Tìm hiểu sáu phái triết học Ấn Độ.

 

.

 
 

Tìm hiểu

SÁU PHÁI TRIẾT HỌC ẤN ĐỘ

Thích Mãn Giác

---o0o---

 

Mục Lục

- Dẫn Nhập

-Chương I: Triết Thuyết Mimàmsïa (Di Man Tác)           

-Chương II: Triết Thuyết Sàmïkhya (Số Luận)   

-Chương III: Triết Thuyết Yoga (Du Già)

-Chương IV: Triết Thuyết Vaisùesïika (Thắng Luận)

-Chương V: Triết Thuyết Nyàya (Chính Lý)         

-Chương VI: Triết Thuyết Vedànta (Phệ Đàn Đa)       

- Phụ Lục

  

DẪN NHẬP 

Nghiên cứu về triết học Ấn Độ, chúng ta thấy rằng, không phải vì sự nhận định hay công nhận của toàn thể học giả, duy chỉ là do dựa vào ý kiến của một số đông mà triết học Ấn Độ được chia làm 6 phái. Danh từ Sïadïarsùana là chỉ cho 6 phái triết học, tức 6 tư tưởng hệ của 6 triết thuyết được kể như sau: Pùrva-Mìmàmïsà (tiền Di Man Tác), Sàmïkhya (Số Luận), Yoga (Du Già), Vaisùesïika (Thắng Luận), Nyàya (Chánh Lý) và Vedànta (Phệ Đàn Đa).

Tuy chia làm 6, nhưng kỳ thực tư tưởng hệ của 6 phái triết học này có nhiều điểm trùng hợp nhau. Theo bộ Trung Quán Tâm luận cho biết, luận sư Thanh Biện (Bhàvaviveka) đã vạch ra những điểm trùng hợp của các triết thuyết này, như: nhiều tư tưởng hệ của Sàmïkhya lại nằm ở trong Yoga, hay của Vaisùesïika lại nằm cả ở nơi Nyàya. Chính vì lý do này, trong bộ Trung Quán Tâm luận, Thanh Biện đã phủ nhận sự hiện diện của 6 phái triết học trong ngôi nhà Triết học Ấn Độ.

Nguyên do khiến Triết học Ấn Độ không phân biệt rõ ràng sự khác biệt giữa 6 triết thuyết, phần lớn do Vàcaspati Misùra gây nên. Chỉ một mình nhân vật này vừa san định, vừa trước tác, vừa chú thích kinh điển của cả 6 phái nên không làm sao tránh khỏi sự trùng hợp. Với triết thuyết Sàmïkhya, ông viết bộ Sàmïkhya-tattva-kaumudi; với triết thuyết Yoga, ông viết bộ Tattvavaisùàradì để giải thích lại ý nghĩa bộ Yoga sùtra của Vyasa; với triết thuyết Nyàya, ông dựa vào bộ Nyàyavarttika của Uddyotakara rồi viết ra bộ Nyàyavarttika-tatparya-tika; với Mimàmïsà, ông viết bộ Nyàyakanïikà để giải thích bộ Viddhiviveka của Manïdïanammisùra; với Vedantà, ông viết bộ Bhàmatì để giải thích bộ Vedànta chú giải của Sanïkara. Như vậy, trong 6 phái triết học Ấn Độ, riêng về kinh điển của triết phái Vaisùesïika là không bị bàn tay của Vàcaspati Misùra nhúng vào mà thôi.

