.

 

TUYỂN TẬP CÁC BÀI SÁM VĂN

Thích Đồng Bổn sưu tập

---o0o---

Tuyển tập I

55 BÀI SÁM VĂN PHỔ THÔNG

 

NỘI DUNG

- Lời đầu sách

- Lời tựa tái bản

- Giới thiệu Ðại cương khảo luận loại hình Sám văn.

- Bảng thống kê phân loại toàn tập.

 

PHẦN THỨ I : CÁC BÀI SÁM VĂN PHÁT NGUYỆN VÀ HỒI HƯỚNG.

1- Sám Hối Phát Nguyện (Sám Hối Nguyện I)

2- Sám Phát Nguyện (I)

3- Sám Phát Nguyện Quy Y Tam Bảo

 4- Sám Khể Thủ Nghĩa (I)

 5- Sám Hối Nguyện (II) 

 6- Phát Nguyện Sám Hối

 7 Sám Phát Nguyện

 8 Bài Sám Hối

 9- Sám Qui Mạng Diễn Nghĩa

10- Sám Khể Thủ Nghĩa (II)

11- Sám Ngã Niệm (I)

12- Sám Ngã Niệm (II)

13- Phát Nguyện Và Hồi HướngQui Mạng Diễn Nghĩa (II)  

 

PHẦN THỨ II : CÁC BÀI SÁM VĂN TÁN THÁN PHẬT THÁNH HIỀN TĂNG

14- Sám Tụng Phật Xuất Gia

15- Sám Tụng Phật Khánh Ðản

16- Sám Tụng Vu Lan (I)

17- Sám Tụng Phật Thành Ðạo

18- Sám Tụng Phật Niết Bàn

19- Sám Di Lặc (I)

20- Sám Thích Ca

21- Sám Di Ðà

22- Sám Chuẩn Ðề

23- Sám Quan Âm (I)

24- Sám Quan Âm (II)

25- Sám Thế Chí 

26- Sám Ðịa Tạng

27- Sám Mục Liên

 

PHẦN THỨ III : CÁC BÀI SÁM VĂN CẦU AN CẦU SIÊU VÀ TỊNH ÐỘ

28- Sám Cầu An (I)

29- Sám Cầu Siêu (I)

30- Sám Cầu Siêu (II)

31- Sám Cầu Siêu (III) 

32- Sám Phật Tổ 

33- Sám Niệm Phật

34- Sám Ðại Từ 

35- Sám Từ Vân

36- Sám Thập Phương (II)

37- Sám Thập Phương (III)

38- Sám Châu Hoằng 

39- Sám Hồi Ðầu

40- Sám Thọ Ký

41- Sám Cầu Siêu Cúng Mẹ

42- Sám Báo Hiếu Mẫu Thân

43- Sám Báo Hiếu Phụ Thân

 

PHẦN THỨ IV : CÁC BÀI SÁM VĂN KHUYẾN TU - CẢNH TỈNH

44- Sám Thái Bình 

45- Sám Tịnh Ðộ 

46- Kệ Vô Thường

47- Sám Thảo Lư 

48- Văn Khuyến Tu (I)

49- Văn Khuyến Tu (II) 

50- Sám Hồng Trần

51- Bài Tống Táng

52- Ðường Về Tịnh Ðộ

53- Sám Tu Là Cội Phúc

54- Phật Tử Tại Gia

55- Bát Nhã Tâm Kinh (I)

-Thư Mục sách tham khảo

 

 

Lời Ðầu Sách

Trong các loại hình ngâm, vịnh, tán, tụng của Lễ thức Phật Giáo phổ biến ở Việt Nam xưa nay, mọi cách đều được thể hiện đa phần bằng Hán tự, hoặc âm Hán Việt. Vì thế, tính chất rung động đi sâu vào lòng người để thấu hiểu quả là rất còn hạn chế.

