tham quan phong trung bay di san van hoa phat giao tạm Vu Lan nhớ đến mẹ hiền con dung hoc phat va tu phat phai luon song hanh vạn pháp giai không là gì den bao gio tre em moi het phai chiu dung Tưởng niệm Thánh tử đạo Đào Thị Giấc mơ mầu nhiệm đừng bao giờ coi thường người khác vì Mùa hoa cà phê Ba món chay cho bữa cơm ngày cuối tuần tuong phat tu to di chuc cua nguoi dan ba phap nguoi cha tot chinh la thay hieu truong quan trong dai hung dai luc cua bo tat quan the am tu than sự ảnh hưởng của phật giáo trong tang Đau do lở miệng triệu chứng và điều bo Tuỳ bút trẻ Gửi chút yêu thương