Ngày xưa có một con cá, vì nó là loài ở nước, nên dĩ nhiên
cuộc đời chỉ sống trong nước, và ngoài nước ra, nó không biết gì hết.
Nguồn: www.quangduc.com
Một hôm nó đang nhởn nhơ bơi lội trong hồ, tình cờ gặp một con rùa mà nó đã quen
từ trước, đi du lịch trên đất liền về. Nó liền chào:
- Chào anh! Ðã từ lâu tôi không gặp anh. Vậy xưa rày anh ở đâu?
- Ồ, tôi đi du lịch từ trên đất liền về. Trên ấy mặt đất khô ráo quá!
- Ðất khô? Anh nói cái gì lạ vậy? Tôi chưa bao giờ thấy nơi nào kỳ lạ như vậy.
Lẽ nào lại có đất khô?
- Xin thề rằng tôi không nói đùa với anh đâu. Nhưng nếu quả tình anh không thể
tin được thì tùy anh, không ai ngăn cản được anh. Nhưng dù sao, tôi cũng mới từ
đó về.
- Này, anh cố gắng diễn lại cho hợp lý hơn. Tôi nghĩ rằng: cách diễn đạt của anh
chưa được rõ ràng lắm. Anh vui lòng cho tôi biết đất mà anh nói đó, nó giống như
cái gì trong thế giới chúng ta nào? Nó có ẩm ướt không?
- Không, nó không ẩm ướt.
- Thế nó có mát dịu và lạnh không?
- Nó không mát, không dịu mà cũng chẳng lạnh.
- Thế nó có trong suốt để cho ánh sáng xuyên qua được không?
- Không, nó không trong suốt và ánh sáng không thể xuyên qua được.
- Thế nó có mềm và dễ bị ép để cho tôi có thể quậy vi và đi lại dễ dàng trong ấy
không?
- Không, nó không mềm, không bị dồn ép dễ dàng và trong ấy, anh cũng không thể
bơi lội được.
- Thế nó có lưu động và đổ thành thác được không?
- Không, nó không lưu động và cũng không đổ thành thác được.
- Vậy thì nó có dâng lên để tạo thành những mũi sóng bạc đầu được không?
- Không, tôi chưa bao giờ thấy nó dâng lên thành làn sóng cả.
Ðến đây, con cá vênh váo tự đắc than rằng:
- Tôi đã từng nói với anh rằng đất mà anh nói đó là không phải cái gì cả. tôi
cũng vừa hỏi anh về đất ấy và với câu hỏi nào anh cũng trả lời rằng không. Ðất
anh nói đã không phải bất cứ cái gì tôi nêu ra, vậy thì đất hẳn là ngoan không.
Anh đừng tìm cách bịp tôi nữa.
- Tốt! Anh đã quả quyết rằng không có đất liền. Tôi cũng không có cách nào hơn
là cứ để anh tiếp tục tin như anh đã nghĩ. Nhưng một mai, có ai khác hơn tôi và
đủ sức phân biệt cho anh thấy sự sai khác giữa đất và nước, ngày ấy anh sẽ thấy
rằng anh chỉ là một con cá ngốc.
"Niết bàn là một cái gì tuyệt đối không dung Ngã. Niết bàn không có hạn
lượng, không có nơi chốn, vì Niết Bàn vô tướng - Vô tướng nên khó vào.
Muốn vào Niết bàn ta cũng phải vô tướng như Niết bàn. Cửa Niết bàn rất
hẹp, chỉ bằng tơ tóc, nên ta không thể mang thêm một hành lý nào mà hy
vọng vào Niết bàn được cả. Cái thân ta cũng không mang theo được, mà cả
ý niệm về tôi, về ta cũng không thể mang theo được. Cái ta càng to thì
càng xa Niết bàn. Nên biết rằng: Hễ Hữu Ngã là luân hồi mà VÔ NGÃ LÀ
NIẾT BÀN".