Sám là một cách tụng niệm có câu kệ, có âm tiết trầm bổng; ngân nga, được thể hiện đa số bằng diễn nghĩa chữ Nôm thuở xưa hay chữ Việt ngày nay, sử dụng trong các thời khóa tụng niệm có tính chất tự sự, diễn tả được ý nghĩa chí nguyện mà người tụng thể nhập vào tự tâm, làm cho cảm ứng; răn nhắc, tán dương, hay ăn năn, hồi hướng.

Công năng của sám còn dễ dàng rung cảm thâm nhập vào lòng người xung quanh khi nghe xướng tụng. Ở miền Bắc Việt Nam, sám còn được dùng như kệ hạnh cho các cụ già xướng đọc khi đi chùa.

Lời văn của Sám được các Tổ xưa trước tác hoặc phiên dịch ra bằng thể thơ văn vần phổ biến nhất là lục bát, song thất lục bát, hoặc lối kệ bốn chữ, để cho dễ dàng học thuộc hay nhớ tụng trôi chảy.

Trong tuyển tập này, chúng tôi chỉ sưu tầm những bài sám đã được nhiều người biết đến, đã có quá trình khẳng định giá trị phổ biến trong Phật giáo từ lâu nay. Và việc sưu tầm nầy, cũng mang ý nghĩa góp nhặt lại những áng văn tư liệu để khỏi mai một. Khi mà hiện nay sự đơn giản hóa các nghi thức Phật Giáo đã làm cho ít ai có thể nhớ hay sử dụng được tất cả.

Biết rằng thiển trí tài hèn, chưa có thể sưu tầm được trọn vẹn các bài sám hay đang còn lưu giữ đây đó trong các chốn Tòng Lâm cổ tự xưa, chúng tôi chỉ có thể đưa vào tuyển tập này những tài liệu đã có trong tay được rút ra từ các quyển trước như : Các quyển nghi thức tụng niệm, Tuyển tập các bài Sám, Ba mươi chín bài sám nghĩa; và một số bài phổ thông trong các lễ tụng dân gian v.v...

Chắc rằng thiếu sót vẫn còn nhiều, rất mong được Chư Tôn Ðức, pháp hữu gần xa phát hiện thêm và bổ sung cho, để giúp chúng tôi ngày càng hoàn chỉnh bộ sưu tập về các bài sám, góp phần gìn giữ và lưu truyền những giá trị ngôn từ văn cú lợi sinh, mà khi xướng tụng lên, sẽ làm cho tự mình và mọi người nghe được thức tỉnh tình đời mà giác ngộ tự tâm.

Nam Mô Công Ðức Lâm Bồ Tát Ma Ha Tát. 

  Xá Lợi Tự, Mùa thu năm Tân Mùi 1991

Người góp nhặt

 ÐỒNG BỔN

 

Lời tựa tái bản 

Thời gian qua, việc sưu tầm và ra mắt các tuyển tập Sám văn, đã trở thành công trình sưu khảo có qui mô, không chỉ là việc sắp xếp thứ tự, mà còn là việc đối chiếu, hiệu đính, bổ sung lại với các phiên bản gốc mà chúng tôi tìm được.

Chính vì thế, để ngày một hoàn chỉnh hơn cho công trình, việc biên tập khảo chú lại Tuyển tập cho chính xác, là một đòi hỏi tất yếu để công việc có cơ sở khoa học.

Ngoài ra, chúng tôi có lược đi một bài Sám vì trùng lắp với Tuyển tập II, và bổ sung mã số bằng bài Bát Nhã nghĩa, nên có thay đổi mã số từ bài số 46 đến 55; để cho nhất quán với các tuyển tập sau đã làm, và thêm chú thích xuất xứ cho mỗi bài.

Biết rằng làm thì có sai, mà có sai thì sửa chữa. Ðó là tôn trọng độc giả của mình đã góp ý giúp đỡ, hỗ trợ sưu tầm bấy lâu nay cho công trình này ngày một nhiều hơn các danh mục, lớn hơn về qui mô, và khoa học về khảo luận, phân loại, hệ thống, chú thích...

