Về đời quá khứ lâu xa đã trải qua vô số a tăng kỳ kiếp, bấy
giờ ở cõi Diêm Phù Ðề này, có một ông vua tên là Ðại Quang Minh, vua là người
rất phước đức thông minh trí tuệ, có đủ vương tướng. Lúc ấy ở biên cảnh, có một
vị quốc vương là người đối với vua Quang Minh rất mực thân hậu, nên mỗi khi ở
trong nước đó có thứ gì thiếu thốn vua Quang Minh cũng cho người đem qua tặng,
để đáp lại, vua nước biên cảnh kia, hễ trong nước có thứ gì quí, cũng lại đem
sang biếu cho vua Quang Minh.
Một hôm vua nước biên cảnh kia, đi săn được một con voi con rất đẹp, sắc trắng
như pha lê, trong lòng rất vui mừng, và tự nghĩ: "Ta sẽ đem biếu cho vua Quang
Minh". Nghĩ như thế rồi, vua lấy các thứ châu báu như vàng bạc trân bảo, trang
sức cho voi, xong rồi, sai người đem đến tặng vua Quang Minh.
Vua Quang Minh xem thấy, lòng rất vui mừng, liền bảo Quản tượng tên là Tản Xà:
"Nay ta giao cho nhà ngươi trông nom dạy bảo con voi này, khiến cho nó được điều
thuận".
Tản Xà phụng giáo. Không bao lâu voi đã được điều thuận. Tản Xà đến tâu vua:
"Nay tôi dạy voi đã được điều thuận rồi, xin vua ra xem thử". Vua nghe nói thế,
tâm rất vui mừng, hạ lệnh đánh trống, hội họp các quần thần, để vua xem thử voi.
Khi đại chúng đã tụ họp đông đủ rồi, vua bước lên cưỡi voi, trông oai nghiêm rực
rỡ như mặt trời mới mọc. Vua cùng với thần dân, đồng ra ngoài thành du ngoạn,
toan đến thí trường, nhưng lúc ấy, vì voi khí lực cường tráng, vừa trông thấy
đàng xa một đàn voi đang ăn ngó sen dưới ao, dục tâm phát động, tức thì chạy
lồng lộn đuổi theo những con voi cái trong bầy. Ðoàn voi chạy vào rừng sâu, voi
bạch đuổi theo làm cho áo mũ của vua bị rách nát, rơi mỗi nơi một mảnh, còn vua
thì đầu tóc mặt mày đều bị những cành cây đâm cà xây xát chảy máu. Vua đâm lo
hỏi Quản tượng: "Ta nay liệu có cách gì sống thoát được không?". Quản tượng đáp:
"Nếu vua thấy có cành cây nào có thể bám được, vua hãy bám lấy, rồi leo xuống
đất, thì mới có thể sống được". Vua liền bám được cành cây, rồi leo xuống đất
ngồi, tự thấy áo mũ mất hết, thân thể bị thương tích, đau đớn nhức nhối, thêm ở
giữa chốn rừng sâu, không còn biết phương hướng để tìm lối ra nữa.
Nhưng sau đó, Quản tượng cũng bám được cành cây, và thoát khỏi tai nạn, trở lại
tìm vua. Khi thấy vua ngồi một mình sầu não thê thảm, Quản tượng khấu đầu tâu
vua: "Xin đại vương chớ nên buồn rầu, con voi ấy khi dục tâm đã hết, lại chán
những thứ cỏ hôi nước đục, nó sẽ nhớ lại những thức ăn ngon ngọt trong sạch ở
nơi vương cung, tự nhiên nó sẽ trở về".
Vua bảo Quản tượng: "Ta nay không muốn nghĩ đến ngươi và con voi ấy nữa, vì con
voi ấy mà tính mạng ta gần nguy hại".