Một dẫn chứng rõ ràng là khi Vàcaspati Misùra viết bộ Nyàyavarttika-tatparya-tika cho triết thuyết Nyàya, ta thấy có nhiều điểm tương đồng rất đậm đà với triết thuyết Vaisùesùika. Bởi vì sự trùng hợp này, hậu đại đã phủ bác sự phân chia triết học Ấn Độ ra làm 6 phái, mà lỗi chính vì Vàcaspati Misùra đã không đủ sức tạo cho mỗi triết thuyết một sắc thái độc đáo riêng biệt. Ông chỉ có một cái công duy nhất là mạch lạc hóa tư tưởng hệ của mỗi triết thuyết và chia nó ra thành mấy đầu dây, thế thôi. Do sự thể này khiến 6 phái triết học Ấn Độ dù đã được phân chia, nhưng chúng cứ vẫn triền miên nằm chung trong một hệ thống tư tưởng.

Vàcaspati Misùra sinh năm 800 và mất vào khoảng 870. Sở dĩ có danh từ “Sáu phái Triết học Ấn Độ” cũng chính là do ông đặt lấy; sự việc này được ghi trong chương Nyàya-Sùcì-Nibhanda của bộ Nyàya-sùtra, do ông biên soạn vào năm 841 Tây lịch.

Ngoài ra, sự sắp đặt 6 phái triết học Ấn Độ không được thống nhất. Như bộ Astasahasari của Vidyananda trong phái Anga (Bạch Y) thuộc Jaina (Kỳ Na giáo) viết vào khoảng năm 800, thì không sắp triết thuyết Nyàya vào 6 phái, mà Phật giáo lại được đặt thay ở đây. Đến học giả Haribhadra, thuộc thế kỷ thứ IX, trong phái Anga của Jaina giáo, khi viết bộ Sáu phái triết học tập (Sadïdarsùana-Samuccaya) thì 6 phái triết học gồm có trước hết là Phật giáo, rồi đến Nyàya, Samïkhya, Jaina, Vaisùesika và Mimàmïsà.

Lịch sử hình thành sáu phái Triết học Ấn Độ còn nhiều, nhưng với vài dòng giới thiệu đơn giản này cũng đủ để chúng ta có một khái niệm về sự tổ chức của 6 triết thuyết mà chúng ta sẽ nghiên cứu sau này.

Phật lịch 2546 - 2002

THÍCH MÃN GIÁC

 

---o0o---

 

Mục lục |Chương I|Chương II|Chương III

Chương IV|Chương V|Chương VI

 

---o0o---

 

Nguồn: www.chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường

Cập nhật: 4-2005

Nguồn: www.quangduc.com

Về danh mục

thì nghiệp quả sẽ ra sao ha tinh thong bao ve khoa tu mua he nam 2015 đến bao giờ trẻ em mới hết phải học Lặng lẽ bốn mùa neu mot ngay toi mat di nguoi yeu va ghet toi se tội 6 thực phẩm giúp ngăn ngừa ung thư vú người thân nên tổ chức tang lễ như Phật giáo ca Làm sao phòng bệnh tiểu đường chua long tuyen Một chế độ ăn chay đúng đắn đạo phật và nghệ thuật hóa giải sân cuoc nhung mon chay dung cho mua dong cuc hap dan niet nhin lai than minh cuộc đời đó có bao lâu mà không chịu hoc buong xa Đức Phật đối với quan hệ anh em thân Nhà Phương tiện vào cửa tham thiền y nghia sau dua be tren than phat di lac vua ban chat cua tinh thuong hay song trong hanh phuc du cuoc doi khong nhu mo chùa big wild goose người trả oán vì sao lại như thế trọn vẹn một niềm tin chân chính ban ve duc tin trong dao phat bài phỏng vấn thiền sư thích nhất Rau mùi Gia vị ngon thuốc quý cuối năm vì người mà tạo nghiệp ác thì chính Vận động viên cử tạ ăn chay tại Quảng Ngãi Lễ húy kỵ Tổ khai sơn tổ nguyên lý vô thường trong triết học cuoc song thuong ngay cua duc phat sanh tam vo tru chua phuoc lam lộ trình thành đạo của bồ nen Chùa Giác Uyển tổ chức húy nhật Quốc câu long tu va nhan cach chinh la luc ban duoc nhan lai biet chua linh quang