Ðó cũng là nguyên do chúng tôi đưa giới thiệu thêm vào "Ðề cương khảo luận loại hình Sám văn", cùng bảng thống kê phân loại, nhằm mục đích khai thác toàn diện về loại hình Sám văn, là vốn quí trong Văn hóa Phật giáo Việt Nam, cũng như mong nhận lại sự góp ý cho đề án chương trình.

Rất mong sự sửa đổi trong lần tái bản nầy không làm mất đi giá trị cố hữu của Sám văn trong lòng độc giả, mà chúng tôi thì hy vọng ngược lại, với sự phản hồi đầy chỉ giáo chân tình.

Nam Mô Thường Hoan Hỷ Bồ Tát Ma Ha Tát. 

Xá Lợi Tự, Mùa thu năm Ðinh Sửu 1997

  Người biên tập

  ÐỒNG BỔN

 

Giới thiệu Ðại cương Khảo luận 

LOẠI HÌNH SÁM VĂN TRONG TÍN NGƯỠNG

VĂN HÓA - PHẬT GIÁO VIỆT NAM

 

A. KHÁI LUẬN TỔNG THỂ

I. LÝ DO KHẢO CỨU ÐỀ TÀI

- Chứng minh là một loại hình Văn học đặc thù, có giá trị Văn hóa lớn, chưa được sưu khảo đầy đủ từ trước đến nay.

II. TÌM HIỂU ÐỘNG CƠ RA ÐỜI CÁC SÁM VĂN

1. Cách sắp đặt những điều tâm nguyện có thứ tự.

2. Phổ biến rộng để cùng đọc tụng dễ dàng.

3. Tóm tắt giáo lý một cách đơn giản, trong sáng.

III. THẾ NÀO LÀ MỘT BÀI SÁM VĂN

1. Các thể loại văn vần thường gặp.

2. Chuẩn mực để có thể tụng, ngâm, sám  thuộc lòng.

3. Hội đủ các yếu tố của kệ, kinh, thơ, tích, văn chương.

B. KHẢO SÁT PHÂN TÍCH

I. CÁC NHÀ TRƯỚC TÁC - DỊCH GIẢ

1. Các nhà trước tác bằng chữ Hán.

2. Các nhà chuyển ngữ diễn Nôm.

3. Các nhà trước tác bằng chữ Nôm.

4. Các nhà biên soạn bằng chữ Việt.

II. HỆ THỐNG VÀ PHÂN LOẠI SÁM VĂN

1. Phân loại theo ngôn ngữ Hán - Nôm - Việt.

2. Phân loại theo thể loại văn chương - thơ.

3. Phân loại theo nhóm đề tài và ý nghĩa.

4. Phân loại theo nhóm tác giả và giai đoạn.

III. SO SÁNH VỀ CÁC DỊ BẢN VÀ SỰ BIẾN THIÊN

1. Các dị bản và nguyên nhân từ trước tác.

2. Các dị bản và sự biến thiên từ trùng lắp.

3. Các dị bản từ sự cải biên.

IV. PHÂN TÍCH Ý NGHĨA ÐIỂN HÌNH MỘT BÀI SÁM VĂN

   1. Hệ thống bố cục và đại ý.

   2. Tính văn học và giá trị nghệ thuật.

   3. Tính triết học và mục tiêu đạo đức.

   4. Giá trị phổ biến trong dân gian.

   5. Những mặt hạn chế của Sám văn.

C. NHẬN ÐỊNH GIÁ TRỊ

I. ÐÁNH GIÁ TOÀN DIỆN VỀ LOẠI HÌNH SÁM VĂN

- Sự phong phú.

- Sự phổ cập.

- Sự đơn giản hóa triết lý.

- Tác động trực tiếp đến tâm hồn.

- Là kim chỉ nam cho tu tập hằng ngày.

II. Ý NGHĨA CỦA VIỆC KHẢO CỨU

- Làm cho thấy được giá trị đích thực của Sám văn.

- Có được hệ thống toàn diện về loại hình Sám văn.

- Tạo được sự nhất quán trong sử dụng sám văn.

- Mở ra phương pháp sưu khảo và chọn lọc lại sám văn hay.

- Tiêu chuẩn cho sáng tác mới để phát triển sám văn.