Khi ấy các quần thần đều lo sợ cho vua, bèn cùng nhau tiến vào rừng, theo dõi
dấu vết tìm vua, hoặc có người nhặt được áo mũ của vua, hoặc thấy những giọt máu
rơi, lần hồi mới gặp thấy vua, rồi họ đem một con voi khác để vua cưỡi trở về
cung. Khi về tới nơi, nhân dân trong thành, thấy vua mắc phải tai nạn đau đớn
như thế ai cũng buồn rầu!
Bấy giờ con cuồng tượng ấy ở ngoài đồng, ăn những thứ cỏ hôi, uống nước dơ bẩn,
thì dục tâm tự tắt, nó bỗng nhớ đến những thức ăn uống ngon ngọt ở trong vương
cung, rồi nó đi như bay trở về chỗ cũ. Quản tượng thấy voi trở về, đến tâu vua:
"Tâu Ðại Vương, con voi mất khi trước, nay nó đã trở về, xin vua ra xem". Vua
nói: "Ta không dùng ngươi và con voi ấy nữa". Tản Xà tâu vua: "Vua không dùng
tôi và voi ấy, nhưng xin vua hãy xem qua phương pháp tôi điều phục voi thôi".
Vua bằng lòng, và cho người bày tòa ngồi ở đó, chứng kiến phương pháp điều phục
voi của Quản tượng.
Tin ấy được truyền đi, tất cả nhân dân trong nước nghe tin Quản tượng muốn cho
vua thấy phương pháp điều phục voi đều nô nức kéo đến thí trường đông đúc như
ngày hội lớn. Lúc ấy, vua cùng đại chúng theo hầu ra ngoài thành, và tiến đến
tòa ngồi. Quản tượng Tản Xà đem con voi đến hội trường khiến thợ làm bảy viên
sắt, nung đỏ, tự nghĩ nếu con voi ấy nuốt những viên sắt này, quyết định sẽ
chết, Quản tượng mong vua đổi ý nên mới tâu vua: "Con bảo tượng này, chỉ vua
Chuyển Luân Vương mới có mà thôi, nay nó mới có một lỗi nhỏ, không nên làm cho
nó chết thì thật quá uổng! Vua bảo Tản Xà: Voi nếu chưa được điều phục, chẳng
nên để ta cưỡi, và nếu nói đã điều phục tại sao lại xảy ra sự tình như thế? Nay
ta không dùng ngươi và cũng không dùng con voi ấy nữa!". Quản tượng tâu vua:
"Vua không dùng tôi, tôi cũng đành cam chịu, chứ con voi này mà vua không dùng
thì thật là đáng tiếc lắm! Lúc ấy đại hội ai nghe thấy thế cũng đều chảy nước
mắt, chăm chú nhìn con voi sẽ bị hành tội kia mà trong lòng chứa chan niềm
thương xót! Quản tượng ra hiệu bảo voi phải nuốt hết những viên sắt nung đỏ này,
nếu không ta sẽ dùng búa bổ vào đầu ngươi cho đến chết. Voi đoán biết được ý của
quản tượng, nó tự nghĩ: "Ta thà nuốt viên sắt này mà chết, còn hơn để chết bằng
những lưỡi búa, khổ đau khó nhẫn; như người tự thắt cổ mà chết chứ chẳng muốn để
cho người khác thiêu đốt mà chết!". Voi liền quì hướng về chỗ vua, nước mắt chảy
ròng ròng, tỏ mong vua thương hại tha thứ, nhưng vua lại càng thêm phẫn nộ,
ngoảnh mặt trông đi nơi khác, không một chút đoái hoài. Tản Xà bảo voi: "Cớ sao
ngươi lại không chịu nuốt những viên sắt này?". Lúc ấy con voi nhìn quanh cả bốn
phía, và biết rằng không ai có thể cứu sống nó được, rồi nó tự lấy những viên
sắt ấy bỏ vào trong miệng mà nuốt, ruột gan bị cháy sém mà chết, chẳng khác lấy
chày bằng kim cương, đập vào quả núi pha lê, cho đến khi những viên sắt ấy rơi
ra đất cũng vẫn còn đỏ rực. Bấy giờ trong hội thấy thế, ai cũng thương đến chảy
nước mắt. Vua trông thấy, rất kinh ngạc, triệu Tản Xà đến hỏi rằng: "Ngươi điều
phục được voi như thế, tại sao khi ở trong rừng lại không chế ngự được nó?". Bấy
giờ người ở cõi trời Tịnh Cư, biết vua Quang Minh, hợp lúc có thể phát tâm Bồ
Ðề, liền dùng thần lực, khiến Quản tượng quỳ tâu với vua rằng:
- "TÔI NAY CHỈ CÓ THỂ ÐIỀU PHỤC ÐƯỢC THÂN VOI, CHỨ KHÔNG THỂ ÐIỀU PHỤC ÐƯỢC TÂM
VOI".