III. MỘT SỐ BÀI SÁM VĂN TIÊU BIỂU.

- Phụ lục các nguyên bản gốc.

- Danh mục sám văn đã được hệ thống mã số.

- Tư liệu sưu khảo. 

 

 TP. HCM ngày 20.8.1997
   Người biên khảo công trình

 THÍCH ÐỒNG BỔN
 

THƯ MỤC SÁCH THAM KHẢO

-Kinh Tam Bảo diễn nghĩa - HT.Huệ Ðăng - Tổ đình Thiên Thai Bà Rịa ấn hành 1967.

-Tam Bảo Tôn Kinh  - Thích Ca Tự ấn hành -Sàigòn 1968.

-Kinh Nhật tụng - Sen Vàng ấn bản - Sàigòn 1968.

-Kinh A Di Ðà nghĩa và 36 bài sám hay - Thích Thiện Tâm - Sa đéc 1961.

-Liên Hoàn Sám Nguyện - Thích Thiện Tâm - Sa đéc 1992.

-Kinh Nhựt Tụng - Nghi Thức Tụng Niệm - Chùa Ðại Giác ấn hành - Sàigon 1974.

-Tuyển Tập Các Bài Sám - Các ban Hộ niệm - Bản in lụa - Sàigòn 1990.

-Pháp Môn Tu Tịnh Ðộ - Niết Bàn Tịnh Xá - Vũng Tàu 1970.

-Phật Tử Tại Gia - HT. Trí Hải - Hải Phòng ấn bản 1959.

-Nghi Thức Tụng Niệm - Chùa Xá Lợi 1992 Thành Hội Phật giáo TPHCM ấn hành.

-Nghi Thức Tụng Niệm Gia Ðình Phật Tử- Ban hướng dẫn Trung Ương GÐPT Việt Nam - An Giang 1991.

-Chư Kinh Nhựt Tụng - Chùa Giác Ngộ ấn hành - Bản in lụa - Sàigon 1992.

-Kinh Báo Hiếu Và Vu Lan - HT.Huệ Ðăng Thành Hội Phật Giáo TPHCM ấn hành 1991.

-Kinh Diệu Pháp Liên Hoa - HT.Thích Trí Tịnh -THPGHCM ấn hành 1991.

-Chư Kinh Nhựt Tụng - Tổ đình Vĩnh Nghiêm -THPGTPHCM ấn hành 1992.

-Kinh Nhựt Tụng Cổ Bản Hán Tự -Tủ sách thư viện THPGTPHCM tạng bản 1930.

-Kinh Nhựt Tụng Diễn Nghĩa Chữ Nôm - (Cổ bản) Thư viện Phật học Xá Lợi Sàigòn tạng bản 1930.

-Tạp Chí Từ Bi Âm - Hội Nam Kỳ Nghiên cứu Phật Học - Thư viện Phật học Xá Lợi tạng bản 1936.

-Tạp Chí Từ Quang - Hội Phật Học Nam Việt - Thư viện Phật học Xá Lợi tạng bản 1959.

-Tạp Chí Bát Nhã Âm - Hội Liên Hữu Thiên Thai Thiền Giáo Tông - Bà Rịa 1931.

-Tạp Chí Duy Tâm - Hội Lưỡng xuyên Phật học Thư Viện Thành Hội Phật giáo TPHCM tạng bản 1935.

-Tập Bản Thảo Ðánh Máy - Các bài văn cúng tếâ - Tủ sách chùa Long Triều - Chợ Ðệm 1949.

-Tập Chép Tay Các Bài Cúng Tiên Linh - Tủ sách Chùa Ðông Hưng - Thủ Ðức 1969. 

 --- o0o ---

Mục Lục tập 1

PHẦN I  | PHẦN II  |  PHẦN III  | PHẦN IV

 --- o0o ---

Mục Lục tuyển tập

TẬP I | TẬP II | TẬP III | TẬP IV | TẬP V

 

 --- o0o ---

Trình bày: Nhị Tường

Cập nhật: 4-2003

Nguồn: www.quangduc.com

Về danh mục