Vua hỏi:
- "VẬY CÓ AI ÐIỀU PHỤC ÐƯỢC THÂN CẢ TÂM KHÔNG?".
Tâu Ðại Vương:
- "CHỈ CÓ PHẬT THẾ TÔN, KHÔNG NHỮNG ÐIỀU PHỤC ÐƯỢC THÂN, MÀ NGÀI CÒN ÐIỀU PHỤC
ÐƯỢC CẢ TÂM NỮA".
Vua Quang Minh vừa nghe đến danh hiệu Phật, trong lòng xiết nỗi kinh ngạc, chân
lông dựng đứng, bảo với Tản Xà rằng: "Ngươi vừa nói đến Phật, vậy ngươi có biết
Phật thuộc về dòng giống họ nào mà sanh ra không? Tản Xà tâu vua: "Phật Thế Tôn
từ hai dòng họ mà sanh ra: Một là dòng giống TRÍ TUỆ, hai là dòng giống TỪ BI.
Ngài siêng năng làm sáu việc, gọi là lục Ba La Mật, công đức trí tuệ đầy đủ nên
gọi là Phật, đã tự hay điều phục được mình, lại hay điều phục hết thảy chúng
sanh".
Vua nghe Tản Xà nói như thế, trong lòng hớn hở vui mừng, liền trở về cung, tắm
gội sạch sẽ, vận y phục mới, lên trên lầu cao hướng lễ cả bốn phương, sanh đại
bi tâm thương xót tất cả chúng sanh và đốt hương thệ nguyện: "Nguyện tôi ngày
nay làm được chút phước đức gì, tôi đều hướng về Phật Ðạo cho tới khi nào tôi
thành Phật, tự điều phục được tâm mình, cũng sẽ điều phục cho hết thảy chúng
sanh, nếu còn sót một chúng sanh nào mà bị đọa đầy ở nơi địa ngục chịu khổ, tôi
sẽ nguyện vào ở trong đó đề cứu vớt, và làm những việc lợi ích cho chúng sanh,
thoát khỏi mọi điều khổ não, và tôi thệ nguyện trọn đời không bỏ tâm Bồ Ðề".
Khi vua phát lời đại nguyện lớn lao như thế, quả đất đều rung động, nước ở các
đại hải đều dâng trào, trên hư không tự nhiên có vô lượng chư Thiên trỗi các
thiên nhạc, ca ngợi Bồ Tát, mà xướng lớn lên rằng: "Như việc làm của Ngài, không
bao lâu sẽ thành Phật, khi nào Ngài thành Phật nguyện sẽ độ cho chúng tôi. Khi
ấy cũng sẽ có phần được dự vào pháp hội của Ngài.
Phật bảo các Tỳ kheo: "Con bạch tượng lúc bấy giờ nay là ông Nan Ðà, Quản Tượng
nay là ông Xá Lợi Phất, còn vua Quang Minh nay là thân ta ngày nay vậy. Ta thấy
việc điều phục voi mà phát Ðạo Tâm, cần cầu Phật Ðạo".
Bấy giờ đại hội, nghe Phật khổ hạnh như thế, có người chứng được bốn đạo quả, có
người phát Ðại Ðạo Tâm, có người xuất gia tu hành, và ai cũng hoan hỷ tin kính
thực hành theo lời Phật chỉ dạy.
Nguồn: www.quangduc.com
